Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Yetkisinin Amerikan Sistemi Üzerinden Karşılaştırmalı Analizi
Abstract
Türk siyasal hayatında öteden beri var olan hükümet sistemi arayışı, 10 Aralık 2016 tarihli Anayasa Değişikliği Teklifi ile daha somut bir nitelik kazanmıştır. Söz konusu teklifle “Cumhurbaşkanlığı Sistemi” adıyla birçok yönden başkanlık sistemine benzeyen bir model önerilmiş ve 16 Nisan 2017 tarihli halkoylamasıyla kabul edilmiştir. Modelde yer alan düzenlemeler kamuoyunda yoğun bir şekilde tartışılmıştır. Bu tartışmalarda öne çıkan konulardan biri Anayasanın 104. maddesine eklenen ve Cumhurbaşkanının yetkileri ve görevleri kısmında yer alan “Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine yönelik konularda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir” hükmüdür. Bu çalışmanın amacı, ülkeyi kararnamelerle yönetmek, meclisi etkisiz kılmak vb. argümanlarla tartışılan bu hükmü ABD’deki uygulamayla karşılaştırmalı bir biçimde incelemektir. Bu bağlamda ABD’de “executive order” adıyla anılan başkanlık kararnamelerinin yasama-yürütme ilişkileri çerçevesinde nasıl sistematize edildiği açıklanmış ve sonrasında Türkiye için uygulanacak modelin ABD’deki ile benzer ve farklı yönleri ortaya konmuştur.
Keywords
References
- 6771 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete, Tarih: 11 Şubat 2017, Sayı: 29976.
- Akgün, M. H. (2017), “Başkanlıktan Cumhurbaşkanlığı Sistemine: 2012 ve 2016 AK Parti Anayasa Önerileri”, Seta Perspektif, S.163, ss. 1-6.
- Alkan, H. (2013), “Karşılaştırmalı Başkanlık Sistemleri: Latin Amerika ve Sovyet Sonrası Örnekler Üzerine Bir İnceleme”, Yeni Türkiye Dergisi, C.9, S.51, ss. 779-789.
- Bradley, C. A. and Posner, E. A. (2006), “Presidential Signing Statements and Executive Power”, Chicago Law School: Public Law and Legal Theory Working Paper Series, Paper No: 133.
- Bozlağan, R. (2016), Türk Tipi Başkanlık, Hayat Yayın, İstanbul.
- Bruff, H. H. (1979), “Presidential Power and Administrative Rulemaking”, The Yale Law Journal, C.88, S.3, ss. 451-508.
- Can, O. (2017), “Anayasa Değişikliği Teklifine Dair Değerlendirme”, [çevrimiçi], http://www.sosyalbilimler. org/osman-can-kaleme-aldi-anayasa-degisikligi-teklifine-dair-degerlendirme/, (10 Ocak 2017).
- Cengiz, B. (2017), “ABD Başkanlık Sisteminde Başkanın Yetkileri”, [çevrimiçi], http://www.dogrulukpayi. com/bulten/5818a1f213d57, (21 Şubat 2017).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Political Science
Journal Section
Research Article
Authors
Çağrı D. Çolak
KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Publication Date
December 29, 2017
Submission Date
October 6, 2017
Acceptance Date
December 26, 2017
Published in Issue
Year 2017 Volume: 3 Özel Sayı
Cited By
CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİ VE KAMU YÖNETİMİNE ETKİLERİ
Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.31795/baunsobed.443821Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Hukuki Nite-liği: Kanun Hükmünde Kararnamelerden ve ABD Başkanlık Kararnamelerinden Farklarının İncelen-mesi
OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.26466/opus.736286TÜRK ANAYASACILIĞININ DÜNÜ VE BUGÜNÜ
İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.21492/inuhfd.812532CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİNİN NORMLAR HİYERARŞİSİNDEKİ YERİ
İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.21492/inuhfd.566598CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMELERİNİN NORMLAR HİYERARŞİSİNDEKİ YERİ VE DENETİMİNDE MADDİ İÇERİK KRİTERİ
İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.21492/inuhfd.598295TÜRK İDARE HUKUKUNDA “SAKLI YETKİ” KAVRAMINA KISA BİR BAKIŞ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.775428Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayısı Sorunu: Bir Model Önerisi
Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.51290/dpusbe.1017276CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİNDEKİ BAKAN YARDIMCISI İLE ÖNCEKİ SİSTEMDEKİ BAKAN YARDIMCISI VE MÜSTEŞARIN KIYASLANMASI
İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.21492/inuhfd.827731Dış Politikada Karar Verme Süreci ve Modelleri Bağlamında Bürokratik Politika Modeli Örneği Olarak Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.53568/yyusbed.1244234TÜRKİYE VE AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NDE ÜST DÜZEY KAMU GÖREVLİLERİNİN GÖREVDEN ALINMA USULÜ VE DAVALARI
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.47136/asbuhfd.1206582TÜRK HUKUKUNDA CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMELERİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.21492/inuhfd.1155732CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİNİN SINIRLARI
Adalet Dergisi
https://doi.org/10.57083/adaletdergisi.1391722Türk İdare Hukukunda Yetki Devri Kavramı
Kırıkkale Hukuk Mecmuası
https://doi.org/10.59909/khm.1408397Türkiye'de Parlamenter Hükümet Sistemi ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Açısından Siyasal Denetimin Değişen Rolü
Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.51290/dpusbe.1392455Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Alanında Hazırlanan Tezlerin Sistematik Derlemesi: 2018 – 2023 Yılları İncelemesi
Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi
https://doi.org/10.33712/mana.1408648Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile ABD Başkanlık Sisteminin Yönetsel Denetim Açısından Karşılaştırılması
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.17336/igusbd.1217894AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİNDE BAŞKANLIK, KARARNAME VE DİN-DEVLET İLİŞKİLERİ
Türkiye Adalet Akademisi Dergisi
https://doi.org/10.54049/taad.1809412CONSENSUAL (MULTIPARTY–NORTHERN EUROPEAN TYPE) PARLIAMENTARY MODEL AND CONSENSUS DEMOCRACY: THE NORTH MACEDONIAN EXPERIENCE
International Scientific Journal Sui Generis
https://doi.org/10.55843/SG254107k