Künstlerroman (Sanatçı Romanı) Bağlamında Murat Gülsoy’un Kurgusal Dünyasına Analitik Bir Yaklaşım

Alman literatüründe bir roman türü olarak dikkat çeken bildunsromanın (oluşum romanı) bir türevi olan künstlerroman (sanatçı romanı), kurmaca bir dünyada yer alan bir sanatçının sanatsal serüveni ile şekillenir. Başta Alman edebiyatı olmak üzere Batı edebiyatı geleneğinde adına sıkça rastlanan bu türün en belirgin örneği James Joyce’un Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi’dir (1916). Künstlerromanın odağına aldığı sanatçı figürasyonları ile 18. ve 19. yüzyıllarda Batı romanına hâkim olan bildungsroman geleneğine 19. yüzyılın sonlarından itibaren farklı bir açılım kazandırdığı görülür. Batı’daki gelişimine paralel olarak Türk edebiyatında bilhassa 20. yüzyılda sanatçıyı ve sanatsal meseleleri merkeze alan künstlerroman örneklerine rastlanır. Bu çalışmada 1990 sonrası Türk edebiyatının öne çıkan yazarlarından biri olan Murat Gülsoy’un (1967) Bu Filmin Kötü Adamı Benim (2004), Baba Oğul ve Kutsal Roman (2012) ve Nisyan (2013) adlı romanları künstlerroman bağlamında bir incelemeye tabi tutulmuştur. Çalışmada söz konusu romanları künstlerroman kılan niteliklerin izi sürülerek Gülsoy’un bu roman geleneği içerisindeki konumu belirlenecektir.

Künstlerroman (artist novel), which is a derivative of bildunsroman (formation novel) that draws attention as a genre in German literature, is shaped by the artist's artistic adventure in a fictional world. The most prominent example of this genre, whose name is frequently encountered in the tradition of Western literature, especially German literature, is James Joyce's Portrait of the Artist as a Young Man (1916). It is seen that künstlerroman brought a different perspective to the bildungsroman tradition that dominated the Western novel in the 18th and 19th centuries from the late 19th century. In parallel with its development in the West, examples of künstlerroman which centered the artist and artistic issues, are encountered especially in the 20th century in Turkish literature. In this study, the novels called Bu Filmin Kötü Adamı Benim (2004), Baba Oğul ve Kutsal Roman (2012) and Nisyan (2013) of Murat Gülsoy (1967) who is one of the prominent writers of Turkish literature after 1990, were examined in the context of künstlerroman. In the study, traces of the qualities that made these novels künstlerroman will be traced and the position of Gülsoy in this novel tradition will be determined.