Research Article

Süleymaniye Kütüphanesi Fatih 4171 Ve Laleli 1991 No’lu Acâibü’l-Mahlûkât Ve Ğarâibü›l-Mevcûdât Nüshalarındaki Hatime Tasvirlerinin Mukayesesi

Volume: 32 Number: 1 September 23, 2023
EN TR

Süleymaniye Kütüphanesi Fatih 4171 Ve Laleli 1991 No’lu Acâibü’l-Mahlûkât Ve Ğarâibü›l-Mevcûdât Nüshalarındaki Hatime Tasvirlerinin Mukayesesi

Abstract

Bu çalışmada Kazvînî (ö. 1283)’nin kozmografya ve coğrafya konularında kaleme aldığı eseri Acâibü’l-Mahlûkât ve Ğarâibü›l-Mevcûdât’ın Süleymaniye Kütüphanesi’ndeki 1422 ve 1424 yıllarına tarihlendirilen Fatih 4171 ve Laleli 1991 numaralı Farsça nüshalarındaki hatime bölümü tasvirleri incelenmektedir. Eserin 13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar ulviyyât (ayüstü alemi) ve süfliyyât (ayaltı alemi) oluşumlarına ilişkin farklı konularda sûretler içeren çok sayıda resimli nüshası bulunmakla beraber, nüshaların tamamında hatime bölümü tasvirleri yer almamaktadır. İncelenen nüshalardaki sayfalar içerisinde eksiklik ya da karışıklığa rastlanmakla beraber eser ana hatlarıyla dört mukaddime, iki makale ve bir hatime bölümünden oluşmaktadır. Eserin her iki nüshasındaki hatime bölümü alışılagelmiş canlılardan farklılık arz eden acayip yaratıkların tasvirlerini ihtiva etmektedir. Çeşitli coğrafyalardaki adalarda yaşayan tuhaf şekilli kavimler, farklı türde hayvanlardan doğan acayip sûretteki mürekkep hayvanlar ve garip canlılardan müteşekkil bu tasvirler arasındaki benzerlik ve farklılıklar ortaya konmaktadır. Söz konusu eserin en erken tarihli resimli nüshası olarak bilinen 1280 tarihli Arapça nüshasından örnekler eşliğinde de ikonografik geleneğin takibi ve mukayesenin zenginleştirilmesi amaçlanmaktadır.

Keywords

References

  1. Akıncı, A. C. (1969). Kısas-ı Enbiya Kâbeye Doğru En Büyük Peygamberler Tarihi, (C. 18), İstanbul: Sinan Yayınevi.
  2. Berlekamp, P. (2011). Wonder Image and Cosmos in Medieval Islam, New Haven: Yale University Press.
  3. Bozkurt, N. (2012). Ûc b. Unuk. Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (C. 42, 34-35).
  4. Carboni, S. (2015). The Wonders of Creation and the Singularities of Painting a Study of the Ilkhanid London Qazwini. Edinburgh: Edinburgh University Press.
  5. Gutmann, J., Moreen ve V. B. (1987). The Combat Between Moses and Og in Muslim Miniatures, Bulletin of the Asia Institute, (1), 111-122, Erişim: 2 Şubat 2022, Jstor.
  6. Gutmann, J. (1989). More About the Giant Og in Islamic Art, Bulletin of the Asia Institute, (3), 107-114, Erişim: 2 Şubat 2022, Jstor.
  7. Haral, H. (2014). Osmanlı Minyatüründe Mevlânâ’nın Yaşam Öyküsü: Menâkıbü’l-Ârifîn ve Tercüme-i Sevâkıb-ı Menâkıb Nüshaları, Doktora Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  8. Kazvînî (2000), Acâibü'l-Mahlûkât ve Ğarâibü'l-Mevcûdât, Beyrut: Müessetü’l-A’lemî li’l-Matbûat.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Islamic Arts, Painting History, Art History

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 23, 2023

Publication Date

September 23, 2023

Submission Date

June 24, 2022

Acceptance Date

February 24, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 32 Number: 1

APA
Turan, H. (2023). Süleymaniye Kütüphanesi Fatih 4171 Ve Laleli 1991 No’lu Acâibü’l-Mahlûkât Ve Ğarâibü›l-Mevcûdât Nüshalarındaki Hatime Tasvirlerinin Mukayesesi. Sanat Tarihi Dergisi, 32(1), 231-255. https://doi.org/10.29135/std.1135325
AMA
1.Turan H. Süleymaniye Kütüphanesi Fatih 4171 Ve Laleli 1991 No’lu Acâibü’l-Mahlûkât Ve Ğarâibü›l-Mevcûdât Nüshalarındaki Hatime Tasvirlerinin Mukayesesi. STD. 2023;32(1):231-255. doi:10.29135/std.1135325
Chicago
Turan, Hayrunnisa. 2023. “Süleymaniye Kütüphanesi Fatih 4171 Ve Laleli 1991 No’lu Acâibü’l-Mahlûkât Ve Ğarâibü›l-Mevcûdât Nüshalarındaki Hatime Tasvirlerinin Mukayesesi”. Sanat Tarihi Dergisi 32 (1): 231-55. https://doi.org/10.29135/std.1135325.
EndNote
Turan H (September 1, 2023) Süleymaniye Kütüphanesi Fatih 4171 Ve Laleli 1991 No’lu Acâibü’l-Mahlûkât Ve Ğarâibü›l-Mevcûdât Nüshalarındaki Hatime Tasvirlerinin Mukayesesi. Sanat Tarihi Dergisi 32 1 231–255.
IEEE
[1]H. Turan, “Süleymaniye Kütüphanesi Fatih 4171 Ve Laleli 1991 No’lu Acâibü’l-Mahlûkât Ve Ğarâibü›l-Mevcûdât Nüshalarındaki Hatime Tasvirlerinin Mukayesesi”, STD, vol. 32, no. 1, pp. 231–255, Sept. 2023, doi: 10.29135/std.1135325.
ISNAD
Turan, Hayrunnisa. “Süleymaniye Kütüphanesi Fatih 4171 Ve Laleli 1991 No’lu Acâibü’l-Mahlûkât Ve Ğarâibü›l-Mevcûdât Nüshalarındaki Hatime Tasvirlerinin Mukayesesi”. Sanat Tarihi Dergisi 32/1 (September 1, 2023): 231-255. https://doi.org/10.29135/std.1135325.
JAMA
1.Turan H. Süleymaniye Kütüphanesi Fatih 4171 Ve Laleli 1991 No’lu Acâibü’l-Mahlûkât Ve Ğarâibü›l-Mevcûdât Nüshalarındaki Hatime Tasvirlerinin Mukayesesi. STD. 2023;32:231–255.
MLA
Turan, Hayrunnisa. “Süleymaniye Kütüphanesi Fatih 4171 Ve Laleli 1991 No’lu Acâibü’l-Mahlûkât Ve Ğarâibü›l-Mevcûdât Nüshalarındaki Hatime Tasvirlerinin Mukayesesi”. Sanat Tarihi Dergisi, vol. 32, no. 1, Sept. 2023, pp. 231-55, doi:10.29135/std.1135325.
Vancouver
1.Hayrunnisa Turan. Süleymaniye Kütüphanesi Fatih 4171 Ve Laleli 1991 No’lu Acâibü’l-Mahlûkât Ve Ğarâibü›l-Mevcûdât Nüshalarındaki Hatime Tasvirlerinin Mukayesesi. STD. 2023 Sep. 1;32(1):231-55. doi:10.29135/std.1135325