Araştırma Makalesi

Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm

Cilt: 2 Sayı: 2 29 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm

Öz

21. yüzyılda yapay zekâ teknolojilerinin sanat ve eğitim alanlarındaki etkisi, yalnızca üretim süreçlerini değil; aynı zamanda düşünme biçimlerini, estetik algıları ve kültürel aktarım modellerini de köklü biçimde dönüştürmektedir. Bu bağlamda müzik, tarihsel olarak sahip olduğu kültürel hafıza taşıyıcılığı, estetik ifade gücü ve duygusal temsil işlevi ile yapay zekâ destekli sistemlerin yeniden şekillendirdiği en önemli alanlardan biri hâline gelmiştir. Müzikal düşünmenin algoritmik süreçler ve öğrenen makinelerle yeniden tanımlanması hem bireysel yaratıcılık hem de estetik karar süreçleri hem de toplumsal dönüşüm açısından çok katmanlı bir incelemeyi gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, yapay zekâ destekli müzikal düşünme modellerinin birey, toplum ve kültür üzerindeki etkilerini nöromüzikoloji, hesaplamalı estetik ve posthümanist teori çerçevesinde kuramsal olarak incelemektedir. Araştırma, nitel bir yaklaşımla doküman analizi yöntemine dayanmakta; müzikoloji, felsefe, bilişsel bilim ve eğitim teknolojisi alanlarından seçilmiş literatürü çok disiplinli bir bütünlük içinde analiz etmektedir. Araştırmanın temel bulguları, yapay zekâ destekli müzikal sistemlerin yalnızca yaratıcı süreci değil; aynı zamanda kültürel temsili, toplumsal eşitsizlikleri ve pedagojik uygulamaları da dönüştürdüğünü göstermektedir. Özellikle estetik kararların algoritmalar tarafından simüle edilebilmesi, geleneksel müzik anlayışında epistemolojik kırılmalara yol açmaktadır. Aynı zamanda, müzikal kimliklerin temsilinde dijital tek tipleşme riski artmakta; ancak bu sistemler, müzik eğitiminde katılımı artırma ve kapsayıcılığı güçlendirme potansiyeli de taşımaktadır. Çalışmanın özgün katkısı, müzik, yapay zekâ ve kültürel dönüşüm kavramlarını estetik, etik ve sosyolojik boyutlarıyla birlikte ele alan bütüncül bir kuramsal çerçeve sunmasıdır. Bununla birlikte, çalışma yapay zekâ destekli müzikal sistemlerin bireysel yaratıcılığı nasıl yeniden tanımladığını ve estetik karar süreçlerinde insan–makine etkileşiminin sınırlarını da sorgulamaktadır. Bu bağlamda, bilişsel, yaratıcı, toplumsal ve pedagojik düzlemler bütüncül bir kuramsal yapıda bir araya getirilmiştir. Yapay zekâ destekli müzikal düşünme, bu bağlamda yalnızca teknolojik bir yenilik değil; aynı zamanda toplumsal modernizasyonun, duygusal yeniden yapılanmanın ve estetik paradigmanın dönüşümünün temel dinamiklerinden biri olarak değerlendirilmiştir. Araştırma, geleceğin müzik pedagojisine yönelik eleştirel, etik ve kültürel duyarlılığı yüksek bir perspektif önermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Boden, M. A. (2004). The creative mind: Myths and mechanisms (2nd ed.). Routledge.
  2. Born, G., & Devine, K. (2015). Music technology, gender, and class: Digitization, educational and social change in Britain. Twentieth-Century Music, 12(2), 135–172. https://doi.org/10.1017/S1478572215000079
  3. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  4. Braidotti, R. (2013). The posthuman. Polity Press.
  5. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  6. Briot, J.-P., Hadjeres, G., & Pachet, F. (2020). Deep learning techniques for music generation. Springer.
  7. Cope, D. (2001). Virtual music: Computer synthesis of musical style. MIT Press.
  8. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). SAGE Publications.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

7 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

13 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Eraslan, İ. (2025). Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm. Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 526-539. https://izlik.org/JA86DH59AN
AMA
1.Eraslan İ. Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm. SUEFD. 2025;2(2):526-539. https://izlik.org/JA86DH59AN
Chicago
Eraslan, İsmail. 2025. “Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm”. Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2 (2): 526-39. https://izlik.org/JA86DH59AN.
EndNote
Eraslan İ (01 Aralık 2025) Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm. Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2 2 526–539.
IEEE
[1]İ. Eraslan, “Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm”, SUEFD, c. 2, sy 2, ss. 526–539, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86DH59AN
ISNAD
Eraslan, İsmail. “Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm”. Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2/2 (01 Aralık 2025): 526-539. https://izlik.org/JA86DH59AN.
JAMA
1.Eraslan İ. Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm. SUEFD. 2025;2:526–539.
MLA
Eraslan, İsmail. “Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm”. Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 2, sy 2, Aralık 2025, ss. 526-39, https://izlik.org/JA86DH59AN.
Vancouver
1.İsmail Eraslan. Yapay Zekâ Destekli Müzikal Düşünme Modelleri ve Toplumsal Dönüşüm. SUEFD [Internet]. 01 Aralık 2025;2(2):526-39. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86DH59AN


Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi tarafından çıkartılan Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi  HAZİRAN 2026  için makale kabulüne başlamıştır. Makale süreçleri sadece Dergi Park sistemi üzerinden işletilecek olup Makale Gönder  butonu üzerinden  makale kabul edilecektir. 

Açık Erişim Politikası: Bu dergi, araştırmaların kamuya ücretsiz olarak sunulmasının daha büyük bir küresel bilgi alışverişini desteklemesi ilkesiyle içeriğine anında açık erişim sağlar.

Open Access Policy: This journal provides immediate open access to its content on the principle that making research freely available to the public supports a greater global exchange of knowledge.

    NQpaluT.png     This work is licensed under CC BY-NC-ND 4.0