Research Article

İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi

Volume: 3 Number: 1 April 30, 2025
TR EN

İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi

Abstract

Üretim ve tüketim artışına dayalı anaakım iktisadi büyüme modelleri, küresel ölçekte çevresel tahribatı ve toplumsal eşitsizlikleri derinleştirmiş; piyasa odaklı reçeteler ise bu sorunlara etkili çözümler üretememiştir. Bu çalışma, ekolojik iktisadın kuramsal temellerinden hareketle, biyomimikri ve döngüsel ekonomiyi büyümeyi yeniden tanımlayabilecek dönüştürücü unsurlar olarak ele almakta; gezegenin sınırlarını gözeten, teknolojik ilerleme ve toplumsal refahı önceleyen alternatif bir paradigma önermektedir. Yapay zekânın bu dönüşümdeki belirleyici rolüne dikkat çeken çalışmada, biyomimetik teknolojilerin kısa vadeli kâr maksimizasyonu yerine sürdürülebilirlik ve toplumsal refah ilkeleri doğrultusunda uygulanması gerektiği savunulmaktadır. Bu bağlamda, seçili iktisadi süreçlere ilişkin olarak miselyum ağları ve protoplazmaların yapısal ve işlevsel özelliklerinden esinle, yapay zekâ destekli görsel temsiller geliştirilmiştir. Söz konusu yöntem, hem biyomimetik-analojik eşleştirme yaklaşımıyla, hem de iktisadi sistemlere ilişkin çok katmanlı görsel temsil üretimiyle literatürde özgün bir ilk olma niteliği taşımaktadır.

Keywords

References

  1. Ackerman, Frank, Elizabeth A. Stanton ve Ramón Bueno (2010). “Fat Tails, Exponents, Extreme Uncertainty: Simulating Catastrophe in DICE”, Ecological Economics, 69 (8): 1657–1665.
  2. Aghion, Philippe ve Peter Howitt (1998). Endogenous Growth Theory. Cambridge, MA: MIT Press.
  3. Barro, Robert J. ve Xavier Sala-i-Martin (1995). Economic Growth. New York: McGraw-Hill.
  4. Benyus, Janine M. (1997). Biomimicry: Innovation Inspired by Nature. New York: HarperCollins E-Book.
  5. Bhushan, Bharat (2009). “Biomimetics: Lessons from Nature – An Overview”, Philosophical Transactions of the Royal Society, 367 (1893): 1445–1486. doi: 10.1098/rsta.2009.0011.
  6. Binswanger, Mathias (2001). “Technological Progress and Sustainable Development: What About the Rebound Effect?”, Ecological Economics, 36 (1): 119–132.
  7. Cass, David (1965). “Optimum Growth in an Aggregative Model of Capital Accumulation”, Review of Economic Studies, 32 (3): 233–240.
  8. Daly, Herman (1977). Steady-State Economics: The Economics of Biophysical Equilibrium and Moral Growth. San Francisco: W.H. Freeman.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Green Economy

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

April 30, 2025

Submission Date

February 24, 2025

Acceptance Date

April 15, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 3 Number: 1

APA
Şen Taşbaşı, A. (2025). İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi. Social Review of Technology and Change, 3(1), 42-63. https://izlik.org/JA37KK45SY
AMA
1.Şen Taşbaşı A. İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi. Social Review of Technology and Change. 2025;3(1):42-63. https://izlik.org/JA37KK45SY
Chicago
Şen Taşbaşı, Aslı. 2025. “İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler Ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka Ve Döngüsel Ekonomi”. Social Review of Technology and Change 3 (1): 42-63. https://izlik.org/JA37KK45SY.
EndNote
Şen Taşbaşı A (April 1, 2025) İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi. Social Review of Technology and Change 3 1 42–63.
IEEE
[1]A. Şen Taşbaşı, “İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi”, Social Review of Technology and Change, vol. 3, no. 1, pp. 42–63, Apr. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA37KK45SY
ISNAD
Şen Taşbaşı, Aslı. “İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler Ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka Ve Döngüsel Ekonomi”. Social Review of Technology and Change 3/1 (April 1, 2025): 42-63. https://izlik.org/JA37KK45SY.
JAMA
1.Şen Taşbaşı A. İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi. Social Review of Technology and Change. 2025;3:42–63.
MLA
Şen Taşbaşı, Aslı. “İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler Ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka Ve Döngüsel Ekonomi”. Social Review of Technology and Change, vol. 3, no. 1, Apr. 2025, pp. 42-63, https://izlik.org/JA37KK45SY.
Vancouver
1.Aslı Şen Taşbaşı. İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi. Social Review of Technology and Change [Internet]. 2025 Apr. 1;3(1):42-63. Available from: https://izlik.org/JA37KK45SY