Review

KURUBAKLAGİL TÜKETİMİ KOLOREKTAL KANSER RİSKİNİ AZALTMADA ETKİLİ MİDİR?

Volume: 5 Number: 3 December 20, 2024
EN TR

KURUBAKLAGİL TÜKETİMİ KOLOREKTAL KANSER RİSKİNİ AZALTMADA ETKİLİ MİDİR?

Öz

Bu derleme yazı, kurubaklagil içeriğinde yer alan bazı anti-kanser etkili besin öğeleri ve bileşenlerinin, kolorektal kanser gelişim riski üzerindeki potansiyel etkilerini ve bu konudaki bazı güncel çalışmaları bir araya getirmeyi hedeflemiştir. Kanser, kardiyovasküler hastalıklardan sonra, mortalite riski en yüksek sağlık sorunudur. Kolorektal kanser ise, sağkalım oranı en düşük kanser türlerinden birisidir. Kolorektal kanser ve beslenme arasında çift yönlü bir ilişki mevcuttur. Batı tarzı beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıkları kolorektal kanser riskini potansiyel olarak arttırabilirken, sağlıklı beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıkları ile kolorektal kansere yakalanma riskinin azaltılabileceği öngörülmektedir. Dünyada en sağlıklı beslenme modeli olarak kabul gören Akdeniz diyetinin önemli bileşenlerinden biri olan kurubaklagillerin insan sağlığı üzerinde olumlu potansiyel etkileri olabileceği düşünülmektedir. Kurubaklagillerin sahip olduğu lektin, saponin, fitat, fenolik bileşenler, peptid ve diyet posası içeriğinin potansiyel anti-oksidan, anti-inflamatuar, prebiyotik ve apoptoz stimüle edici özellikleri ile kolorektal kanser gelişim riskini potansiyel olarak azaltabileceği bilinmektedir. Her ne kadar potansiyel anti-kanser özellik gösterseler dahi, hatalı saklama-hazırlama-pişirme yöntemleri ve yüksek miktarda veya sıklıkta kurubaklagil tüketiminin insan sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle, kurubaklagil tüketim şekli, sıklığı ve miktarı hususunda ulusal ve uluslararası rehberler baz alınmalı ve bireye özgü (tolerasyon derecesine bağlı) tüketim önerileri diyetisyen tarafından verilmelidir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Adıgüzel, E., & Tek, N.A. (2018). “Evde Bakım Hizmeti Alan Bireylerin Hastalık Profiline Göre Beslenme Durumlarının Değerlendirilmesi”, Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 11(1), 34-40.
  2. Amanpour, A., Kahraman, S., Karakaş, P. E. ve Çelik, F. (2022). Kolorektal kanser, bağırsak mikrobiyotası ve beslenme. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 4(1), 50-59.
  3. Aranda-Olmedo, I. ve Rubio, L. A. (2020). Dietary legumes, intestinal microbiota, inflammation and colorectal cancer. Journal of Functional Foods, 64, 1-13.
  4. Atalay, E. ve Gökbulut, İ. (2021). Baklagiller: Fonksiyonel özellikleri, sağlık etkileri ve potansiyel kullanımı. Akademik Gıda, 19(4), 442-449.
  5. Azzeh, F. S., Alshammari, E. M., Alazzeh, A. Y., Jazar, A. S., Dabbour, I. R., El-Taani, H. A., ... ve Tashtoush, S. H. (2017). Healthy dietary patterns decrease the risk of colorectal cancer in the Mecca Region, Saudi Arabia: A case-control study. BMC Public Health, 17(1), 1-8.
  6. Barman, A., Marak, C. M., Barman, R. M. ve Sangma, C. S. (2019). Nutraceutical properties of legume seeds and their impact on human health, J. C. Jimenez-Lopez ve A. Clemente (Ed.), Legume Seed Nutraceutical Research, (3-24), E-Book: IntechOpen.
  7. Chen, X., Zhang, Z., Yang, H., Qiu, P., Wang, H., Wang, F., ... ve Nie, J. (2020). Consumption of ultra-processed foods and health outcomes: A systematic review of epidemiological studies. Nutrition Journal, 19(1), 1-10.
  8. Conti, M. V., Guzzetti, L., Panzeri, D., De Giuseppe, R., Coccetti, P., Labra, M. ve Cena, H. (2021). Bioactive compounds in legumes: Implications for sustainable nutrition and health in the elderly population. Trends in Food Science & Technology, 117, 139-147.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nutrition and Dietetics

Journal Section

Review

Authors

Can Korkmaz
0009-0002-0201-8194
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Mustafa Hoca
0000-0003-3609-5868
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Publication Date

December 20, 2024

Submission Date

May 22, 2023

Acceptance Date

April 1, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 5 Number: 3

APA
Korkmaz, C., Dayı, T., & Hoca, M. (2024). KURUBAKLAGİL TÜKETİMİ KOLOREKTAL KANSER RİSKİNİ AZALTMADA ETKİLİ MİDİR? Selçuk Sağlık Dergisi, 5(3), 365-379. https://doi.org/10.70813/ssd.1300318