İskemik İnmelerde Risk Faktörlerinin Yönetiminde Kılavuz Karşılaştırması

Oğuzhan Fırat; Merve Karakuş; Ethem Arsava; Mehmet Akif Topçuoğlu; Kutay Demirkan

doi:10.17942/sted.890125

İskemik İnmelerde Risk Faktörlerinin Yönetiminde Kılavuz Karşılaştırması

Öz

Fokal veya global serebral fonksiyon bozukluğuna ait klinik bulguların 24 saat ve daha uzun sürdüğü klinik bir durum olan inme, engellilik ve ölümle sonuçlanması yönüyle toplumsal bir sağlık sorunu olarak tanımlanmaktadır. Ölümle sonuçlanmayan inmelerin kötü yaşam kalitesi ve artmış bakım maliyetleri gibi sonuçlara neden olduğu bilinmektedir. İnme, gelişim mekanizmasına göre genel olarak iskemik ve hemorajik inmeler olarak iki sınıfa ayrılmaktadır. Toplumda iskemik inmelerin (%85- 90) görülme sıklığı hemorajik inmelere (%10-15) göre daha yüksek olduğu bildirilmektedir. Hipertansiyon, diyabet, ateroskleroz ve atriyal fibrilasyon gibi risk faktörlerinin yönetimi ile inme görülme sıklığının azaltıldığı belirtilmektedir. Risk faktörlerinin yönetimi, hastalığa özgü tedavi yöntemlerini ve yaşam tarzı değişikliklerini içermektedir. İnme için tanımlanan risk faktörlerinin yönetiminde başvurulan birçok kılavuz bulunmakta ve bu kılavuzlar arasında farklılıklar olduğu düşünülmektedir. Bu değerlendirmede inme risk faktörlerinin yönetiminde sıklıkla başvurulan 5 farklı kılavuz arasındaki farklar tespit edilmiştir. Amerikan İnme Derneği/Amerikan Kalp Derneği kılavuzu, diğer kılavuzlara göre daha fazla risk faktörlerinin tanımlanması yönüyle daha kapsamlı olduğu, Çin kılavuzunda yaşam tarzı değişikliklerine diğer kılavuzlara kıyasla daha az öneri bulunduğu ve Kanada ve Avrupa İnme Organizasyonu kılavuzlarında kriptojenik inmeler için risk faktörlerine yönelik az sayıda öneri sunduğu tespit edilmiştir. Ülkemizdeki ulusal kılavuzda ise tedavi önerilerinin kanıt düzeyinin belirtilmemesinin, diğer kılavuzlara kıyasla önemli bir eksikliği olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

1. Howard VJ, Kleindorfer DO, Judd SE, McClure LA, Safford MM, Rhodes JD, et al. Disparities in stroke incidence contributing to disparities in stroke mortality. Ann Neurol. 2011;69(4):619-27.
2. Fatahzadeh M, Glick M. Stroke: epidemiology, classification, risk factors, complications, diagnosis, prevention, and medical and dental management. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 2006;102(2):180-91.
3. Konduru SST, Ranjan A, Bollisetty A, Yadla V. Assessment of risk factors influencing functional outcomes in cerebral stroke patients using modified rankin scale. World J Pharm Pharm Sci. 2018;7(3):755-69
4. Hebert D, Lindsay MP, McIntyre A, Kirton A, Rumney PG, Bagg S, et al. Canadian stroke best practice recommendations: stroke rehabilitation practice guidelines, update 2015. Int J Stroke 2016;11(4):459-84.
5. Singer J, Gustafson D, Cummings C, Egelko A, Mlabasati J, Conigliaro A, et al. Independent ischemic stroke risk factors in older Americans: a systematic review. Aging (Albany NY). 2019;11(10):3392.
6. Boehme AK, Esenwa C, Elkind MS. Stroke risk factors, genetics, and prevention. Circ Res. 2017;120(3):472-95.
7. Tsai C-F, Anderson N, Thomas B, Sudlow CL. Comparing risk factor profiles between intracerebral hemorrhage and ischemic stroke in Chinese and white populations: systematic review and meta-analysis. PloS one. 2016;11(3):e0151743.
8. Oza R, Rundell K, Garcellano M. Recurrent ischemic stroke: strategies for prevention. Am Fam Physician. 2017;96(7):436-40.

