Research Article

Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm

Volume: 2 Number: 2 December 29, 2025
EN TR

Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm

Öz

21. yüzyılda yapay zekâ teknolojilerinin sanat ve eğitim alanlarındaki etkisi, yalnızca üretim süreçlerini değil; aynı zamanda düşünme biçimlerini, estetik algıları ve kültürel aktarım modellerini de köklü biçimde dönüştürmektedir. Bu bağlamda müzik, tarihsel olarak sahip olduğu kültürel hafıza taşıyıcılığı, estetik ifade gücü ve duygusal temsil işlevi ile yapay zekâ destekli sistemlerin yeniden şekillendirdiği en önemli alanlardan biri hâline gelmiştir. Müzikal düşünmenin algoritmik süreçler ve öğrenen makinelerle yeniden tanımlanması hem bireysel yaratıcılık hem de estetik karar süreçleri hem de toplumsal dönüşüm açısından çok katmanlı bir incelemeyi gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, yapay zekâ destekli müzikal düşünme modellerinin birey, toplum ve kültür üzerindeki etkilerini nöromüzikoloji, hesaplamalı estetik ve posthümanist teori çerçevesinde kuramsal olarak incelemektedir. Araştırma, nitel bir yaklaşımla doküman analizi yöntemine dayanmakta; müzikoloji, felsefe, bilişsel bilim ve eğitim teknolojisi alanlarından seçilmiş literatürü çok disiplinli bir bütünlük içinde analiz etmektedir. Araştırmanın temel bulguları, yapay zekâ destekli müzikal sistemlerin yalnızca yaratıcı süreci değil; aynı zamanda kültürel temsili, toplumsal eşitsizlikleri ve pedagojik uygulamaları da dönüştürdüğünü göstermektedir. Özellikle estetik kararların algoritmalar tarafından simüle edilebilmesi, geleneksel müzik anlayışında epistemolojik kırılmalara yol açmaktadır. Aynı zamanda, müzikal kimliklerin temsilinde dijital tek tipleşme riski artmakta; ancak bu sistemler, müzik eğitiminde katılımı artırma ve kapsayıcılığı güçlendirme potansiyeli de taşımaktadır. Çalışmanın özgün katkısı, müzik, yapay zekâ ve kültürel dönüşüm kavramlarını estetik, etik ve sosyolojik boyutlarıyla birlikte ele alan bütüncül bir kuramsal çerçeve sunmasıdır. Bununla birlikte, çalışma yapay zekâ destekli müzikal sistemlerin bireysel yaratıcılığı nasıl yeniden tanımladığını ve estetik karar süreçlerinde insan–makine etkileşiminin sınırlarını da sorgulamaktadır. Bu bağlamda, bilişsel, yaratıcı, toplumsal ve pedagojik düzlemler bütüncül bir kuramsal yapıda bir araya getirilmiştir. Yapay zekâ destekli müzikal düşünme, bu bağlamda yalnızca teknolojik bir yenilik değil; aynı zamanda toplumsal modernizasyonun, duygusal yeniden yapılanmanın ve estetik paradigmanın dönüşümünün temel dinamiklerinden biri olarak değerlendirilmiştir. Araştırma, geleceğin müzik pedagojisine yönelik eleştirel, etik ve kültürel duyarlılığı yüksek bir perspektif önermektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Boden, M. A. (2004). The creative mind: Myths and mechanisms (2nd ed.). Routledge.
  2. Born, G., & Devine, K. (2015). Music technology, gender, and class: Digitization, educational and social change in Britain. Twentieth-Century Music, 12(2), 135–172. https://doi.org/10.1017/S1478572215000079
  3. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  4. Braidotti, R. (2013). The posthuman. Polity Press.
  5. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  6. Briot, J.-P., Hadjeres, G., & Pachet, F. (2020). Deep learning techniques for music generation. Springer.
  7. Cope, D. (2001). Virtual music: Computer synthesis of musical style. MIT Press.
  8. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). SAGE Publications.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Other Fields of Education (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2025

Submission Date

August 7, 2025

Acceptance Date

December 13, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 2 Number: 2

APA
Eraslan, İ. (2025). Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm. Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 526-539. https://izlik.org/JA86DH59AN

Sinop University  Journal of Education  Faculty, published by Sinop University, has started accepting articles for its third issue, JUNE 2025. Article processes will only be run through the Dergi Park system and articles will be accepted through the Submit Article button.

Open Access Policy: This journal provides immediate open access to its content on the principle that making research freely available to the public supports a greater global exchange of knowledge.

 CC BY-NC-ND 4.0   

Canonical URL https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/