Research Article

Bilinmeyen Bir Hattat: İzmitli Ali Vasfi Efendi’nin Hayatı, Hat Alanındaki Levha Çalışmaları ve Kocaeli’deki Eserleri

Volume: 31 Number: 2 December 31, 2022
EN TR

Bilinmeyen Bir Hattat: İzmitli Ali Vasfi Efendi’nin Hayatı, Hat Alanındaki Levha Çalışmaları ve Kocaeli’deki Eserleri

Abstract

Bu makalenin konusunu İzmitli Ali Vasfi Efendi’nin hayatı ve hat alanındaki çalışmaları oluşturmaktadır. Ali Vasfi Efendi’nin 19.yy.’da yaşamış bir hat sanatkârı olduğu tarafımızca tespit edilmiştir. Söz konusu hattatın, verilen eserler doğrultusunda babasının Seyyid Hafız Ahmed Efendi olduğu bilinmektedir. Çalışmalarında, isminin sonuna “İzmidî” mahlasını kullanması, sözü edilen kişinin İzmitli olduğunu göstermektedir. Günümüzde hattata ait levha çalışmaları kapsamında sülüs-nesih hatlı kıt’a ve celi ta’lik hatlı levhaları tespit edilmiştir. Kocaeli’nin merkez ilçe, Kandıra ve Gölcük ilçelerindeki mimari eserler ve mezar taşları üzerinde ise Ali Vasfi Efendi’ye ait imzalı kitâbelere ulaşılmıştır. Sözü edilen mimari eserlerden çeşme ve cami yapılarının ön yüzeylerinde yatay dikdörtgen pano içinde yazılar taşa hakkedilmiştir. İki adet mezar taşı kitâbesinde ise dikdörtgen prizmal biçimli gövde bölümünün ön yüzeyinde kitâbe metni bulunmaktadır. Hattat, mimari eserlerde daha çok celi sülüs hatlı yazıyı tercih etmiştir. Bunun haricinde hattat, çalışmalarında celi ta’lik, nesih gibi yazıları da kullanmıştır. Taş kitâbelerdeki yazı, zeminden oyularak kabartılmış şekilde işlenmiştir. Levha çalışmalarında ise aharlanmış (kağıdın cilalanması) kağıda siyah mürekkeple yazı yazılarak rokoko üsluplu hat eserler oluşturulmuştur. Ali Vasfi Efendi’nin yazı karakterinde eski yazı geleneğini devam ettirdiğini ancak oluşan zaman içinde kendi tarzını da geliştirdiğini söylemek mümkündür. Söz konusu kişinin, İzmit Bağçeşme Namazgâh Şehitliği’nde medfun olduğu bilinmektedir. Hattata ait ulaşabildiğimiz eserlerinde kitâbe ve levha metinleri yerinde görülmüş, fotoğrafları çekilmiş, ölçüleri alınmış ve yazı analizleri yapılmıştır. Mahallî ölçekte çeşitli eserler vermiş olan İzmitli hattat Ali Vasfi Efendi’nin bilinmeyen eserlerini inceleyip Türk Sanat Tarihi alanına kazandırmak ve bu alandaki önemli bir eksikliği gidermek çalışmamızın temel amacını teşkil etmektedir.

Keywords

References

  1. Açıkgözoğlu, A.S. (2009). Eyüp Sultan’da Ketebeli Mezar Taşları. Tarihi, Kültürü ve Sanatıyla I. Eyüpsultan Sempozyumu Tebliğler ((9-11 Mayıs 1997), 202-205, İstanbul: Eyüp Belediyesi.
  2. Adsan, H. & Bilen, Y. (2021). Hattat Yahya Hilmi Efendi ve Eserleri, Sanat Dergisi, (38), 96-123.
  3. Aksoy, T. (2011). Kocaeli Kültür Envanteri. Kocaeli: Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları.
  4. Alparslan, A. (1992). Ünlü Türk Hattatları. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  5. Alparslan, A. (2002). Türk Dünyasında Hat Sanatı. Türkler Ansiklopedisi, (C.12, 420-432), Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
  6. Alparslan, A. (2007). Osmanlı Hat Sanatı Tarihi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  7. Ayverdi, E. H. (1966). İstanbul Mi’mârî Çağının Menşe’i Osmanlı Mimarisinin İlk Devri. İstanbul: Baha Matbaası.
  8. Bursalı Mehmed Tahir Efendi (1972-1975). Osmanlı Müellifleri. (A. Fikri Yavuz, İsmail Özen Haz.) C. 1-3. İstanbul: Meral Yayınevi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2022

Submission Date

May 16, 2022

Acceptance Date

November 22, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 31 Number: 2

APA
Tanık, S. (2022). Bilinmeyen Bir Hattat: İzmitli Ali Vasfi Efendi’nin Hayatı, Hat Alanındaki Levha Çalışmaları ve Kocaeli’deki Eserleri. Sanat Tarihi Dergisi, 31(2), 1415-1437. https://doi.org/10.29135/std.1117487
AMA
1.Tanık S. Bilinmeyen Bir Hattat: İzmitli Ali Vasfi Efendi’nin Hayatı, Hat Alanındaki Levha Çalışmaları ve Kocaeli’deki Eserleri. STD. 2022;31(2):1415-1437. doi:10.29135/std.1117487
Chicago
Tanık, Saliha. 2022. “Bilinmeyen Bir Hattat: İzmitli Ali Vasfi Efendi’nin Hayatı, Hat Alanındaki Levha Çalışmaları Ve Kocaeli’deki Eserleri”. Sanat Tarihi Dergisi 31 (2): 1415-37. https://doi.org/10.29135/std.1117487.
EndNote
Tanık S (December 1, 2022) Bilinmeyen Bir Hattat: İzmitli Ali Vasfi Efendi’nin Hayatı, Hat Alanındaki Levha Çalışmaları ve Kocaeli’deki Eserleri. Sanat Tarihi Dergisi 31 2 1415–1437.
IEEE
[1]S. Tanık, “Bilinmeyen Bir Hattat: İzmitli Ali Vasfi Efendi’nin Hayatı, Hat Alanındaki Levha Çalışmaları ve Kocaeli’deki Eserleri”, STD, vol. 31, no. 2, pp. 1415–1437, Dec. 2022, doi: 10.29135/std.1117487.
ISNAD
Tanık, Saliha. “Bilinmeyen Bir Hattat: İzmitli Ali Vasfi Efendi’nin Hayatı, Hat Alanındaki Levha Çalışmaları Ve Kocaeli’deki Eserleri”. Sanat Tarihi Dergisi 31/2 (December 1, 2022): 1415-1437. https://doi.org/10.29135/std.1117487.
JAMA
1.Tanık S. Bilinmeyen Bir Hattat: İzmitli Ali Vasfi Efendi’nin Hayatı, Hat Alanındaki Levha Çalışmaları ve Kocaeli’deki Eserleri. STD. 2022;31:1415–1437.
MLA
Tanık, Saliha. “Bilinmeyen Bir Hattat: İzmitli Ali Vasfi Efendi’nin Hayatı, Hat Alanındaki Levha Çalışmaları Ve Kocaeli’deki Eserleri”. Sanat Tarihi Dergisi, vol. 31, no. 2, Dec. 2022, pp. 1415-37, doi:10.29135/std.1117487.
Vancouver
1.Saliha Tanık. Bilinmeyen Bir Hattat: İzmitli Ali Vasfi Efendi’nin Hayatı, Hat Alanındaki Levha Çalışmaları ve Kocaeli’deki Eserleri. STD. 2022 Dec. 1;31(2):1415-37. doi:10.29135/std.1117487