TTHE INFORMATIC ROLE OF FILMS IN THE REPRESENTATION OF DISABLED CHARACTERS: AN EXAMPLE OF A ‘CODA’ FILM

Yıl 2025, Cilt: 25 Sayı: 67, 426 - 450, 30.06.2025

Özgür Yılmazkol

https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1595748

Öz

All kinds of developments on the social plane are represented through the media and transmitted to the audience. Since this differentiating or integrative role of the media at the point of representation is a subject that is always discussed, interpretations are made from different points of view. The concept of representation is to embody ideas, concepts and emotions in a symbolic form that can convey and interpret them in a meaningful way. The representation function, rather than being a one-way transmitter, performs a dialogue-oriented function caused by mutual interaction. Cinema films deal with the socio-cultural and everyday life sections of individuals through the characters. The perfect world reflected by the perfect characters who are projected as role models in the filmic time is moving away from reality due to the lack of construction of an informal and confrontational space. The films that deal with disability, which is the most natural way to touch a person and create emotional kinship, focus on the act of reconciliation instead of imperfection. Within the scope of this study, the difficulties experienced by disabled individuals classified as disadvantaged groups are examined through the narrative of the CODA film and the relationship between the informatics field. Since CODA (Children of Deaf Adults) also means ‘Children of Hearing-Impaired Parents’ as a word, it requires reading and studying the film from this perspective. Within the scope of this study, the CODA film will be analyzed in the context of the representation of hearing impaired characters, and the symbolic meanings, auditory differences and bodily forms of communication carried by this representation will be interpreted by semiotic analysis method. The aim of the study is to determine whether the state of hearing disability contributes to the production of cultural identity, empathy and awareness through cinematic representation. The main finding obtained is that the disabled people of the film are not in the framework of deficiency or inadequacy; it represents them as productive, communicative, active individuals who take on an active role in the family and society. This form of representation shows that cinema is not only a narrative tool, but also an informative space that contributes to making sense of differences.

Anahtar Kelimeler

Cultural Representation , Emotional Kinship , Disability , Film , Semiotic Analysis

ENGELLİ KARAKTERLERİN TEMSİLİNDE FİLMLERİN ENFORMATİK ROLÜ: ‘CODA’ FİLMİ ÖRNEĞİ

Öz

Toplumsal düzlemde yaşanan her türlü gelişme, medya aracılığıyla temsil edilerek izleyenlere aktarılır. Temsil noktasında medyanın bu ayrıştırıcı ya da bütünleştirici rolü hep tartışılagelen bir konu olduğundan farklı bakış açılarından yorumlamalar yapılmaktadır. Temsil kavramı, fikir, kavram ve duyguları aktarabilen ve bunları anlamlı bir şekilde yorumlayabilecek sembolik bir formda somutlaştırmaktır. Temsil işlevi tek yönlü bir aktaran olmaktan öte karşılıklı etkileşimden kaynaklı diyalog eksenli bir işlev görür. Sinema filmleri, bireylerin sosyo-kültürel ve gündelik yaşam kesitlerini karakterler üzerinden ele almaktadır. Filmsel zaman içinde rol model olarak yansıtılan mükemmel karakterlerin yansıttığı kusursuz dünya enformatik ve çatışmacı alanın inşa edilmemesi nedeniyle gerçeklikten uzaklaşmaktadır. İnsana dokunmanın ve duygu akrabalığı oluşturmanın en doğal biçimi olan engellilik halinin ele alındığı filmler, kusur yerine uzlaşı eylemine odaklanmaktadır. Bu çalışma kapsamında dezavantajlı gruplar olarak sınıflandırılan engelli bireylerin yaşadığı zorluklar, CODA filminin anlatısı ve enformatik alan ilişkisi üzerinden incelenmektedir. CODA (Children of Deaf Adults) kelime olarak da ‘İşitme Engelli Ebeveynlerin Çocukları’ anlamını taşıdığı için, filmi bu perspektiften okumayı ve incelemeyi gerektirmektedir. Bu çalışma kapsamında, işitme engelli karakterlerin temsili bağlamında CODA filmi analiz edilerek, söz konusu temsilin taşıdığı sembolik anlamlar, işitsel farklılıklar ve bedensel iletişim biçimleri göstergebilimsel analiz yöntemiyle yorumlanacaktır. Çalışmanın amacı, işitme engellilik halinin sinemasal temsili üzerinden kültürel kimlik, empati ve farkındalık üretimine katkı sağlayıp sağlamadığını ortaya koymaktır. Elde edilen temel bulgu, filmin engelli bireyleri eksiklik ya da yetersizlik çerçevesinde değil; üretken, iletişim kurabilen, aile ve toplum içinde etkin rol üstlenen bireyler olarak temsil ettiğidir. Bu temsil biçimi, sinemanın yalnızca bir anlatı aracı değil, aynı zamanda farklılıkları anlamlandırmaya katkı sunan enformatik bir alan olduğunu da göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kültürel temsil , Duygu akrabalığı , Engellilik , Film , Göstergebilim Analizi

