Araştırma Makalesi

İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi

Cilt: 3 Sayı: 1 30 Nisan 2025
PDF İndir
TR EN

İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi

Öz

Üretim ve tüketim artışına dayalı anaakım iktisadi büyüme modelleri, küresel ölçekte çevresel tahribatı ve toplumsal eşitsizlikleri derinleştirmiş; piyasa odaklı reçeteler ise bu sorunlara etkili çözümler üretememiştir. Bu çalışma, ekolojik iktisadın kuramsal temellerinden hareketle, biyomimikri ve döngüsel ekonomiyi büyümeyi yeniden tanımlayabilecek dönüştürücü unsurlar olarak ele almakta; gezegenin sınırlarını gözeten, teknolojik ilerleme ve toplumsal refahı önceleyen alternatif bir paradigma önermektedir. Yapay zekânın bu dönüşümdeki belirleyici rolüne dikkat çeken çalışmada, biyomimetik teknolojilerin kısa vadeli kâr maksimizasyonu yerine sürdürülebilirlik ve toplumsal refah ilkeleri doğrultusunda uygulanması gerektiği savunulmaktadır. Bu bağlamda, seçili iktisadi süreçlere ilişkin olarak miselyum ağları ve protoplazmaların yapısal ve işlevsel özelliklerinden esinle, yapay zekâ destekli görsel temsiller geliştirilmiştir. Söz konusu yöntem, hem biyomimetik-analojik eşleştirme yaklaşımıyla, hem de iktisadi sistemlere ilişkin çok katmanlı görsel temsil üretimiyle literatürde özgün bir ilk olma niteliği taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ackerman, Frank, Elizabeth A. Stanton ve Ramón Bueno (2010). “Fat Tails, Exponents, Extreme Uncertainty: Simulating Catastrophe in DICE”, Ecological Economics, 69 (8): 1657–1665.
  2. Aghion, Philippe ve Peter Howitt (1998). Endogenous Growth Theory. Cambridge, MA: MIT Press.
  3. Barro, Robert J. ve Xavier Sala-i-Martin (1995). Economic Growth. New York: McGraw-Hill.
  4. Benyus, Janine M. (1997). Biomimicry: Innovation Inspired by Nature. New York: HarperCollins E-Book.
  5. Bhushan, Bharat (2009). “Biomimetics: Lessons from Nature – An Overview”, Philosophical Transactions of the Royal Society, 367 (1893): 1445–1486. doi: 10.1098/rsta.2009.0011.
  6. Binswanger, Mathias (2001). “Technological Progress and Sustainable Development: What About the Rebound Effect?”, Ecological Economics, 36 (1): 119–132.
  7. Cass, David (1965). “Optimum Growth in an Aggregative Model of Capital Accumulation”, Review of Economic Studies, 32 (3): 233–240.
  8. Daly, Herman (1977). Steady-State Economics: The Economics of Biophysical Equilibrium and Moral Growth. San Francisco: W.H. Freeman.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yeşil Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

24 Şubat 2025

Kabul Tarihi

15 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 3 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şen Taşbaşı, A. (2025). İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi. Social Review of Technology and Change, 3(1), 42-63. https://izlik.org/JA37KK45SY
AMA
1.Şen Taşbaşı A. İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi. SRTC. 2025;3(1):42-63. https://izlik.org/JA37KK45SY
Chicago
Şen Taşbaşı, Aslı. 2025. “İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi”. Social Review of Technology and Change 3 (1): 42-63. https://izlik.org/JA37KK45SY.
EndNote
Şen Taşbaşı A (01 Nisan 2025) İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi. Social Review of Technology and Change 3 1 42–63.
IEEE
[1]A. Şen Taşbaşı, “İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi”, SRTC, c. 3, sy 1, ss. 42–63, Nis. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37KK45SY
ISNAD
Şen Taşbaşı, Aslı. “İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi”. Social Review of Technology and Change 3/1 (01 Nisan 2025): 42-63. https://izlik.org/JA37KK45SY.
JAMA
1.Şen Taşbaşı A. İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi. SRTC. 2025;3:42–63.
MLA
Şen Taşbaşı, Aslı. “İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi”. Social Review of Technology and Change, c. 3, sy 1, Nisan 2025, ss. 42-63, https://izlik.org/JA37KK45SY.
Vancouver
1.Aslı Şen Taşbaşı. İktisadi Büyümeyi Doğadan İlham Alan Teknolojiler ile Yeniden Düşünmek: Biyomimikri, Yapay Zeka ve Döngüsel Ekonomi. SRTC [Internet]. 01 Nisan 2025;3(1):42-63. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37KK45SY