Araştırma Makalesi

ENGELLİ KARAKTERLERİN TEMSİLİNDE FİLMLERİN ENFORMATİK ROLÜ: ‘CODA’ FİLMİ ÖRNEĞİ

Cilt: 25 Sayı: 67 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

ENGELLİ KARAKTERLERİN TEMSİLİNDE FİLMLERİN ENFORMATİK ROLÜ: ‘CODA’ FİLMİ ÖRNEĞİ

Öz

Toplumsal düzlemde yaşanan her türlü gelişme, medya aracılığıyla temsil edilerek izleyenlere aktarılır. Temsil noktasında medyanın bu ayrıştırıcı ya da bütünleştirici rolü hep tartışılagelen bir konu olduğundan farklı bakış açılarından yorumlamalar yapılmaktadır. Temsil kavramı, fikir, kavram ve duyguları aktarabilen ve bunları anlamlı bir şekilde yorumlayabilecek sembolik bir formda somutlaştırmaktır. Temsil işlevi tek yönlü bir aktaran olmaktan öte karşılıklı etkileşimden kaynaklı diyalog eksenli bir işlev görür. Sinema filmleri, bireylerin sosyo-kültürel ve gündelik yaşam kesitlerini karakterler üzerinden ele almaktadır. Filmsel zaman içinde rol model olarak yansıtılan mükemmel karakterlerin yansıttığı kusursuz dünya enformatik ve çatışmacı alanın inşa edilmemesi nedeniyle gerçeklikten uzaklaşmaktadır. İnsana dokunmanın ve duygu akrabalığı oluşturmanın en doğal biçimi olan engellilik halinin ele alındığı filmler, kusur yerine uzlaşı eylemine odaklanmaktadır. Bu çalışma kapsamında dezavantajlı gruplar olarak sınıflandırılan engelli bireylerin yaşadığı zorluklar, CODA filminin anlatısı ve enformatik alan ilişkisi üzerinden incelenmektedir. CODA (Children of Deaf Adults) kelime olarak da ‘İşitme Engelli Ebeveynlerin Çocukları’ anlamını taşıdığı için, filmi bu perspektiften okumayı ve incelemeyi gerektirmektedir. Bu çalışma kapsamında, işitme engelli karakterlerin temsili bağlamında CODA filmi analiz edilerek, söz konusu temsilin taşıdığı sembolik anlamlar, işitsel farklılıklar ve bedensel iletişim biçimleri göstergebilimsel analiz yöntemiyle yorumlanacaktır. Çalışmanın amacı, işitme engellilik halinin sinemasal temsili üzerinden kültürel kimlik, empati ve farkındalık üretimine katkı sağlayıp sağlamadığını ortaya koymaktır. Elde edilen temel bulgu, filmin engelli bireyleri eksiklik ya da yetersizlik çerçevesinde değil; üretken, iletişim kurabilen, aile ve toplum içinde etkin rol üstlenen bireyler olarak temsil ettiğidir. Bu temsil biçimi, sinemanın yalnızca bir anlatı aracı değil, aynı zamanda farklılıkları anlamlandırmaya katkı sunan enformatik bir alan olduğunu da göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abberley, P. (1987). The Concept of Oppression and the Development of a Social Theory of Disability, Disability Handicap and Society, 2(1), London: Carfax Publishing Company
  2. Alcoff, L. M. (1991). The problem of speaking for others. Cultural Critique, (20), 5–32. https://doi.org/10.2307/1354221
  3. Arslan, A. (2006). Medyanın Birey, Toplum ve Kültür Üzerine Etkileri, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, http://www.insanbilimleri.com/, e.t. 1.11.2024
  4. Arslan, A. (2006). Türk Sinemasında Engelli Temsilleri. Ankara: Ütopya Yayınları.
  5. Barnes, C. (1991). Disabled People in Britain and Discrimination: A Case For Anti-Discrimination Legislation, London: C Hurst and Co.
  6. Barnes, C. and Mercer, G. (2010). Exploring Disability (2nd ed.). Polity Press.
  7. Ben-Moshe, L. (2020). Decarcerating Disability: Deinstitutionalization and Prison Abolition. USA: University of Minnesota Press
  8. Benson, D. (2016). Disabling Characters: Representations of Disability in Young Adult Literature, Disability and Society 31:5, doi: 10.1080/09687599.2016.1167361

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer) , Dezavantajlı Gruplar , Aile Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2024

Kabul Tarihi

6 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 25 Sayı: 67

Kaynak Göster

APA
Yılmazkol, Ö. (2025). ENGELLİ KARAKTERLERİN TEMSİLİNDE FİLMLERİN ENFORMATİK ROLÜ: ‘CODA’ FİLMİ ÖRNEĞİ. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 25(67), 426-450. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1595748
AMA
1.Yılmazkol Ö. ENGELLİ KARAKTERLERİN TEMSİLİNDE FİLMLERİN ENFORMATİK ROLÜ: ‘CODA’ FİLMİ ÖRNEĞİ. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi. 2025;25(67):426-450. doi:10.21560/spcd.vi.1595748
Chicago
Yılmazkol, Özgür. 2025. “ENGELLİ KARAKTERLERİN TEMSİLİNDE FİLMLERİN ENFORMATİK ROLÜ: ‘CODA’ FİLMİ ÖRNEĞİ”. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi 25 (67): 426-50. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1595748.
EndNote
Yılmazkol Ö (01 Haziran 2025) ENGELLİ KARAKTERLERİN TEMSİLİNDE FİLMLERİN ENFORMATİK ROLÜ: ‘CODA’ FİLMİ ÖRNEĞİ. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi 25 67 426–450.
IEEE
[1]Ö. Yılmazkol, “ENGELLİ KARAKTERLERİN TEMSİLİNDE FİLMLERİN ENFORMATİK ROLÜ: ‘CODA’ FİLMİ ÖRNEĞİ”, Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, c. 25, sy 67, ss. 426–450, Haz. 2025, doi: 10.21560/spcd.vi.1595748.
ISNAD
Yılmazkol, Özgür. “ENGELLİ KARAKTERLERİN TEMSİLİNDE FİLMLERİN ENFORMATİK ROLÜ: ‘CODA’ FİLMİ ÖRNEĞİ”. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi 25/67 (01 Haziran 2025): 426-450. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1595748.
JAMA
1.Yılmazkol Ö. ENGELLİ KARAKTERLERİN TEMSİLİNDE FİLMLERİN ENFORMATİK ROLÜ: ‘CODA’ FİLMİ ÖRNEĞİ. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi. 2025;25:426–450.
MLA
Yılmazkol, Özgür. “ENGELLİ KARAKTERLERİN TEMSİLİNDE FİLMLERİN ENFORMATİK ROLÜ: ‘CODA’ FİLMİ ÖRNEĞİ”. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, c. 25, sy 67, Haziran 2025, ss. 426-50, doi:10.21560/spcd.vi.1595748.
Vancouver
1.Özgür Yılmazkol. ENGELLİ KARAKTERLERİN TEMSİLİNDE FİLMLERİN ENFORMATİK ROLÜ: ‘CODA’ FİLMİ ÖRNEĞİ. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi. 01 Haziran 2025;25(67):426-50. doi:10.21560/spcd.vi.1595748