Kaynakça

• Abberley, P. (1987). The Concept of Oppression and the Development of a Social Theory of Disability, Disability Handicap and Society, 2(1), London: Carfax Publishing Company
• Alcoff, L. M. (1991). The problem of speaking for others. Cultural Critique, (20), 5–32. https://doi.org/10.2307/1354221
• Arslan, A. (2006). Medyanın Birey, Toplum ve Kültür Üzerine Etkileri, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, http://www.insanbilimleri.com/, e.t. 1.11.2024
• Arslan, A. (2006). Türk Sinemasında Engelli Temsilleri. Ankara: Ütopya Yayınları.
• Barnes, C. (1991). Disabled People in Britain and Discrimination: A Case For Anti-Discrimination Legislation, London: C Hurst and Co.
• Barnes, C. and Mercer, G. (2010). Exploring Disability (2nd ed.). Polity Press.
• Ben-Moshe, L. (2020). Decarcerating Disability: Deinstitutionalization and Prison Abolition. USA: University of Minnesota Press
• Benson, D. (2016). Disabling Characters: Representations of Disability in Young Adult Literature, Disability and Society 31:5, doi: 10.1080/09687599.2016.1167361
• Biklen, D. and Bogdan, R. (1977). Media Portrayal of Disabled People: A Study of Stereotypes Inter-Racial Children's Book Bulletin, Vol.8, USA: American Printing House
• Bolt, D. (2014). Changing Social Attitudes Toward Disability: Perspectives From Historical, Cultural, and Educational Studies, David Bolt (Ed.), London: Routledge
• Byrd, E.K. (1989). A Study of Depiction of Specific Characteristics of Characters With Disability in Film. Journal of Applied Rehabilitation Counseling
• Byrd, E.K. (1990). A Comparison of Characters in Feature Films Who Are Disabled and Able Bodied. International Journal of Rehabilitation Research 13(3)
• Byrd, E.K. and Elliott, T.R. (1985). Feature Films and Disability: A Descriptive Study. Rehabilitation Psycology 30(1)
• Chion, M. (1994). Audio-Vision: Sound on Screen. New York: Columbia University Press.
• Chivers, S. and Markotić, N. (2010). Neoliberal Risks: Million Dollar Baby, Murderball, and Anti-National Sexual Positions. The Problem Body: Projecting Disability on Film, Sally Chivers and Nicole Markotić (Ed.), Columbus: Ohio State University Press
• Collis, A. (2016). Changing Social Attitudes Toward Disability: Perspectives From Historical, Cultural, and Educational Studies, Disability and Society, 31:5, UK: Routledge
• Coverdale J, Nairn R. And Claasen D. (2002). Depictions of Mental Illness in Print Media: A prospective national sample, The Australian and New Zealand Journal of Psychiatry, 36(5), https://doi.org/10.1046/j.1440-1614.2002.00998.x
• Cumberbatch, G. and Negrine, R. (1992). Images of Disability on Television, London: Routledge
• Darke, P. (1998). “Understanding Cinematic Representations of Disability.” Exploring Disability.
• DeMare, N. (2016). Exaggerations and Stereotypes of Schizophrenia in Contemporary Films. Elon Journal of Undergraduate Research in Communications, 7(1). USA: Elon University Press
• Derman, M. (2018). Sinema ve Engellilik: Temsiller Üzerine Bir İnceleme. Ankara: De Ki Yayınları.
