Araştırma Makalesi

BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER

Cilt: 3 Sayı: 2 15 Haziran 2018
PDF İndir

BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER

Öz

Gösterge, gönderge–gösterilen- gösteren zincirinden oluşan dil bilimsel bir kavramdır. Bu terim zincirinin ilk halkası olan gönderge ,gösterilenin kaynağı; gösteren ise gösterilenin dil ile ifade ediliş şeklidir. Bu  ilişki  her göndergenin zihinde bir gösterileni, her gösterilenin de zihinde bir göstereninin olması sonucunu doğurur. Gösterilen, göndergenin zihindeki yansıması olduğuna göre gösterilen  insan zihninin göndergeye yüklediği anlamdır. Bu takdirde gösterge bilimsel bir anlam tanımı yapacak olursak gösterilen bir başka deyişle gösterenin anlamıdır. Dil de bir göstergeler dizgesi olduğu için her gösteren aynı zamanda bir anlama tekabül eder. O halde;  dilde basit, birleşik, kelime grubu, ek şeklinde gördüğümüz bütün gösterenlerin bir gösterileni ve bunun doğal sonucu olarak bir anlamı vardır.

  Geleneksel Türk dil bilgisi yazımında basit, birleşik, kelime grubu şeklinde olan yapılar tek başına anlamlı olarak kabul edilirken ekler ve edatlar tek başına anlamsız olarak tanımlanır. Bu çalışmamız gelenksel dil bilgisinin bu yaklaşımını dil bilimin gösterge verileri ışığında yeniden analiz etme çabasının bir sonucudur. Temel ilkemiz, dizgede yer alan her gösterenin bir gösterileni olduğudur. Ekler ve  edatlar da dil dizgesinde gösteren olarak var olduğuna göre onların da birer gösterileni vardır. Dolayısıyla insan zihninde de tek başına manalıdırlar. Çalışmamızda öncelikle eklerin gönderge-gösterilen-gösteren zincirindeki yeri analiz edildi. Bu analizin neticesinde her ekin bir gösterileni olduğu sonucuna varıldı ve eklerin gösterilenin tespit edileceği genellemesine ulaşıldı. Bu genellememizi ispat etmek için bir örneklem seçimi yaptık .Bu seçim için de –m fiilden isim yapma ekini random (tesadüfi) olarak seçtik. Örneklemin gösterilenini dil dizgesinden faydalanarak tespit ettik ve Türkçedeki tüm eklerin gösterileninin olduğu sonucuna vardık.

 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksan, D. (2007). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: Türk Dilş Kurumu Yayınları
  2. Banguğlu, T. (2007). Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  3. Chomsky, N. (2014). Dilin Mimarisi. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  4. Bayraktar, N. (2014). Dil Bilimi. Ankara: Nobel
  5. Demirci, K.(2015). Türkoloji İçin Dilbilim. Ankara: Anı Yayıncılık
  6. Ergin, M. (2004). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Yayınları.
  7. Ferdınand De Saussure, (1998). Genel Dilbilim Dersleri (B.Vardar, Çev.). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları (Orijinali 1957’de yayımlanmıştır).Ferdınand De Saussure, (2014). Genel Dilbilim Yazıları ( S. Kılıç, Çev.). İstanbul: İthaki
  8. Gencan, T. (1997.Dilbilgisi. İstanbul: Kanaat Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2018

Gönderilme Tarihi

27 Haziran 2018

Kabul Tarihi

30 Temmuz 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 3 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akteker, O. (2018). BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER. Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 3(2), 81-86. https://izlik.org/JA75TW28ZG
AMA
1.Akteker O. BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER. STAD. 2018;3(2):81-86. https://izlik.org/JA75TW28ZG
Chicago
Akteker, Osman. 2018. “BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER”. Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi 3 (2): 81-86. https://izlik.org/JA75TW28ZG.
EndNote
Akteker O (01 Haziran 2018) BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER. Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi 3 2 81–86.
IEEE
[1]O. Akteker, “BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER”, STAD, c. 3, sy 2, ss. 81–86, Haz. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75TW28ZG
ISNAD
Akteker, Osman. “BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER”. Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi 3/2 (01 Haziran 2018): 81-86. https://izlik.org/JA75TW28ZG.
JAMA
1.Akteker O. BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER. STAD. 2018;3:81–86.
MLA
Akteker, Osman. “BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER”. Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 2, Haziran 2018, ss. 81-86, https://izlik.org/JA75TW28ZG.
Vancouver
1.Osman Akteker. BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER. STAD [Internet]. 01 Haziran 2018;3(2):81-6. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75TW28ZG

Dergimizde yayımlanan yazıların bilimsel ve hukuki sorumlulukları yazarlarına aittir.

Bütün hakları saklıdır: STAD©