Depremden Hasar Gören Binaların Sebep Olduğu Zararlardan Kaynaklanan Hukukî Sorumluluğa Genel Bakış – II – Haksız Fiil Sorumluluğu

Abstract

Bu çalışma, 6 Şubat 2023'te meydana gelen ve Mart 2023 sonu itibariyle açıkla-nan resmî rakamlara göre Türkiye'de yaklaşık “kırksekiz bin” kişinin hayatını kaybetmesine yol açan Gaziantep ve Kahramanmaraş depremlerinden kaynak-lanan zararlardan muzdarip kişilerin ve bu kişilere hukukî çare aramakta olan çok sayıda hukukçunun hukuksal arayışlarına genel hatlarıyla ve fakat ivedilikle bir rehber oluşturmak amacıyla yapılan araştırmanın, haksız fiil sorumluluğuna ilişkin ikinci kısmıdır. Sorumlular ve sorumluluk, genel olarak zarar görenlerle sorumluluk süjeleri arasındaki hukukî ilişkilere göre belirlendiği ve şekillendiği için, iki kısımdan oluşan çalışmanın bu ikinci kısmında deprem zararlarından kaynaklanan hak-sız fiil sorumluluğu üzerinde durulmuştur. Çalışmanın sözleşme sorumluluğu-na ilişkin ilk kısmı ise “Depremden Hasar Gören Binaların Sebep Olduğu Zararlardan Kaynaklanan Hukukî Sorumluluğa Genel Bakış – I – Sözleşme Sorumluluğu” adı altın-da ayrı bir makale olarak hazırlanmıştır

Keywords

• Deprem
• Bina
• Zarar
• Sorumluluk
• Haksız Fiil

References

1. AKKURT, Sinan Sami: “Depremden Hasar Gören Binaların Sebep Ol-duğu Zararlardan Kaynaklanan Hukukî Sorumluluğa Genel Bakış – I – Sözleşme Sorumluluğu”, Selçuk Üniversitesi Hu-kuk Fakültesi Dergisi, C. 31, S. 1, 2023, s. 231-262. (Deprem I).
2. ANTALYA, O. Gökhan: Manevi Zararın Belirlenmesi ve Manevi Tazmi-natın Hesaplanması, İstanbul 2017 (Manevî Zarar).
3. ANTALYA, O. Gökhan: Marmara Hukuk Yorumu, C. V/1, 2, Borçlar Hukuku – Genel Hükümler, 2. Baskı, Ankara 2019 (Borçlar).
4. BAŞPINAR, Veysel/ALTUNKAYA, Mehmet: “Depremden Doğan Za-rarların Tazmininde Zamanaşımının Başlaması ve Süresi”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 57, S. 1, 2008, s. 95-131.
5. BREHM, Roland (Hrsg.): Berner Kommentar zum Schweizerisches Pri-vatrecht, Bd. VI Obligationenrecht, 1. Abteilung, Lieferung 1, Kommentar zu Art. 41-44 OR, Bern 1986 (BK OR).
6. BUCHER, Eugen: Schweizerisches Obligationenrecht, Allgemeiner Teil, 2. Auflage, Zürich 1988 (AT).
7. BUCHER, Eugen: Schweizerisches Obligationenrecht, Besonderer Teil, 3. Auflage, Zürich 1988 (BT).
8. BÜHLER, Theodor (Hrsg.): Zürcher Kommentar zum Obligationen-recht, Art. 363-379, Zürich 1998 (ZK OR).

