Araştırma Makalesi

Hemşire ve Diğer Sağlık Personelinin Cerrahi Dumana Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Yaşam Kalitesinin İncelenmesi: Kesitsel Çalışma

Cilt: 33 Sayı: 6 8 Ocak 2025
PDF İndir
TR EN

Hemşire ve Diğer Sağlık Personelinin Cerrahi Dumana Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Yaşam Kalitesinin İncelenmesi: Kesitsel Çalışma

Öz

Amaç: Ameliyathanede çalışan hemşire ve diğer sağlık personelinin cerrahi dumana yönelik bilgi düzeyi, yaşam kalitesi ve ilişkili faktörleri belirlemek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Kesitsel, ilişki arayıcı nitelikte planlanan araştırma 14/02/2022 – 28/02/2022 tarihleri arasında, Eskişehir ve Kocaeli illerinde yer alan üniversite hastanelerinin ameliyathanelerinde görev yapan 125 hemşire ve diğer sağlık personeli ile gerçekleştirildi. Araştırmada veri toplamak amacıyla “Kişisel Veri Toplama Formu” ve “Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Form” kullanıldı. Nitel değişkenler frekans, yüzde ve nicel değişkenler ise ortalama ± standart sapma ve medyan ile ifade edildi. Grup karşılaştırmaları Tek Yönlü Varyans Analizi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ile değerlendirildi. Nicel değişkenler arasındaki ilişki Spearman korelasyon analizi ile belirlendi. Bulgular: Katılımcıların %64,8’inin kadın, %42,4’ünün hemşire, %45,6’sının haftada 40 saat çalıştığı, %71,2’sinin cerrahi dumana yönelik eğitim almadığı, %76,8’inin cerrahi dumana maruziyet sonrası semptom yaşadığı belirlendi. Bilgi Puan Ortalaması ile yaşam kalitesi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0,05). Ameliyathanede çalışma süresinin 21 yıl ve üzerinde olmasının yaşam kalitesinin çevresel alan alt boyutu ile; sadece gündüz vardiyasında çalışmanın ise yaşam kalitesinin bedensel alan alt boyutu ile ilişkili olduğu belirlendi. Ameliyathanede çalışma süresinin 0-5 yıl olması, 21 yıl ve üzerinde olmasına göre bilgi puan ortalamasını 4,9 kat arttırdığı belirlendi (%95 GA; p=0,02). Sonuç: Bu çalışma sonucunda cerrahi dumana yönelik bilgi düzeyinin iyi, yaşam kalitesinin ortalamanın üstünde olduğu, ameliyathanede çalışma yılı, vardiyalı çalışma ve haftalık çalışma saatinin ise personelin cerrahi duman bilgi düzeyi ve yaşam kalitesi ile ilişkili faktörler olduğu belirlendi. Bu faktörlerin cerrahi dumanın zararlı etkilerinden korunmak için planlanacak eğitimlerde ele alınması, yaşam kalitesinin arttırılmasında ve cerrahi dumana maruziyetin azaltılmasına yönelik alınacak önlemlerde de göz önünde bulundurulması önerilir. Bu çalışmanın ameliyathane personelinin farkındalığının artması ile ameliyathane salonlarındaki önlemlerin etkinliğinin sorgulanması ve cerrahi dumanın fiziksel etkilerinin dışında da değerlendirilebilmesine olanak sağlanması açısından literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Corvino AR, Manco P, Garzillo EM, Monaco MGL, Greco A, Gerbino S, Caputo F, Macchiaroli R, Lamberti M. Assessing risks awareness in operating rooms among post-graduate students: A pilot study. Sustainability 2021;13:3860. https://doi.org/10.3390/su13073860.
  2. Yavuz Van Giersbergen M, Okgun Alcan A, Kaymakci Ş, Ozsaker E, Dirimese E. Investigation of surgical smoke symptoms and preventive measures in Turkish operating rooms. International Journal of Health Sciences & Research 2019;9(1):138-144.
  3. Yong-zhi Z, Chao-qun W, Meng-hua Z, Zhong-yu L, Dong C, Ai-ling L, Yong M. Surgical smoke: A hidden killer in the operating room, Asian Journal of Surgery, 2023;46(9):3447-54, https://doi.org/10.1016/j.asjsur.2023.03.066.
  4. Merajikhah A, Imani B, Khazaei S, Bouraghi H. Impact of surgical smoke on the surgical team and operating room nurses and its reduction strategies: A systematic review. Iran J Public Health. 2022;51(1):27-36. https://doi.org/10.18502/ijph.v51i1.8289
  5. Liu Y, Song Y, Hu X, Yan L, Zhu X. Awareness of surgical smoke hazards and enhancement of surgical smoke prevention among the gynecologists. Journal of Cancer 2019;10(12):2788-99. https://doi.org/10.7150/jca.31464
  6. Bree K, Barnhill S, Rundell W. The dangers of electrosurgical smoke to operating room personnel. Workplace Health & Safety 2017;65(11):517-26. https://doi.org/10.1177/2165079917691063
  7. Okgün Alcan A, Yavuz van Giersbergen M, Tanıl V, Dinçarslan G, Hepçivici Z, Kurcan Ç, and et al. Bir üniversite hastanesinde cerrahi dumanın riskleri ve koruyucu önlemlerin incelenmesi. Ege Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2017;33(2):27-35.
  8. Khajuria A, Maruthappu M, Nagendran M, Shalhoub J. What about the surgeon? International Journal of Surgery 2013;11:18-21. https://doi.org/10.1016/j.ijsu.2012.11.024

