PALYATİF BAKIM ve HOSPİS

Burkay Yakar; Canan Sertdemir Batbaş; Edibe Pirinçci

doi:10.17942/sted.625696

PALYATİF BAKIM ve HOSPİS

Öz

Palyatif bakım yaşamı tehdit edici hastalıklara eşlik eden sorunlar yaşayan hasta ve ailelerin, fiziksel, psikososyal ve manevi problemlerini erken tanımlama, değerlendirme, tedavi ederek acı çekmelerini azaltma ya da önleme ve böylece yaşam kalitelerini arttırma amacı olan bir yaklaşımdır. Ölüm her insanın yaşayacağı doğal bir süreçtir bir hastalık değildir. İnsanların yaşamak ve ölümü geciktirmek için umut bağladıkları tedaviler, bazen hastalar için zor bir durum halini alabilmektedir. Palyatif bakım ağrı ve sıkıntı veren diğer semptomları rahatlatır, hastaya daha iyi bir yaşam kalitesi ve aktif bir yaşam sağlar. Ölümden sonra yas sürecinde hasta yakınlarına da yardımcı olur. Günümüzde ortalama yaşam süresi giderek uzamakta ve hekimlerin tedavi hizmeti verdiği kronik-ölümcül hastalıklar giderek artmaktadır bu nedenle palyatif bakıma olan gereksinim her geçen gün artmaktadır. Dünyanın pek çok ülkesinde bu konuya yönelik çalışma ve projeler artan bir ivme ile yürütülse de karşılanmamış palyatif bakım ihtiyacı bir sorun olarak devam etmektedir. Ülkemizde Tıp fakültelerinde henüz palyatif bakım bilim dalı kurulmamıştır ve palyatif bakım uzmanlığı eğitimi de yoktur. Palyatif bakım hizmeti diğer dal hekimleri tarafından birinci ve ikinci düzeyde yürütülmektedir. Sonuç olarak ülkemizde palyatif bakım hizmetlerinin geliştirilmesinde geç kalınmaması, hospis hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve sosyal güvenlik sistemi kapsamına alınması, sağlık çalışanlarının farkındalıklarının arttırılması ve desteklerinin alınması önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Palyatif bakım,ölüm

Kaynakça

1. Borasio, G. (2011). Translating the World Health Organization definition of palliative care into scientific practice. Palliative and Supportive Care, 9(1), 1-2. doi:10.1017/S1478951510000489
2. World Helath Organization, https://www.who.int/cancer/palliative/definition/en/ Erişim tarihi: 20.05.2019
3. Ahmedzai SH, Costa A, Blengini C, Bosch A, Sanz-Ortiz J, Ventafridda V, et al. A New İnternational Framework for Palliative Care. Eur J Cancer. 2004 Oct;40(15):2192-200
4. Kabalak AA, Öztürk H, Çağıl H. Yaşam Sonu Bakım Organizasyonu; Palyatif Bakım. Yoğun Bakım Dergisi, 2013;11(2):56-70
5. Lagman R, Walsh D. Integration of palliative medicine into comprehensive cancer care. Semin Oncol. 2005;32:134-8.
6. Lorenz KA, Lynn J, Dy SM, Shugarman LR, Wilkinson A, Mularski RA, et al. Evidence for improving palliative care at the end of life: a systematic review. Ann Intern Med. 2008;148:147-59.
7. Sepúlveda C, Marlin A, Yoshida T, Ullrich A. Palliative care: the World Health Organization's global perspective. J Pain Symptom Manage. 2002;24:91-6.
8. Kahveci K, Gökçınar D. Palyatif Bakım. 1. Baskı. İstanbul. Nobel Tıp Kitapevleri Ltd. Şti. 2014.

