Research Article

Ontolojik Tahlil Metoduyla Karacaoğlan’ın “Bir Kız Bana Emmi Dedi” Şiirinin İncelenmesi

Number: Edebiyat Kuramları ve Eleştiri Özel Sayısı October 31, 2024
TR EN

Ontolojik Tahlil Metoduyla Karacaoğlan’ın “Bir Kız Bana Emmi Dedi” Şiirinin İncelenmesi

Abstract

Ontolojik tahlil metodu edebi metinlerin estetik ve sanatsal değerini ortaya çıkarabilmek için kullanılan bir çözümleme yöntemidir. Yöntem, edebi eserin birbirine eklemlenmiş heterojen bir yapıdan ve varlık katmanlarından oluştuğunu esas alarak sanat eserinin ontik yapısını çözümlemeyi böylece eserin görünür olmayan anlamlarına ulaşmayı amaçlar. Bu çalışmada on yedinci yüzyılda yaşayan büyük halk ozanı Çukurovalı Karacaoğlan’ın “Bir Kız Bana Emmi Dedi” şiiri, İsmail Tunalı’nın; roman Ingarden ve Nicolai Hartmann’ın sanat eserlerinde varlık tabakaları görüşlerinden mülhem geliştirdiği ontolojik çözümleme yönteminden hareketle analiz edilmiştir. Öncelikle reel varlık alanı (ön yapı) ve irreel varlık alanı (arka yapı) olmak üzere iki katmana ayrılan şiirin reel varlık alanında ritmi/ahengi meydana getiren ses, vezin ve kafiye yapısı ile diğer ses yinelemeleri ortaya çıkarılmıştır. İrreel varlık alanında şiir metni; anlam (semantik), nesne/obje, karakter ve alınyazısı tabakalarına ayrılarak incelenmiştir. Şiiri sözü edilen yöntemle çözümleme çabası göstermiştir ki; Karacaoğlan'ın konuşma diliyle yalın olarak söylediği bu şiirin derinlerinde yoğun anlam ve derin bir felsefi duyuş vardır.

Keywords

Bir Kız Bana Emmi Dedi”, şiir, “Karacaoğlan”, sanat ontolojisi., ontolojik analiz metodu

References

  1. Aksan, Doğan (1999). Halk Şiirimizin Gücü. Ankara: Bilgi Yayınevi.
  2. Albayrak, Nurettin (2001). “Karacaoğlan”, TDV İslam Ansiklopedisi C. 24, s. 377-379.
  3. Artun, Erman (2016). Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı (Edebiyat Tarihi/Metinler). Adana: Karahan Kitabevi.
  4. Bayram, Yavuz (2003). “Ontolojik Analiz Metodu ve Bir Uygulama”. Yom Sanat, S. 12, s.12-15.
  5. Birici, Sevim (2007). “Klasik Türk Edebiyatında Âsiyâ”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (1/17) s. 97-113.
  6. Çoruhlu, Yaşar (2002). Türk Mitolojisinin Anahatları. İstanbul: Kabalcı Yayınevi
  7. Cunbur, Müjgân (1976). “Karacaoğlan’ın Şiirlerinde Etnografya ve Folklor Unsurları”, Türk Folkloru araştırmaları Yıllığı 1975. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları
  8. Cüceloğlu, Doğan (1998). İnsan ve Davranışı (Psikolojinin Temel Kavramları). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  9. Eliade, Mircea (2014). Dinler Tarihine Giriş. İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  10. Gardin, Nanon, Olorenshaw, Robert (2019). Larousse Semboller Sözlüğü, (Çeviren: Beyza Akşit) (Editörler: Ömer Faruk Harman ve İsmail Taşpınar). İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
APA
Deveci, R. (2024). Ontolojik Tahlil Metoduyla Karacaoğlan’ın “Bir Kız Bana Emmi Dedi” Şiirinin İncelenmesi. Söylem Filoloji Dergisi, Edebiyat Kuramları ve Eleştiri Özel Sayısı, 167-182. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1549698
AMA
1.Deveci R. Ontolojik Tahlil Metoduyla Karacaoğlan’ın “Bir Kız Bana Emmi Dedi” Şiirinin İncelenmesi. Söylem. 2024;(Edebiyat Kuramları ve Eleştiri Özel Sayısı):167-182. doi:10.29110/soylemdergi.1549698
Chicago
Deveci, Rahime. 2024. “Ontolojik Tahlil Metoduyla Karacaoğlan’ın ‘Bir Kız Bana Emmi Dedi’ Şiirinin İncelenmesi”. Söylem Filoloji Dergisi, no. Edebiyat Kuramları ve Eleştiri Özel Sayısı: 167-82. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1549698.
EndNote
Deveci R (October 1, 2024) Ontolojik Tahlil Metoduyla Karacaoğlan’ın “Bir Kız Bana Emmi Dedi” Şiirinin İncelenmesi. Söylem Filoloji Dergisi Edebiyat Kuramları ve Eleştiri Özel Sayısı 167–182.
IEEE
[1]R. Deveci, “Ontolojik Tahlil Metoduyla Karacaoğlan’ın ‘Bir Kız Bana Emmi Dedi’ Şiirinin İncelenmesi”, Söylem, no. Edebiyat Kuramları ve Eleştiri Özel Sayısı, pp. 167–182, Oct. 2024, doi: 10.29110/soylemdergi.1549698.
ISNAD
Deveci, Rahime. “Ontolojik Tahlil Metoduyla Karacaoğlan’ın ‘Bir Kız Bana Emmi Dedi’ Şiirinin İncelenmesi”. Söylem Filoloji Dergisi. Edebiyat Kuramları ve Eleştiri Özel Sayısı (October 1, 2024): 167-182. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1549698.
JAMA
1.Deveci R. Ontolojik Tahlil Metoduyla Karacaoğlan’ın “Bir Kız Bana Emmi Dedi” Şiirinin İncelenmesi. Söylem. 2024;:167–182.
MLA
Deveci, Rahime. “Ontolojik Tahlil Metoduyla Karacaoğlan’ın ‘Bir Kız Bana Emmi Dedi’ Şiirinin İncelenmesi”. Söylem Filoloji Dergisi, no. Edebiyat Kuramları ve Eleştiri Özel Sayısı, Oct. 2024, pp. 167-82, doi:10.29110/soylemdergi.1549698.
Vancouver
1.Rahime Deveci. Ontolojik Tahlil Metoduyla Karacaoğlan’ın “Bir Kız Bana Emmi Dedi” Şiirinin İncelenmesi. Söylem. 2024 Oct. 1;(Edebiyat Kuramları ve Eleştiri Özel Sayısı):167-82. doi:10.29110/soylemdergi.1549698