Research Article

Sivrihisar’da Yeniden Ortaya Çıkarılan İki Kayıp Kitabe Ve Önemi

Volume: 34 Number: 2 December 30, 2025
EN TR

Sivrihisar’da Yeniden Ortaya Çıkarılan İki Kayıp Kitabe Ve Önemi

Abstract

Çalışmada, Eskişehir’in Sivrihisar ilçesinde tarihi süreç içerisinde çeşitli nedenlerle kaybolmuş iki kitabenin yeniden ortaya çıkarılması anlatılmaktadır. Kitabelerin doğru bir okunuşla literatüre kazandırılması, detaylı tanıtımlarının yapılması, hangi yapılara ait olduklarının belirlenmeye çalışılması ve bu kitabelerin kent tarihi, siyasi tarih ve sanat tarihi bakımlarından önemlerinin ortaya konulması, çalışmanın başlıca amacı olmuştur. Kitabelerden ilki Sivrihisar’da Şeyh Baba Yusuf (halk arasında bilinen adıyla Kurşunlu) Camii bahçesinde toprak altında bulunmuştur. Kitabe, Hoca İbrahim b. Hoca Osman’ın 744 (1343-44) senesinde yaptırdığı ve imaret kelimesi ile işaret edilmiş bir mescid yapısından bahsetmektedir. İkinci kitabe ise Ebu Bekr (veya Ulu Bey) bin Balaguş’un 726 (1325-26) senesinde yaptırdığı bir mescidden haber vermektedir. Sivrihisar’ın 1325/26 ve 1343/44 gibi oldukça erken zamanlarına şahitlik ettiği anlaşılan kitabeler, Osmanlı Devleti’nin erken hatta neredeyse kuruluş dönemine yani -belge ve bilgi eksikliği nedeniyle- en az bilinen dönemine işaret etmeleri bakımından son derece önemli bir yere oturmaktadır. Bu dönemden günümüze ulaşabilmiş mimari eserlerin sayıca azlığı da göz önünde bulundurulduğunda; günümüze ulaşamamış bilinmeyen iki mimari eserden ve bâni isimlerinden haber veren bu kitabelerin konu edildiği çalışmanın, Sivrihisar kent tarihi, siyasi tarihi ve sanat tarihi alanlarında yapılacak araştırmalarla bir arada değerlendirileceği ve yeni verilere ulaşılabileceği düşünülmektedir.

Keywords

References

  1. Adalıoğlu, H. H. ve Demir, S. (2019). Eskişehir İli Yerleşim Adlarına Göre Selçuklu ve Osmanlı İzleri (11.- 16. Yüzyıllar). Eskişehir: Osmangazi Üniversitesi.
  2. Albek, S. (1991). Dorylaion’dan Eskişehir’e. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
  3. Altınsapan, E. ve Parla, C. (2004). Eskişehir Selçuklu ve Osmanlı Yapıları I. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
  4. Ankara Vilâyeti Sâlnâme-i Resmîsî (1325). Ankara Vilayet Matbaası: Ankara Vilayeti, 15. Basım, https://isamveri.org/salname/sayilar.php?sidno=D02806.
  5. Arslan, N. (2014). Eskişehir Kitabeleri. Eskişehir: T.C. Eskişehir Valiliği.
  6. Atsız. (Ed.). (1972). Oruç Beğ Tarihi. (Atsız, Edt.). Yazmıyor: Tercüman 1001 Temel Eser.
  7. Atsız. (1992). Âşık Paşaoğlu Tarihi. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı.
  8. BOA, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı https://katalog.devletarsivleri.gov.tr/Sayfalar/Arama/Arama.aspx).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Art History

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

June 9, 2025

Acceptance Date

September 1, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 34 Number: 2

APA
Aydoğdu, G. (2025). Sivrihisar’da Yeniden Ortaya Çıkarılan İki Kayıp Kitabe Ve Önemi. Sanat Tarihi Dergisi, 34(2), 691-707. https://doi.org/10.29135/std.1716141
AMA
1.Aydoğdu G. Sivrihisar’da Yeniden Ortaya Çıkarılan İki Kayıp Kitabe Ve Önemi. STD. 2025;34(2):691-707. doi:10.29135/std.1716141
Chicago
Aydoğdu, Günnur. 2025. “Sivrihisar’da Yeniden Ortaya Çıkarılan İki Kayıp Kitabe Ve Önemi”. Sanat Tarihi Dergisi 34 (2): 691-707. https://doi.org/10.29135/std.1716141.
EndNote
Aydoğdu G (December 1, 2025) Sivrihisar’da Yeniden Ortaya Çıkarılan İki Kayıp Kitabe Ve Önemi. Sanat Tarihi Dergisi 34 2 691–707.
IEEE
[1]G. Aydoğdu, “Sivrihisar’da Yeniden Ortaya Çıkarılan İki Kayıp Kitabe Ve Önemi”, STD, vol. 34, no. 2, pp. 691–707, Dec. 2025, doi: 10.29135/std.1716141.
ISNAD
Aydoğdu, Günnur. “Sivrihisar’da Yeniden Ortaya Çıkarılan İki Kayıp Kitabe Ve Önemi”. Sanat Tarihi Dergisi 34/2 (December 1, 2025): 691-707. https://doi.org/10.29135/std.1716141.
JAMA
1.Aydoğdu G. Sivrihisar’da Yeniden Ortaya Çıkarılan İki Kayıp Kitabe Ve Önemi. STD. 2025;34:691–707.
MLA
Aydoğdu, Günnur. “Sivrihisar’da Yeniden Ortaya Çıkarılan İki Kayıp Kitabe Ve Önemi”. Sanat Tarihi Dergisi, vol. 34, no. 2, Dec. 2025, pp. 691-07, doi:10.29135/std.1716141.
Vancouver
1.Günnur Aydoğdu. Sivrihisar’da Yeniden Ortaya Çıkarılan İki Kayıp Kitabe Ve Önemi. STD. 2025 Dec. 1;34(2):691-707. doi:10.29135/std.1716141