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

8 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

25 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

7 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 33 Sayı: 6

Kaynak Göster

APA
Kersu, Ö., Mert, S., & Danacı, B. (2025). Hemşire ve Diğer Sağlık Personelinin Cerrahi Dumana Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Yaşam Kalitesinin İncelenmesi: Kesitsel Çalışma. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 33(6), 407-419. https://doi.org/10.17942/sted.1166719
AMA
1.Kersu Ö, Mert S, Danacı B. Hemşire ve Diğer Sağlık Personelinin Cerrahi Dumana Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Yaşam Kalitesinin İncelenmesi: Kesitsel Çalışma. STED. 2025;33(6):407-419. doi:10.17942/sted.1166719
Chicago
Kersu, Özlem, Selda Mert, ve Burçin Danacı. 2025. “Hemşire ve Diğer Sağlık Personelinin Cerrahi Dumana Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Yaşam Kalitesinin İncelenmesi: Kesitsel Çalışma”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 33 (6): 407-19. https://doi.org/10.17942/sted.1166719.
EndNote
Kersu Ö, Mert S, Danacı B (01 Ocak 2025) Hemşire ve Diğer Sağlık Personelinin Cerrahi Dumana Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Yaşam Kalitesinin İncelenmesi: Kesitsel Çalışma. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 33 6 407–419.
IEEE
[1]Ö. Kersu, S. Mert, ve B. Danacı, “Hemşire ve Diğer Sağlık Personelinin Cerrahi Dumana Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Yaşam Kalitesinin İncelenmesi: Kesitsel Çalışma”, STED, c. 33, sy 6, ss. 407–419, Oca. 2025, doi: 10.17942/sted.1166719.
ISNAD
Kersu, Özlem - Mert, Selda - Danacı, Burçin. “Hemşire ve Diğer Sağlık Personelinin Cerrahi Dumana Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Yaşam Kalitesinin İncelenmesi: Kesitsel Çalışma”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 33/6 (01 Ocak 2025): 407-419. https://doi.org/10.17942/sted.1166719.
JAMA
1.Kersu Ö, Mert S, Danacı B. Hemşire ve Diğer Sağlık Personelinin Cerrahi Dumana Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Yaşam Kalitesinin İncelenmesi: Kesitsel Çalışma. STED. 2025;33:407–419.
MLA
Kersu, Özlem, vd. “Hemşire ve Diğer Sağlık Personelinin Cerrahi Dumana Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Yaşam Kalitesinin İncelenmesi: Kesitsel Çalışma”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 33, sy 6, Ocak 2025, ss. 407-19, doi:10.17942/sted.1166719.
Vancouver
1.Özlem Kersu, Selda Mert, Burçin Danacı. Hemşire ve Diğer Sağlık Personelinin Cerrahi Dumana Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Yaşam Kalitesinin İncelenmesi: Kesitsel Çalışma. STED. 01 Ocak 2025;33(6):407-19. doi:10.17942/sted.1166719