ÇOCUKLARIN BOŞANMAYA VE EBEVEYNLERİNE İLİŞKİN ALGILARI

Orhan Koçak; Raziye Demirel; Mehmet Kırlıoğlu

doi:10.21560/spcd.v19i50781.459324

ÇOCUKLARIN BOŞANMAYA VE EBEVEYNLERİNE İLİŞKİN ALGILARI

Abstract

Bu araştırmanın amacı boşanmış veya boşanma sürecinde olan ailelerin çocuklarının boşanma eylemine ve anne-babalarına ilişkin algılarını mecazlar (metaforlar) yardımıyla ortaya çıkarmak ve analiz etmektir. Boşanmış veya boşanma sürecinde olan 10 çift ve bu çiftlerin 16 çocuğu ile yapılan görüşmeler 10.10.2017-29.11.2017 tarihleri arasında Bakırköy adliyesi görüşme odasında araştırmacılar tarafından yarı yapılandırılmış görüşme formu ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada "Boşanma/ayrılma kelimesini duyunca aklına ilk gelen şey nedir? Annen ile babanın ayrılacağını nasıl/kimden öğrendin? Annen ile babanın boşanmalarını mı yoksa beraber olmalarını mı isterdin? Sebebini öğrenebilir miyim? Anneni, babanı, boşanma eylemini tanımlamak istesen hangi mecazları kullanırsın? Anneni; bir nesne, bir şekil, bir varlık, bir hayvan, bir bitki, bir şehir, bir masal ya da film kahramanına benzetmek istesen neye benzetirdin? Neden? Babanı; bir nesne, bir şekil, bir varlık, bir hayvan, bir bitki, bir şehir, bir masal ya da film kahramanına benzetmek istesen neye benzetirdin? Neden? Boşanmayı ya da ayrılığı; bir nesne, bir şekil, bir varlık, bir hayvan, bir bitki, bir şehir, bir masal ya da film kahramanına benzetmek istesen neye benzetirdin? Neden?" gibi sorular sorulmuştur. Görüşmeler sonunda elde edilen veriler bilgisayar ortamına kaydedilmiş ve araştırmanın amacına yönelik temalara ayrılmıştır. Temaların uygunluğu konusunda uzman görüşüne başvurulmuştur. Toplamda 3 ana tema ve 10 alt tema oluşturulmuştur. Bunlardan “korku”, “koruyucu”, “iyilik” ve “nefret” alt temaları anne ve babanın tanımlanmasına ilişkin; “dağılma”, “seçim” ve “kurtulma” alt temaları boşanma eylemine ilişkin; ve “beraber”, “ayrı” ve “kararsız” alt temaları anne-babalarının boşanmalarını mı yoksa beraber olmalarını mı isteyip istemediklerine ilişkindir. Çalışmamızla benzer şekilde yapılan araştırmalar, çocukların tartışmaların olduğu, sorunlu bir aileyi anne ve babalarının boşanmasına tercih ettiğini ortaya koymaktadır.

Keywords

Metafor,Nitel Araştırma,Boşanma,Algı,Çocuklar

References

Akyüz, E. (1978). Boşanmanın Çocuk Üzerindeki Etkileri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11 (1), 1-6.
Aral, N., Başar, F. (1998). Çocukların Kaygı Düzeylerinin Yaş, Cinsiyet, Sosyo Ekonomik Düzey ve Ailenin Parçalanma Durumuna Göre İncelenmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 22 (10), 7-10.
Arıkan, Ç. (1996). Halkın Boşanmaya İlişkin Tutumları Araştırması. Ankara: Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Yayınları.
Aytekin, Ç., Artan, İ., Kangal, S. B., Çalışandemir, F., ve Özkızıklı, S. (2016). Çocukların Anne-Babalarına Yönelik Algılarının İncelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (38), 168-188.
Benedek, E. P., Brown, C. B. (1997). Boşanma ve Çocuğunuz. (S.Katlan, Çev.). Ankara: HYB Yayıncılık.
Berg, B. L., Lune, H. (2015). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Konya: Eğitim Kitabevi.
Bilici, A. B. (2014). Boşanma Sürecinin Çocuklar Üzerindeki Psiko-Sosyal Etkileri. C.Ü.İlahiyat Fakültesi Dergisi, 18 (2), 79-110.
Bilir, Ş., Dabanlı, D. (1990). Ailelerde Boşanma Vakaları Sonucu Çocukların Geliştirdikleri Tepkiler ve Bu Tepkileri Doğuran Faktörler. B. Dikeçligil, & A. Çiğdem içinde, Aile Yazıları 3 Birey, Toplum ve Kişilik (s. 143-155). Ankara: Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Yayınları.