9. Allen CL, Bayraktutan U. Risk factors for ischaemic stroke. Int J Stroke. 2008;3(2):105-16.
10. Alloubani A, Saleh A, Abdelhafiz I. Hypertension and diabetes mellitus as a predictive risk factors for stroke. Diabetes Metab Syndr . 2018;12(4):577-84.
11. Guzik A, Bushnell C. Stroke epidemiology and risk factor management. CONTINUUM: Lifelong Learning in Neurology. 2017;23(1):15-39.
12. Hackam DG, Hegele RA. Cholesterol Lowering and Prevention of Stroke: An Overview. Stroke. 2019;50(2):537-41.
13. Midi İ, Afşar N. İnme risk faktörleri. Klinik Gelişim. 2010;10(1):1-14.
14. Park J, Yeo M, Kim J, Kim S, Lee S-H, Kwon S, et al. Sleep-disordered breathing and wake-up stroke: a differential association depending on etiologic subtypes. Sleep Med. 2020;76:43-7.
15. Mackie P, Weerasekara I, Crowfoot G, Janssen H, Holliday E, Dunstan D, et al. What is the effect of interrupting prolonged sitting with frequent bouts of physical activity or standing on first or recurrent stroke risk factors? A scoping review. PloS one. 2019;14(6).
16. McIntyre WF, Healey J. Stroke prevention for patients with atrial fibrillation: Beyond the guidelines. J Atr Fibrillation. 2017;9(6). 1475
17. Niewada M, Michel P. Lifestyle modification for stroke prevention: Facts and fiction. Curr Opin Neurol. 2016;29(1):9-13.
18. Bang OY, Ovbiagele B, Kim JS. Nontraditional risk factors for ischemic stroke: an update. Stroke. 2015;46(12):3571-8.
19. Spence JD. Nutrition and risk of stroke. Nutrients. 2019;11(3):647.
20. Li F, Xie Z, Zhu L, Zhang J, He H, Qin Y, et al. Oral contraceptives use and increased risk of stroke: a dose-response meta-analysis of observational studies. Front Neurol. 2019;10:993.
21. Christensen H, Bushnell C. Stroke in Women. CONTINUUM: Lifelong Learning in Neurology. 2020;26(2):363-85.
22. Hankey GJ, Eikelboom JW. Homocysteine and stroke. Curr Opin Neurol. 2001;14(1):95-102.
23. Angelini F, Fortuni F, Tsivgoulis G, Agnelli G, Bocchino PP, Franchin L, et al. Comparison of antithrombotic strategies in patients with cryptogenic stroke and patent foramen ovale: An updated meta-analysis. Cardiovasc Drugs and Ther. 2020:1-7.
24. De Amorim L, Maia F, Rodrigues C. Stroke in systemic lupus erythematosus and antiphospholipid syndrome: risk factors, clinical manifestations, neuroimaging, and treatment. Lupus. 2017;26(5):529-36.
25. Jordan LC, Kassim AA, Wilkerson KL, Lee CA, Waddle SL, Donahue MJ. Using novel magnetic resonance imaging methods to predict stroke risk in individuals with sickle cell anemia. Hematol Oncol Stem Cell Ther. 2020. 13(2);76-84.
26. Kernan WN, Ovbiagele B, Black HR, Bravata DM, Chimowitz MI, Ezekowitz MD, et al. Guidelines for the Prevention of Stroke in Patients With Stroke and Transient Ischemic Attack. Stroke. 2014;45(7):2160-236.
27. Wein T, Lindsay MP, Côté R, Foley N, Berlingieri J, Bhogal S, et al. Canadian stroke best practice recommendations: Secondary prevention of stroke, sixth edition practice guidelines, update 2017. Int J Stroke. 2018;13(4):420-43.
28. Committee ESOE, Committee EW. Guidelines for management of ischaemic stroke and transient ischaemic attack. Cerebrovasc Dis. 2008;25(5):457-507.
29. Wang Y, Liu M, Pu C. Chinese guidelines for secondary prevention of ischemic stroke and transient ischemic attack: Compiled by the Chinese Society of Neurology, Cerebrovascular Disease Group. Int J Stroke. 2017;12(3):302-20.
30. Uzuner N, Balkan S, Güngör L, Dora B, Öztürk V, Işikay C ve ark, İnmede Birincil Koruma- Türk Beyin Damar Hastalıkları Derneği İnme Tanı ve Tedavi Kılavuzu . Türk Beyin Damar Hast Der. 2015;21:60-7.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Oğuzhan Fırat ^*
0000-0002-8726-8530
Türkiye

