EN
TR
Hematolojik Kanser Nedeniyle Kemoterapi Alarak Yatan Hastalarda Bulantı ve Kusma ile Malnütrisyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Öz
Amaç: Bu çalışmada, hematolojik kanser nedeniyle kemoterapi alarak yatan hastalarda bulantı ve kusma ile malnütrisyon düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Hematoloji Servisi’nde yatarak kemoterapi tedavisi gören, hematolojik kanser tanısı olan 123 hasta tanımlayıcı ve kesitsel olarak değerlendirilmiştir. Hastaların bulantı ve kusma durumları Rhodes Bulantı, Kusma ve Öğürme İndeksi (BKÖİ) ile, malnütrisyon durumu ise Nütrisyonel Risk Değerlendirme Skalası-2002 (NRS-2002) ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde; bağımsız gruplar t testi, ikiden fazla grup karşılaştırılmasında F testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kolmogrov Simirnov testi, Cronbach’s alfa kat sayısı ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Hastaların NRS-2002 Total Skoru puan ortalamasının 4,06±0,87, Rhodes Bulantı, Kusma ve Öğürme İndeksi (BKÖİ) total skoru puan ortalamasının ise 25,04±2,79 düzeyinde olduğu belirlenmiştir. NRS-2002 Total Skorları ve BKÖİ skorları ortalamalarının yüksek olduğu görülmüştür.
Sonuç: NRS-2002 total skorları ve BKÖİ skorlarının arasında istatistiksel olarak pozitif yönde, çok zayıf düzeyde ve anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05; r=0,20). NRS-2002 total skorları arttıkça BKÖİ da artmaktadır (p<0,05). Kemoterapi alan yatan hastalarda bulantı ve kusma varlığının malnütrisyon durumunu arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Hemşireler, bulantı ve kusma ile malnütrisyon durumu yaşayan hastaların beslenme programlarının düzenlenmesinde etkin bir rol almalı ve bu sorunlara yönelik eğitim programları oluşturup bu konuda farkındalık yaratmalıdırlar.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Koca G, Seydou S, Yıldırım Ö. Kanser immünoterapisinde güncel yaklaşımlar ve immünoterapinin sınırlayıcı etkilerine genel bakış. Turk J Clin Lab 2022;1:153-65.
- Ayhan D, Mercan N, Dogan R, Yuksel C. Investigating of distress and alexithymia in patients with hematologic cancer. J Ist Faculty Med 2021;84(2):237-44.
- Taylor J, Xiao W, Abdel-Wahab O. Diagnosis and classification of hematologic malignancies on the basis of genetics. Blood. 2017;130(4):410-23.
- TÜİK, Kanser İstatistkleri. Available at: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/kanser-istatistikleri. Accessed May 5, 2023
- Boogard W, Komninos D. Vermeij W. Chemotherapy side effects. Not all DNA damage is equal. Cancers 2022;4(3):627.
- Doğan I. Kemoterapi Alan Hastalarda Semptom Kontrolü ve Hemşirelik Bakımından Memnuniyet. Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi, Edirne, 2019.
- Weaver BA. How taxol/paclitaxel kills cancer cells. Molecular Biology of The Cell. 2014;25(15):2677-81.
- Pehlivan Z, Güner SG, Nural N. Kemoterapiye bağlı gelişen bulantı kusma yönetimine ilişkin hemşirelik alanında yapılmış deneysel tezlerin incelenmesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 2023;6(1):193-204.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
11 Temmuz 2025
Gönderilme Tarihi
5 Mayıs 2023
Kabul Tarihi
10 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 34 Sayı: 3
APA
Atak, B., & Karadağ, E. (2025). Hematolojik Kanser Nedeniyle Kemoterapi Alarak Yatan Hastalarda Bulantı ve Kusma ile Malnütrisyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 34(3), 175-186. https://doi.org/10.17942/sted.1293043
AMA
1.Atak B, Karadağ E. Hematolojik Kanser Nedeniyle Kemoterapi Alarak Yatan Hastalarda Bulantı ve Kusma ile Malnütrisyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. STED. 2025;34(3):175-186. doi:10.17942/sted.1293043
Chicago
Atak, Betül, ve Ezgi Karadağ. 2025. “Hematolojik Kanser Nedeniyle Kemoterapi Alarak Yatan Hastalarda Bulantı ve Kusma ile Malnütrisyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34 (3): 175-86. https://doi.org/10.17942/sted.1293043.
EndNote
Atak B, Karadağ E (01 Temmuz 2025) Hematolojik Kanser Nedeniyle Kemoterapi Alarak Yatan Hastalarda Bulantı ve Kusma ile Malnütrisyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34 3 175–186.
IEEE
[1]B. Atak ve E. Karadağ, “Hematolojik Kanser Nedeniyle Kemoterapi Alarak Yatan Hastalarda Bulantı ve Kusma ile Malnütrisyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, STED, c. 34, sy 3, ss. 175–186, Tem. 2025, doi: 10.17942/sted.1293043.
ISNAD
Atak, Betül - Karadağ, Ezgi. “Hematolojik Kanser Nedeniyle Kemoterapi Alarak Yatan Hastalarda Bulantı ve Kusma ile Malnütrisyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34/3 (01 Temmuz 2025): 175-186. https://doi.org/10.17942/sted.1293043.
JAMA
1.Atak B, Karadağ E. Hematolojik Kanser Nedeniyle Kemoterapi Alarak Yatan Hastalarda Bulantı ve Kusma ile Malnütrisyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. STED. 2025;34:175–186.
MLA
Atak, Betül, ve Ezgi Karadağ. “Hematolojik Kanser Nedeniyle Kemoterapi Alarak Yatan Hastalarda Bulantı ve Kusma ile Malnütrisyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 34, sy 3, Temmuz 2025, ss. 175-86, doi:10.17942/sted.1293043.
Vancouver
1.Betül Atak, Ezgi Karadağ. Hematolojik Kanser Nedeniyle Kemoterapi Alarak Yatan Hastalarda Bulantı ve Kusma ile Malnütrisyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. STED. 01 Temmuz 2025;34(3):175-86. doi:10.17942/sted.1293043