Bulut, I. (1993). Ruh Hastalığının Aile İşlevlerine Etkisi. Ankara: Başbakanlık Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığı Yayınları.
Can, N. (2015). Boşanma Olgusunun 9-18 Yaş Grubu Çocukları Üzerindeki Etkileri. Erişim tarihi: 21 Kasım 2017. http://tr.yenisehir.wikia.com/wiki/Bo%C5%9Fanma_Olgusunun_9-18_Ya%C5%9F_Grubu_%C3%87ocuklar%C4%B1_%C3%9Czerinde_Etkileri.
Canlı, Y. (2017). Anne-Babası Boşanmış 12-15 Yaşındaki Çocuklar İle Aynı Yaş Grubundaki Anne-Babası Boşanmamış Çocukların Benlik Saygısı Ve Depresyon Düzeylerinin Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Carroll, J. P. (2013). Önce Çocuklar. İstanbul: Doğan Egmont Yayıncılık ve Yapımcılık.
Celkan, H. Y. (1991). Beşeri Kültürün Temel Öğesi Aile ve Toplum. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı Dergisi, 1 (1), 77-81.
Cüceloğlu, D. (1998). İnsan ve Davranışı . İstanbul : Remzi Kitabevi.
Çelikoğlu, C. (1997). Boşanmanın Çocukların Benlik Saygısına Etkisinin İncelenmesi. Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Çivitci, N., Çivitci, A., & Fiyakalı, N. C. (2009). Anne-Babası Boşanmış ve Boşanmamış Olan Ergenlerde Yalnızlık ve Yaşam Doyumu. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 9 (2), 493-525.
Deniz, A. (2015). Boşanma sürecinde çocuk. Erişim tarihi: 3 Aralık 2017 http://www.denizpsikoloji.com/bosanma-surecinde-cocuk/.
Emery, R. E. (2012). Evlilik, Boşanma ve Çocukların Uyumu. (E.O.Gezmiş Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Ertürk, N. (2016). Çocuğunuzun gözünden boşanma süreci. Erişim tarihi: 21 Kasım 2017. http://www.salom.com.tr/haber-99359-cocugunuzun_gozunden_bosanma_sureci.html.
Fiyakalı, N. C. (2008). Anne Babası Boşanmış ve Boşanmamış Lise Öğrencilerinin Sürekli Öfke Düzeyleri ve Öfke İfade Tarzlarının Bazı Değişkenler Açısından Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Geray, H. (2006). Toplumsal Araştırmada Nicel ve Nitel Yöntemlere Giriş. Ankara: Siyasal Kitabevi.
Karakuş, S. (2003). Anne Babası Boşanmış ve Boşanmamış Çocukların Depresyon Düzeylerinin İncelenmesi ve Okul Başarısına Yansıması. Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü .
Karakuş, Ö., Kırlıoğlu, M., Başer, D., & Batı, B. (2013). Yetiştirme Yurdunda Kalmakta Olan Ergenlerin Anne ve Baba Algıları: Nitel Bir Çalışma. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 24 (2), 123-143.
Karataş, Z. (2015). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1 (1), 62-80.
Kavut, S. (2015). Kuşaklar Arası İletişim Farklılıklarının Aile İçi İletişime Etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.Mavili, A. (2013). Ben ve Ailem. Konya: Atlas Akademi.
Özdemir, M. (2010). Nitel Veri Analizi: Sosyal Bilimlerde Yöntem Bilim Sorunsalı Üzerine Bir Çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11 (1), 323-343.
Öztürk, M. (2014). 99 Sayfada Boşanmış Ailelerde Çocuk. İsyanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Punch, K. (2005). Sosyal Araştırmalara Giriş Nicel ve Nitel Yaklaşımlar. (D.Bayrak, H.B.Arslan, Z.Akyüz, Çev.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Sezer, Ö., & Oğuz, V. (2010). Üniversite Öğrencilerinde Kendilerini Değerlendirmelerinin Ana Baba Tutumları ve Bazı Sosyo Demografik Değikenler Açısından İncelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 8(13), 743-758.
Sardoğan, M., Karahan, F., Dicle, A., & Menteş, Ö. (2007). Ebeveyne Bağlanma Düzeyine ve Anne-Babanın Boşanma/Birliktelik Durumuna Göre Çocuklarda Evlilik Çatışmasını Algılama Biçimleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 12-23.
Şirvanlı, D. (1999). Eşler Arası Çatışma ve Boşanmanın Çocuklar Üzerindeki Etkileri I: Davranış ve Uyum Problemleri. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 6 (1), 19-29.
Türkaslan, N. (2007). Boşanmanın Çocuklar Üzerine Olumsuz Etkileri ve Bunlarla Başetme Yolları. Aile ve Toplum Dergisi, 3 (11), 99-108.Yavuzer, H. (2014). Çocuk Psikolojisi. İstanbul : Remzi Kitabevi.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Orhan Koçak ^*
Turks and Caicos Islands