Merve Karakuş Bu kişi benim
0000-0001-6357-9732
Türkiye

Ethem Arsava Bu kişi benim
0000-0002-6527-4139
Türkiye

Mehmet Akif Topçuoğlu
0000-0002-7267-1431
Türkiye

Kutay Demirkan
0000-0002-6427-5826
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

2 Temmuz 2021

Gönderilme Tarihi

3 Mart 2021

Kabul Tarihi

28 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 30 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.17942/sted.890125

IZ

https://izlik.org/JA97TN67DZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Fırat, O., Karakuş, M., Arsava, E., Topçuoğlu, M. A., & Demirkan, K. (2021). İskemik İnmelerde Risk Faktörlerinin Yönetiminde Kılavuz Karşılaştırması. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 30(3), 211-217. https://doi.org/10.17942/sted.890125

AMA

1.Fırat O, Karakuş M, Arsava E, Topçuoğlu MA, Demirkan K. İskemik İnmelerde Risk Faktörlerinin Yönetiminde Kılavuz Karşılaştırması. STED. 2021;30(3):211-217. doi:10.17942/sted.890125

Chicago

Fırat, Oğuzhan, Merve Karakuş, Ethem Arsava, Mehmet Akif Topçuoğlu, ve Kutay Demirkan. 2021. “İskemik İnmelerde Risk Faktörlerinin Yönetiminde Kılavuz Karşılaştırması”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 30 (3): 211-17. https://doi.org/10.17942/sted.890125.

EndNote

Fırat O, Karakuş M, Arsava E, Topçuoğlu MA, Demirkan K (01 Temmuz 2021) İskemik İnmelerde Risk Faktörlerinin Yönetiminde Kılavuz Karşılaştırması. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 30 3 211–217.

IEEE

[1]O. Fırat, M. Karakuş, E. Arsava, M. A. Topçuoğlu, ve K. Demirkan, “İskemik İnmelerde Risk Faktörlerinin Yönetiminde Kılavuz Karşılaştırması”, STED, c. 30, sy 3, ss. 211–217, Tem. 2021, doi: 10.17942/sted.890125.

ISNAD

Fırat, Oğuzhan - Karakuş, Merve - Arsava, Ethem - Topçuoğlu, Mehmet Akif - Demirkan, Kutay. “İskemik İnmelerde Risk Faktörlerinin Yönetiminde Kılavuz Karşılaştırması”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 30/3 (01 Temmuz 2021): 211-217. https://doi.org/10.17942/sted.890125.

JAMA

1.Fırat O, Karakuş M, Arsava E, Topçuoğlu MA, Demirkan K. İskemik İnmelerde Risk Faktörlerinin Yönetiminde Kılavuz Karşılaştırması. STED. 2021;30:211–217.

MLA

Fırat, Oğuzhan, vd. “İskemik İnmelerde Risk Faktörlerinin Yönetiminde Kılavuz Karşılaştırması”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 30, sy 3, Temmuz 2021, ss. 211-7, doi:10.17942/sted.890125.

Vancouver

1.Oğuzhan Fırat, Merve Karakuş, Ethem Arsava, Mehmet Akif Topçuoğlu, Kutay Demirkan. İskemik İnmelerde Risk Faktörlerinin Yönetiminde Kılavuz Karşılaştırması. STED. 01 Temmuz 2021;30(3):211-7. doi:10.17942/sted.890125

Cited By

İNME SONRASI TABURCULUK VE HASTA EĞİTİMİ

Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.52881/gsbdergi.1313301