9. DESCHENAUX, Henri/TERCIER, Pierre: Sorumluluk Hukuku (Çevi-ren ÖZDEMİR, Salim), Ankara 1983.
10. DEUTSCH, Erwin: Haftungsrecht, Bd. I, Allgemeiner Teil, Köln – Berlin 1976.
11. EREN, Fikret: Borçlar Hukuku – Genel Hükümler, 24. Baskı, Ankara 2019 (Güncel Baskı 26, Ankara 2021), (Genel).
12. EREN, Fikret: Sorumluluk Hukuku Açısından Uygun İlliyet Bağı Teori-si, Ankara 1975 (İlliyet).
13. ERLÜLE, Fulya: Türk Borçlar Kanununa Göre Bedensel Bütünlüğün İhlalinde Manevi Tazminat, Ankara 2011.
14. ERTEN, Ali, M.: Türk Borçlar Hukukuna Göre Bina ve İnşa Eseri Sahip-lerinin Sorumluluğu (BK m. 58), Ankara 2000.
15. GAUCH, Peter: Der Werkvertrag, 5. Auflage, Zürich 2011. GUHL, Theo/MERZ, Hans/KOLLER, Alfred/DRUEY, J. Nicholas: Das Schweizerische Obligationenrecht, 8. Auflage, Zürich 1991. GURZELER, Beatrice: Beitrag zur Bemessung der Genugtuug, Bern – Zürich 2005.
16. HATEMİ, Hüseyin: Sözleşme Dışı Sorumluluk Hukuku, İstanbul 1994.
17. HONSELL, Heinrich/VOGT, Nedim P./WIEGAND, Wolfgang (Hrsg.): Basler Kommentar zum Schweizerischen Privatrecht, Obligati-onenrecht I, Art. 1-529, 6. Auflage, Basel 2015 (BSK OR).
18. HONSELL, Heinrich (Hrsg.): Basler Kommentar zum Obligationenrecht I, Art. 192-210, 5. Auflage, Basel 2011 (BSK OR).
19. HUGUENIN, Claire: Obligationenrecht, Allgemeiner und Besonderer Teil, Zürich – Basel – Genf 2012.
20. İMRE, Zahit: “Doktrinde ve Türk Hukukunda Kusursuz Mesuliyet Halleri”, İstanbul Üniversitesi hukuk Fakültesi Mecmuası, C. 13, S. 4, 1947, s. 1475-1536.
21. JÄGGI, Peter: Zum Begriff der vertraglichen Schadenersatzforderung, Fribourg 1968.
22. KÄNZIG, Ernst: Die Widerrechtlichkeit nach Artikel 41, Absatz 1 des schweizerischen Obligationenrechts, Bern 1939.
23. KELLER, Max/GABI-BOLLIGER, Sonja: Das Schweizerische Schuld-recht, Bd. II Haftpflichtrecht, 2. Auflage, Frankfurt am Main 1988.
24. KESKİN, Dilşad: Objektif Manevi Zarar Açısından Manevi Tazminat, Ankara 2016.
25. KILIÇOĞLU, Ahmet M.: Borçlar Hukuku – Genel Hükümler, 17. Bas-kı, Ankara 2013 (Güncel Baskı 25, Ankara 2021), (Borçlar).
26. KILIÇOĞLU, Ahmet M.: Depremin Hukuksal Sonuçları, 15.02.2023, https://bit.ly/3ER71gN (Erişim Tarihi: 16.02.2023), (Deprem).
27. KOÇ, Nevzat: Bina ve Yapı Eseri Maliklerinin Hukuki Sorumluluğu (BK m. 58), Ankara 1990.
28. KOLLER, Alfred (Hrsg.): Berner Kommentar zum schweizerischen Ob-ligationenrecht, Art. 363-366, Bern 1998 (BK OR).
29. KREN KOSTKIEWICZ, Jolanta (Hrsg.): OR Handkommentar zum Schweizerischen Obligationenrecht, V. 2, Art. 184-216, 2. Auf-lage, Zürich 2009.
30. LARENZ, Karl: Lehrbuch des Schuldrechts, Besonderer Teil II, München 1956.
31. LORENZ, Egon: Immaterieller Schaden und “billige Entschädigung in Geld”, Berlin 1981.
32. MERZ, Hans: Die Widerrechtlichkeit gemäss Art. 41 OR als Rechtsqu-ellenproblem, Ausgewählte Abhandlungen zum Privat und Kartellrecht, Bern 1977.
33. MÜLLER-CHEN, Markus (Hrsg.): Handkommentar zum Schweizer Privatrect, II – Obligationenrecht, Art. 197-210, 223-225, Zü-rich – Basel – Genf 2007.
34. NARTER, Sami: Destekten Yoksun Kalma Tazminatı ve Davaları, 3. Baskı, Ankara 2018.
35. OFTINGER, Karl/STARK, Emil W.: Schweizerisches Haftpflichtrecht, Besonderer Tail, Bd. II/I, 4. Auflage, Zürich 1989.
36. OFTINGER, Karl: Schweizerisches Haftpflichtrecht, I, 2. Auflage, Zü-rich 1958.
37. OĞUZMAN, M. Kemal/ÖZ, M. Turgut: Borçlar Hukuku – Genel Hü-kümler, C. I, Bası 11, İstanbul 2013 (Güncel Baskı 20, İstanbul 2022), (I).
38. OĞUZMAN, M. Kemal/ÖZ, M. Turgut: Borçlar Hukuku – Genel Hü-kümler, C. II, Bası 10, İstanbul 2013 (Güncel Baskı 17, İstanbul 2022), (II).
39. OSER, Hugo/SCHÖNENBERGER, Wilhelm (Hrsg.): Zürcher Kommen-tar zum Schweizerisches Privatrecht – Obligationenrecht II, 2. Auflage, Zürich 1936.
40. RASCHEIN, Heinz: Die Widerrechtlichkeit im System des Schweize-rischen Haftpflichtrechts, Bern 1986.
41. REY, Heinz (Hrsg.): Berner Kommentar zum Privatrecht, Schweizerisc-hes Zivilgesetsbuch, Bd. IV Das Sachenrecht, II Abteilung, Bie Dinglichen Rechte, Die Dienstbarkeiten und Grundlasten, Art. 730-731, Bern 1981 (BK ZGB).
42. SAYMEN, Ferit H.: Manevi Zarar ve Tazmini Sureti, İstanbul 1940.
43. TANDOĞAN, Haluk: Türk Mesuliyet Hukuku, İstanbul 2010 (Mesuli-yet).
44. TANDOĞAN, Haluk: Kusura Dayanmayan Sözleşme Dışı Sorumlu-luk, Ankara 1981 (Kusursuz).
45. TANDOĞAN, Haluk: Üçüncü Şahsın Zararının Tazmini, Ankara 1963 (Tazmin).
46. TEKİNAY, S. Sulhi/AKMAN, Sermet/BURCUOĞLU, Haluk/ALTOP, Atillâ: Tekinay Borçlar Hukuku – Genel Hükümler, 7. Baskı, İstanbul 1993.
47. TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ: Depremzedeler İçin Hukuk Rehberi, 3. Baskı, Türkiye Barolar Birliği Yayınları: 410, Ankara 2023.
48. von TUHR, Andreas/ESCHER, Arnold: Allgemeiner Teil des schweize-rischen Obligationenrechts II, Zürich 1974.
49. von TUHR, Andreas/PETER, Hans: Allgemeiner Teil des Schweizerisc-hen Obligationenrechts, Bd. 1, Zürich 1979.