• Dunn, P.A. (2015). Disabling Characters: Representations of Disability in Young Adult Literature, New York: Peter Lang Group AG
• Garland-Thomson, R. (2002). Integrating disability, transforming feminist theory. NWSA Journal, 14(3), 1–32.
• Garland-Thomson, R. (2012). The Case for Conserving Disability. Journal of Bioethical Inquiry, vol. 9 (3), USA: Johns Hopkins University Press
• Gibson, S., Brand, SL., Burt, S., Boden, ZVR and Benson, O. (2013). Understanding Treatment Non-adherence in Schizophrenia and Bipolar Disorder: a Survey of What Service Users Do and Why, BMC Psychiatry, 13, https://doi.org/10.1186/1471-244X-13-153
• Giddens, A. (2008). Sosyoloji. (C. Güzel, Haz.) İstanbul: Kırmızı Yayınları
• Goering, S. (2015). “Rethinking Disability: The Social Model of Disability and Chronic Disease.” Current Reviews in Musculoskeletal Medicine, 8(2), doi: 10.1007/s12178-015-9273-z
• Goodwin, J., Saab, M. M., Dillon, C. B., Kilty, C., McCarthy, A., O'Brien, M. and Philpott, L.F. (2021). The Use of Film-Based ınterventions in Adolescent Mental Health Education: A Systematic Review, Journal of Psychiatric Research, DOI: 10.1016/j.jpsychires.2021.02.055
• Hafer, M. and Narcus, M. (1979). Information and Attitudes Toward Disability. Rehabilitation Counseling Bulletin, 23 (2)
• Hall, S. (1996). Cultural identity and diaspora. In J. Rutherford (Ed.), Identity: Community, Culture, Difference (pp. 222–237). Lawrence and Wishart.
• Hall. S. (2017). Temsil Kültürel Temsiller ve Anlamlandırma Uygulamaları. (İ. Dündar, Çev.) İstanbul: Pinhan Yayıncılık
• Hansen, J.B. (2015). Does Film Keep Anti-psychiatry Alive? Aesthetic Knowledge of Mental Illness and Institutions, DOI: https://doi.org/10.17380/rr2015.4.3
• Kaçar, D. (2012). Otistik Çocuklarda Dil ve İletişim Becerileri Özellikleri. Otizm Dünyası, 1(1)
• Kaçar, T. (2012). “Televizyon Programlarında Engelli Birey Temsili.” İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (34), 65-86.
• Kissling W. and Leucht S. (1999). Results of Treatment of Schizophrenia: Is the Glass Half Full or Half Empty? doi: 10.1097/00004850-199906003-00003
• Kolat, S. (2010). Avrupa Birliği Sosyal Politikası Çerçevesinde Özürlülere Yönelik Ayrımcılıkla Mücadele ve Türkiye’deki Yansımaları. Ankara: T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı
• Maffei V.C., Görges F., Kissling W., Schreiber W. and Rummel-Kluge C. (2015). Using Films as a Psychoeducation Tool for Patients with Schizophrenia: a Pilot Study Using a Quasi-experimental Pre-post Design. BMC Psychiatry, doi: 10.1186/s12888-015-0481-2.
• Marks, L. U. (2000). The Skin of the Film: Intercultural Cinema, Embodiment, and the Senses. Duke University Press.
• McGill, CW. and Patterson, CJ. (1990). Former Patients as Peer Counselors on Locked Psychiatric Inpatient Units Hospital and Community Psychiatry, doi: 10.1176/ps.41.9.1017
• Mitchell, D. T. and Snyder, S. L. (2000). Narrative Prosthesis: Disability and the Dependencies of Discourse. University of Michigan Press.
• Mutlu, E. (2005). Kültürel Çalışmalara Giriş. İstanbul: Babil Yayınları.