9. Boyle P. Dünya Sağlık Örgütü Uluslararası Kanser Araştırmaları Kurumu Dünya Kanser Raporu Lyon. https://studylibtr.com/doc/604005/d%C3%BCnya-kanser-raporu-2008 Erişim tarihi:15 Nisan 2019
10. Temel JS. Joseph MD. Greer CA. Emily MA. Gallagher R. Sonal Admane RN. Et al. Palliative Care For Patients With Metastatic Non-Small-Cell Lung Cancer. N Engl J Med. 2010;363:733-42
11. WHO-WPCA (2014). (The World Health Organization-Worldwide Palliative Care Alliance). Global Atlas Of Palliative Care At The End Of Life. World Health Organization 2014.Erişim Adresi: http://www.who.int/nmh/Global_Atlas_of_Palliative_Care.pdf Erişim Tarihi: 15 Mart 2019
12. Rice, R. The Hospice and Palliative Care Patient. Home Care Nursing Practice Concepts Application, 4nd ed. (Ed Rice R):456-65. USA , Mosby Elsiever, USA, 2006.
13. Twycross RG. Hospice care-redressing the balance in medicine. J R Soc Med. 1980;73(7):475-81.
14. Beresford ve Kerr 2012 Beresford L, Kerr K (2012). Next Generation of Palliative Care: Community Models Offer Services Outside the Hospital. https://www.chcf.org/wp-content/uploads/2017/12/PDF-NextGenerationPalliativeCare.pdf. Erişim tarihi: 15 Şubat 2019
15. Houttekier, D., Cohen, J., Surkyn, J., & Deliens, L. (2011). Study of recent and future trends in place of death in Belgium using death certificate data: a shift from hospitals to care homes. BMC public health, 11, 228. doi:10.1186/1471-2458-11-228
16. Özkan S. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı’nda (KOAH) palyatif ve yaşam sonu bakım. Selçuk Tıp Dergisi. 2011;28(1):69-74.
17. Erel S. Dünyada Palyatif Bakımın Durumu ve Hospis Sistemleri. Türkiye’de Kanser Kontrolü. 1. Baskı. (Ed: Tuncer AM): 287-298, Ankara, Koza Matbacılık, 2009.
18. National Consensus Project For Quality Palliative Care (2009). Erişim adresi: https://www.nationalcoalitionhpc.org/wp-content/uploads/2018/10/NCHPC-NCPGuidelines_4thED_web_FINAL.pdf . Erişim tarihi:15 Şubat 2019
19. Palliative Care Council of South Australia, Multicultural Palliative Care Guidelines. Erişim adresi:https://palliativecare.org.au/wp-content/uploads/2015/05/Multicultural-palliative-care-guidelines.pdf Erişim tarihi: 15 Şubat 2019
20. Aydoğan F, Uygun K. Kanser Hastalarında Palyatif Tedaviler. Klinik Gelişim. 2011;24(3):4-9.
21. Sucaklı MAH. Palyatif Bakım ve Yaşam Kalitesi. Türkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics. 2014;5(3):109-13.
22. Stajduhar KI, Funk L, Cohen SR, Williams A, Bidgood D, Allan D, et al. Bereaved family members’ assessments of the quality of end-of-life care: what is important? J. Palliat Care. 2012; 27(4):261–269.
23. Uysal N, Şenel G, Karaca Ş, Kadıoğulları N, Koçak N, Oğuz G.Palyatif bakım kliniğinde yatan hastalarda görülen semptomlar ve palyatif bakımın semptom kontrolüne etkisi. Ağrı. 2015;27(2):104-110.
24. Bingley A, Clark D. A comparative review of palliative care development in six countries represented by the middle east cancer consortium (Mecc). Journal Of Pain and Symptom Management. 2009; 37(3):287-96.
25. Kabalak AA, Kahveci K, Gokcinar D, Özdoğan N, Cagil H. Structuring of palliative care in Ankara Ulus State Hospital, Turkey; 2012-2013. J Palliat Care Med. 2013;3(5):2-5. DOI: 10.4172/2165-7386.1000162
26. T.C. Sağlık Bakanlığı, İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Palyatif Bakım Çalışma Raporu 2013-2014.https://docplayer.biz.tr/5190687-Palyatif-bakim-izmir-il-saglik-mudurlugu.html Erişim tarihi: 10 Nisan 2019
27. Akçiçek F, Akbulut F, Fadıloğlu ÇZ. Palyatif bakım; evde ve hastanede çalıştay raporu. Ege Geriatri Derneği Yayınları. 2013. https://docplayer.biz.tr/56301777-Palyatif-bakim-evde-ve-hastanede-calistay-raporu-editorler-prof-dr-fehmi-akcicek-prof-dr-gokhan-akbulut-prof-dr-z.html Erişim tarihi: 15 Mayıs 2019
28. Sağlık Bakanlığı. Palyatif Bakım Hizmetleri Available from: https://khgmozellikli.saglik.gov.tr/svg/palyatif.php
29. Kömürcü Ş. Türkiye’ de Palyatif Bakım. Türkiye’de kanser kontrolü. 1. Baskı. ( Ed: Tuncer AM.): 299-304, Ankara, Koza Matbaacılık, 2009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Burkay Yakar ^*
0000-0003-2745-6561
Türkiye