Raziye Demirel This is me

Mehmet Kırlıoğlu
0000-0003-0130-0841
Türkiye

Publication Date

December 20, 2019

Submission Date

September 12, 2018

Acceptance Date

December 19, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 19 Number: 45

DOI

https://doi.org/10.21560/spcd.v19i50781.459324

IZ

https://izlik.org/JA35SK24CU

Cite

RIS / Bibtex

APA

Koçak, O., Demirel, R., & Kırlıoğlu, M. (2019). ÇOCUKLARIN BOŞANMAYA VE EBEVEYNLERİNE İLİŞKİN ALGILARI. Journal of Social Policy Studies, 19(45), 857-892. https://doi.org/10.21560/spcd.v19i50781.459324

AMA

1.Koçak O, Demirel R, Kırlıoğlu M. ÇOCUKLARIN BOŞANMAYA VE EBEVEYNLERİNE İLİŞKİN ALGILARI. Journal of Social Policy Studies. 2019;19(45):857-892. doi:10.21560/spcd.v19i50781.459324

Chicago

Koçak, Orhan, Raziye Demirel, and Mehmet Kırlıoğlu. 2019. “ÇOCUKLARIN BOŞANMAYA VE EBEVEYNLERİNE İLİŞKİN ALGILARI”. Journal of Social Policy Studies 19 (45): 857-92. https://doi.org/10.21560/spcd.v19i50781.459324.

EndNote

Koçak O, Demirel R, Kırlıoğlu M (December 1, 2019) ÇOCUKLARIN BOŞANMAYA VE EBEVEYNLERİNE İLİŞKİN ALGILARI. Journal of Social Policy Studies 19 45 857–892.

IEEE

[1]O. Koçak, R. Demirel, and M. Kırlıoğlu, “ÇOCUKLARIN BOŞANMAYA VE EBEVEYNLERİNE İLİŞKİN ALGILARI”, Journal of Social Policy Studies, vol. 19, no. 45, pp. 857–892, Dec. 2019, doi: 10.21560/spcd.v19i50781.459324.

ISNAD

Koçak, Orhan - Demirel, Raziye - Kırlıoğlu, Mehmet. “ÇOCUKLARIN BOŞANMAYA VE EBEVEYNLERİNE İLİŞKİN ALGILARI”. Journal of Social Policy Studies 19/45 (December 1, 2019): 857-892. https://doi.org/10.21560/spcd.v19i50781.459324.

JAMA

1.Koçak O, Demirel R, Kırlıoğlu M. ÇOCUKLARIN BOŞANMAYA VE EBEVEYNLERİNE İLİŞKİN ALGILARI. Journal of Social Policy Studies. 2019;19:857–892.

MLA

Koçak, Orhan, et al. “ÇOCUKLARIN BOŞANMAYA VE EBEVEYNLERİNE İLİŞKİN ALGILARI”. Journal of Social Policy Studies, vol. 19, no. 45, Dec. 2019, pp. 857-92, doi:10.21560/spcd.v19i50781.459324.

Vancouver

1.Orhan Koçak, Raziye Demirel, Mehmet Kırlıoğlu. ÇOCUKLARIN BOŞANMAYA VE EBEVEYNLERİNE İLİŞKİN ALGILARI. Journal of Social Policy Studies. 2019 Dec. 1;19(45):857-92. doi:10.21560/spcd.v19i50781.459324

Cited By

BOŞANMANIN ÖĞRENCİLERİN AKADEMİK YAŞANTILARINA ETKİSİ

Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.47770/ukmead.1288663