• Ocakçı, A. F. and Karakoç, A. (2013). Çocuklarda Uyum Ve Davranış Sorunları Ve Hemşirelik Yaklaşımı, Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi
• Okyayuz, A. Ş. (2017). Sesli Betimlemenin Çeviribilim Sınıflarında Tanıtımı için Bir Eğitim Bileşeni Önerisi. Turkish Studies, 12(22), doi:http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12325
• Owen, P.R. (2012). Portrayals of Schizophrenia by Entertainment Media: a Content Analysis of Contemporary Movies. Psychiatric Service 63(7), https://doi.org/10.1176/appi.ps.201100371
• Özbaş, B. ve Özkan, M. (2010). “Sinema ve Engellilik: Medyada Engelli Temsiline Eleştirel Bir Yaklaşım.” Selçuk İletişim, 6(4), 97-110.
• Polat, Ç. S. (2011). Engelli Bireylere İlişkin Kültürel Tanımlamaların Başka Dilde Aşk Filmi Üzerinden İncelemesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Hacettepe Üniversitesi, Ankara
• Poulgrain, J., Bremner, N.M. and Zimmerman, H. vd. (2022). Why So Serious? An Attempt to Mitigate the Short-Term Harmful Effects of the Film Joker on Prejudice Toward People with Mental Illness. Behavioral Sciences, 12(10), DOI: 10.3390/bs12100384
• Rainwater, M.C. (2018). Stigma in Cinema: Mental Illness' Representation in Film, USA: Eastern Kentucky University Press
• Rajarajeswari, S. (2019). Depiction of disabled characters in Preeti Shenoy’s Life is what you make it and the Tamil film 3: A Psychological Perspective, Think India Journal, 22(5), India
• Ryan, M. and Lenos, M. (2012). An Introduction to Film Analysis: Technique and Meaning in Narrative Film. Continuum.
• Ryan, M. ve Kellner, D. (1997). Politik Kamera. (E. Özsayar, Çev) İstanbul: Ayrıntı Yayınları
• Ryan, M. ve Lenos, M. (2012). Film Çözümlemesine Giriş, (E.S.Onat,Çev.). Ankara: DeKi Basım Yayım. Scarf, D., Zimmerman, H. and Winter, T. (2020). Association of Viewing the Films Joker or Terminator: Dark Fate With Prejudice Toward Individuals With Mental Illness. JAMA Network Open, 3(4)
• Siebers, T.A. (2008). Disability Theory. Michigan: University of Michigan Press
• Snyder, S. L. (2006). Disability Studies: Encyclopedia of Disability. California: Sage Publications
• Sobchack, V. (2004). Carnal Thoughts: Embodiment and Moving Image Culture. University of California Press.
• Şulha, P. (2021). Türk Komedi Filmlerinin Bağıntı Kuramı Bağlamında Sesli Betimlenmesi: Neşeli Günler. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (22), 991-1004. doi: 10.29000/rumelide.897310.
• Taylor, J. S. (2009). Disability Studies: Encyclopedia of American Disability History, New York: Facts On File
• Threlkeld, R.M. and DeJong, W. (1983). Hiring the Disabled: an Attempt to Influence Behavioral Intentions Through a Media Presentation. Rehabilitation Psychology, 28 (2), https://doi.org/10.1037/h0091006
• Toruk, İ. (2008). “Medya ve Engellilik: Farklılıkların Temsili Üzerine.” Akademik Bakış, (16), 1-14
• Villarreal, N.D. (2022). Critically Engaging Representation: Queer, Fat, and Disabled BodyMinds in Romantic Films, Thesis Master of Arts in Women's Studies, USA: San Diego State University