Canan Sertdemir Batbaş Bu kişi benim
0000-0002-4642-1367
Türkiye

Edibe Pirinçci
0000-0002-1344-4562
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

27 Eylül 2019

Kabul Tarihi

25 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 30 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17942/sted.625696

IZ

https://izlik.org/JA29PA44DZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yakar, B., Sertdemir Batbaş, C., & Pirinçci, E. (2021). PALYATİF BAKIM ve HOSPİS. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 30(2), 136-143. https://doi.org/10.17942/sted.625696

AMA

1.Yakar B, Sertdemir Batbaş C, Pirinçci E. PALYATİF BAKIM ve HOSPİS. STED. 2021;30(2):136-143. doi:10.17942/sted.625696

Chicago

Yakar, Burkay, Canan Sertdemir Batbaş, ve Edibe Pirinçci. 2021. “PALYATİF BAKIM ve HOSPİS”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 30 (2): 136-43. https://doi.org/10.17942/sted.625696.

EndNote

Yakar B, Sertdemir Batbaş C, Pirinçci E (01 Nisan 2021) PALYATİF BAKIM ve HOSPİS. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 30 2 136–143.

IEEE

[1]B. Yakar, C. Sertdemir Batbaş, ve E. Pirinçci, “PALYATİF BAKIM ve HOSPİS”, STED, c. 30, sy 2, ss. 136–143, Nis. 2021, doi: 10.17942/sted.625696.

ISNAD

Yakar, Burkay - Sertdemir Batbaş, Canan - Pirinçci, Edibe. “PALYATİF BAKIM ve HOSPİS”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 30/2 (01 Nisan 2021): 136-143. https://doi.org/10.17942/sted.625696.

JAMA

1.Yakar B, Sertdemir Batbaş C, Pirinçci E. PALYATİF BAKIM ve HOSPİS. STED. 2021;30:136–143.

MLA

Yakar, Burkay, vd. “PALYATİF BAKIM ve HOSPİS”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 30, sy 2, Nisan 2021, ss. 136-43, doi:10.17942/sted.625696.

Vancouver

1.Burkay Yakar, Canan Sertdemir Batbaş, Edibe Pirinçci. PALYATİF BAKIM ve HOSPİS. STED. 01 Nisan 2021;30(2):136-43. doi:10.17942/sted.625696

PALYATİF BAKIM ve HOSPİS

PALYATİF BAKIM ve HOSPİS

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

An analysis of Albumin and Vitamin D Deficiency in Patients Treated in Palliative Care Centers

Türkiye'de Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve İlgili Düzenlemeler

Challenges Faced by Nurses Working in Palliative Care Centers

PALYATİF BAKIM BİRİMİNDEN YARARLANAN HASTA YAKINLARININ DENEYİMLERİ VE SOSYAL HİZMET GEREKSİNİMLERİ: SİVAS İLİ ÖRNEĞİ

Death Anxiety and Psychological Resilience in Nursing Students: A Cross-Sectional and Correlational Study

Palyatif Bakımda Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Hizmetlerinin Psiko-Teolojik Temelleri

Traditional and Complementary Medicine: Experiences and Perspectives of Patients Receiving Palliative Care