Yapay Zekâ, Yazarlık ve Filolojik Otoritenin Dönüşümü: Eleştirel AI Filolojisi Üzerine

Bu çalışma, yapay zekâ temelli dil modelleri tarafından üretilen metinlerin filolojik statüsünü sorgulayarak, filolojinin yazarlık, özgünlük, üslup ve alıntı gibi temel kavramların, çağdaş metin üretim rejimleri karşısında nasıl dönüştüğünü tartışmaktadır. Mevcut akademik literatürde yapay zekâ metinleri çoğunlukla etik riskler, intihal kaygıları ve pedagojik kullanım sınırları çerçevesinde ele alınırken, bu makale söz konusu metinleri doğrudan filolojik incelemenin nesnesi hâline getirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, “eleştirel AI filolojisi” olarak adlandırılan kavramsal bir yaklaşım önererek, yapay zekâ metinlerini teknik çıktılar ya da insan yazarlığın eksik taklitleri olarak değil, özgül üretim koşullarına sahip yeni bir metinsellik biçimi olarak ele alır. Kavramsal ve yorumlayıcı nitel analiz yöntemiyle yürütülen inceleme, yapay zekâ metinlerinde yazarlığın olasılıksal olarak dağılması, üslubun normatif ve güvenli bir söylem alanında düzleşmesi ve alıntının görünmezleşmesi olgularına odaklanmaktadır. Bulgular, akademik otoritenin bireysel yazarlık ve açık referans zincirlerinden ziyade söylemsel düzenlilik ve kabul edilebilirlik üzerinden yeniden kurulduğunu göstermektedir. Sonuç olarak makale, yapay zekâ metinlerinin filolojiyi krize sokan bir tehdit değil, filolojik düşüncenin tarihsel olarak yeniden konumlanmasını zorunlu kılan bir imkân sunduğunu savunmaktadır.

This article examines the philological status of texts generated by artificial intelligence–based language models and discusses how foundational philological concepts such as authorship, originality, style, and citation are transformed under contemporary regimes of textual production. While existing scholarship has largely addressed AI-generated texts through ethical concerns, plagiarism debates, and pedagogical limitations, this study proposes treating these texts as direct objects of philological inquiry. Introducing the conceptual framework of critical AI philology, the article approaches AI-generated texts not as technical outputs or deficient imitations of human writing, but as a distinct form of textuality shaped by specific data regimes, algorithmic processes, and institutional conditions. Employing a conceptual and interpretive qualitative analysis, the study focuses on three interconnected phenomena: the probabilistic dispersion of authorship, the flattening of style into a normatively “safe” discourse, and the increasing invisibility of citation. The analysis demonstrates that academic authority in AI-generated texts is no longer grounded in identifiable authorship or explicit reference practices, but rather in discursive regularity and rhetorical acceptability. The article ultimately argues that AI-generated texts do not signal a crisis of philology; instead, they compel a critical reconfiguration of philological methods capable of addressing contemporary forms of textual production and authority.