Araştırma Makalesi

Doğum Sonrası Algılanan Sosyal Desteğin Travmatik Stres ve Depresyon Düzeyi Üzerindeki Etkisi

Cilt: 33 Sayı: 4 9 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Doğum Sonrası Algılanan Sosyal Desteğin Travmatik Stres ve Depresyon Düzeyi Üzerindeki Etkisi

Öz

Amaç: Gebelik, doğum ve doğum sonu dönem, anne ve bebeği için yaşamlarındaki en kırılgan dönemdir. Doğum sonrası dönem, bir kadının yaşamında desteğe en çok ihtiyaç duyduğu dönemlerden biridir. Araştırma doğum sonrası primipar kadınlarda sosyal desteğin, travmatik stres ve depresyon düzeyine etkisini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan bu araştırma Şubat-Mayıs 2022 tarihleri arasında Diyarbakır/Silvan’da 302 kadınla yürütülmüştür. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, City Doğum Travma Ölçeği (CityDTÖ), Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ile toplanmıştır. Verileri analizinde Statistical Package for Social Sciences” (SPSS) istatistik programı kullanılmıştır. Bulgular: Kadınların yaş ortalamasının 25,4±4,1 (18-44) olduğu, bebeklerinin yaş ortalamasının 8,3±2,2 (6-12 ay), evlenme yaşı ortalamasının 22,6±3,8 (15-35) ve eğitim yılı ortalamasının 11,3±3,9 (1-18) yıl olduğu saptandı. CityDTÖ’ne göre %15,3 (n=46) kadının Travmatik Stres Bozukluğu tüm tanı kriterlerini karşıladığı ve %10,3’ünün (n=31) depresif belirtilerinin olduğu belirlendi. Bu çalışmada, doğum sonrası sosyal desteği iyi olan kadınların travmatik stres ve depresyon düzeyinin daha düşük olduğu, ayrıca kadınların travmatik stres düzeyi arttıkça depresif belirti sıklığının arttığı görülmüştür (p<0,05). Gebelik döneminde izlemlerine düzenli giden, doğum esnasında kendisine bakım veren özel bir ebesi olan, doğum esnasında kendisine saygı duyulan ve mahremiyetine dikkat edilen kadınların travmatik stres ve depresyon düzeyinin daha düşük olduğu belirlendi. Sonuç: Sağlık çalışanları, kadınların doğum sonrası sosyal desteğinin arttırılmasını desteklemeli ve ruh sağlığı açısından riskli kadınlar daha sık izlenmelidir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Yapılan bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Araştırmaya başlamadan önce Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Etik Kurulu’ndan onay alınmıştır (18.10.2021, 110). Etik kurul izninin ardından araştırmanın yürütüldüğü Diyarbakır/Silvan İlçe Sağlık Müdürlüğü’nden de izin alınmıştır (E-90410089, 17.01.2022). Ayrıca araştırma kapsamında kullanılan ölçüm araçlarının geçerlilik ve güvenirlik çalışmasını yürütenlerden de e-posta yoluyla izin alınmıştır. Araştırmaya alınma ölçütlerini karşılayan kadınlara araştırmanın amacı, yöntemi ve katkıları açıklanarak onamları alınmıştır. Araştırma süresince Helsinki Bildirgesi’nde yer alan ilkeler gözetilerek araştırma yürütülmüştür.

Teşekkür

Araştırmaya katılmayı kabul eden kadınlara teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. WHO. Maternal mental health. https://www.who.int/teams/mental-health-and-substance-use/promotion-prevention/maternal-mental-health 2023, Geneva (Erişim tarihi: 25 Mart 2023).
  2. Bayrı-Bingöl F. Postpartum döneme uyum. İçinde: Anne Ruh Sağlığında Psikososyal Bakım Nobel Akademik Yayıncılık - Ankara;2023. ss:71-90.
  3. Hornstein EA, Eisenberger NI. Unpacking the buffering effect of social support figures: Social support attenuates fear acquisition. PLoS One. 2017;12(5):e0175891.
  4. Alba BM. Postpartum depression: A nurse’s guide. Am J Nurs. 2021;121(7):32-43.
  5. Meltzer-Brody S, Larsen JT, Petersen L, et al. Adverse life events increase risk for postpartum psychiatric episodes: A population-based epidemiologic study. Depress Anxiety. 2018;35(2):160-7.
  6. Güleç D, Öztürk S, Sevil Ü, Kazandı M. Gebelerin yaşadıkları doğum korkusu ile algıladıkları sosyal destek arasındaki ilişki. Turkiye Klinikleri J Gynecol Obst. 2014;24(1):36-41.
  7. Verreault N, Da Costa D, Marchand A, et al. PTSD following childbirth: A prospective study of incidence and risk factors in Canadian women. J Psychosom Res. 2012;73(4):257-63.
  8. Ayers S. Birth trauma and post-traumatic stress disorder: The importance of risk and resilience. J Reprod Infant Psychol. 2017;35(5):427-30.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

9 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

1 Aralık 2023

Kabul Tarihi

9 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 33 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Cin, B., & Bayri Bingol, F. (2024). Doğum Sonrası Algılanan Sosyal Desteğin Travmatik Stres ve Depresyon Düzeyi Üzerindeki Etkisi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 33(4), 271-281. https://doi.org/10.17942/sted.1399157
AMA
1.Cin B, Bayri Bingol F. Doğum Sonrası Algılanan Sosyal Desteğin Travmatik Stres ve Depresyon Düzeyi Üzerindeki Etkisi. STED. 2024;33(4):271-281. doi:10.17942/sted.1399157
Chicago
Cin, Befrin, ve Fadime Bayri Bingol. 2024. “Doğum Sonrası Algılanan Sosyal Desteğin Travmatik Stres ve Depresyon Düzeyi Üzerindeki Etkisi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 33 (4): 271-81. https://doi.org/10.17942/sted.1399157.
EndNote
Cin B, Bayri Bingol F (01 Aralık 2024) Doğum Sonrası Algılanan Sosyal Desteğin Travmatik Stres ve Depresyon Düzeyi Üzerindeki Etkisi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 33 4 271–281.
IEEE
[1]B. Cin ve F. Bayri Bingol, “Doğum Sonrası Algılanan Sosyal Desteğin Travmatik Stres ve Depresyon Düzeyi Üzerindeki Etkisi”, STED, c. 33, sy 4, ss. 271–281, Ara. 2024, doi: 10.17942/sted.1399157.
ISNAD
Cin, Befrin - Bayri Bingol, Fadime. “Doğum Sonrası Algılanan Sosyal Desteğin Travmatik Stres ve Depresyon Düzeyi Üzerindeki Etkisi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 33/4 (01 Aralık 2024): 271-281. https://doi.org/10.17942/sted.1399157.
JAMA
1.Cin B, Bayri Bingol F. Doğum Sonrası Algılanan Sosyal Desteğin Travmatik Stres ve Depresyon Düzeyi Üzerindeki Etkisi. STED. 2024;33:271–281.
MLA
Cin, Befrin, ve Fadime Bayri Bingol. “Doğum Sonrası Algılanan Sosyal Desteğin Travmatik Stres ve Depresyon Düzeyi Üzerindeki Etkisi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 33, sy 4, Aralık 2024, ss. 271-8, doi:10.17942/sted.1399157.
Vancouver
1.Befrin Cin, Fadime Bayri Bingol. Doğum Sonrası Algılanan Sosyal Desteğin Travmatik Stres ve Depresyon Düzeyi Üzerindeki Etkisi. STED. 01 Aralık 2024;33(4):271-8. doi:10.17942/sted.1399157

Cited By