Research Article

İSKOÇ SAVCISININ CEZAİ UYUŞMAZLIĞI SORUŞTURMA EVRESİNDE SONLANDIRMA YETKİLERİ

Volume: 32 Number: 1 March 12, 2024
TR EN

İSKOÇ SAVCISININ CEZAİ UYUŞMAZLIĞI SORUŞTURMA EVRESİNDE SONLANDIRMA YETKİLERİ

Abstract

İskoç ceza muhakemesinde savcının cezai uyuşmazlığı soruşturma evresinde sonlandırmaya ilişkin yetkileri, oldukça kapsamlıdır. Savcı, bu hukuk sisteminde adeta soruşturma evresindeki hâkim konumundadır. İskoç ceza muhakemesi örneğinde savcının cezai uyuşmazlığı sonlandırma yetkilerinin incelenmesini konu alan bu çalışma ile yargının olağanüstü iş yükünün güncel bir mesele olduğu Türk hukukuna katkı sunabilmek hedeflenmiştir. Birçok ülkede olduğu gibi Türkiye’de de yargının iş yüküne çözüm üretilmesinde genellikle yetkileri gözden geçirilen ilk basamak, savcılık makamı olmaktadır. Türk hukukunda savcıların artan yetkileri karşısında, itham- tahkik skalasında Türk ceza muhakemesi ile taban tabana zıt bir anlayışı temsil eden İskoç ceza muhakemesinin örnek olarak incelenmesinde fayda görülmüştür. Bu doğrultuda çalışmada sırasıyla; İskoçya’da ceza muhakemesinin “bir sistem” değil; “otonom birimler” tarafından yürütülen faaliyetler alanı olarak görülmesi şeklindeki metodoloji ortaya koyduktan sonra (I) İskoç savcısının İngiltere ve Galler’den farklılıklarını göstereceğiz (II) ve İskoçya’daki savcı ve savcılık teşkilatına (III) yer vereceğiz. Sonrasında bazı dava örnekleriyle savcının geniş yetkilere sahip oluşu (IV) ele alındıktan sonra savcının soruşturmayı nihayetlendirmesinde ilk aşama (delilleri değerlendirme) (V) ile maslahata uygunluk (kamusal menfaat) incelemesi ve değerlendirmesi aşamasını (VI) ortaya koyacağız. Son olarak savcının, kamu davasının alternatiflerini (direct measures) uygulama yetkisi ile onarıcı adalet gibi diversiyonlara yönlendirme yetkilerinden (VII) bahsedeceğiz.

Keywords

References

  1. Advice for Scotland, “Courts of Law” https://www.citizensadvice.org.uk/scotland/law-and-courts/legal-system-s/taking-legal-action-s/courts-of-law-s/ (Erişim Tarihi: 12. 11. 2023)
  2. BROWN, Graeme: “Four Models of Judicial Reasoning in Sentencing”, Irish Judicial Studies Journal, C. 3, 2019, s.55-73, https://www.ijsj.ie/assets/uploads/documents/4.%20Graeme%20Brown.pdf (Erişim Tarihi: 12.11.2023).
  3. CAMPBELL, Liz/ASHWORTH, Andrew/REDMAYNE, Mike: The Criminal Process, 5. Baskı, Oxford University Press, 2019.
  4. CHALMERS, James/LEVERICK, Fiona (Editörler): The Criminal Law of Scotland Volume 1, 4. Baskı, W. Green/SULI, Londra, 2023.
  5. COOKE, David J.: “Treatment as an Alternative to Prosecution: Offenders Diverted for Treatment”, British Journal of Psychiatry, C.158, 1991, s. 785–791.
  6. Criminal Procedure (Scotland) Act 1995,” 302: Fixed penalty: conditional offer by procurator fiscal”, https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1995/46/section/302 (Erişim Tarihi: 04.12.2023).
  7. Criminal Procedure (Scotland) Act 1995, “302A: Compensation offer by procurator fiscal”, https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1995/46/section/302A (Erişim Tarihi: 04.12.2023).
  8. DICKENS, Bernard M.: “Control of Prosecutions in the United Kingdom”, The International and Comparative Law Quarterly, C. 22, S. 1, 1973, ss. 1–34.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Criminal Law, Criminal Procedure

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

March 12, 2024

Publication Date

March 12, 2024

Submission Date

December 13, 2023

Acceptance Date

March 4, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 32 Number: 1

APA
Erbaş, R. (2024). İSKOÇ SAVCISININ CEZAİ UYUŞMAZLIĞI SORUŞTURMA EVRESİNDE SONLANDIRMA YETKİLERİ. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 32(1), 267-318. https://doi.org/10.15337/suhfd.1404184
AMA
1.Erbaş R. İSKOÇ SAVCISININ CEZAİ UYUŞMAZLIĞI SORUŞTURMA EVRESİNDE SONLANDIRMA YETKİLERİ. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2024;32(1):267-318. doi:10.15337/suhfd.1404184
Chicago
Erbaş, Rahime. 2024. “İSKOÇ SAVCISININ CEZAİ UYUŞMAZLIĞI SORUŞTURMA EVRESİNDE SONLANDIRMA YETKİLERİ”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 32 (1): 267-318. https://doi.org/10.15337/suhfd.1404184.
EndNote
Erbaş R (March 1, 2024) İSKOÇ SAVCISININ CEZAİ UYUŞMAZLIĞI SORUŞTURMA EVRESİNDE SONLANDIRMA YETKİLERİ. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 32 1 267–318.
IEEE
[1]R. Erbaş, “İSKOÇ SAVCISININ CEZAİ UYUŞMAZLIĞI SORUŞTURMA EVRESİNDE SONLANDIRMA YETKİLERİ”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 32, no. 1, pp. 267–318, Mar. 2024, doi: 10.15337/suhfd.1404184.
ISNAD
Erbaş, Rahime. “İSKOÇ SAVCISININ CEZAİ UYUŞMAZLIĞI SORUŞTURMA EVRESİNDE SONLANDIRMA YETKİLERİ”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 32/1 (March 1, 2024): 267-318. https://doi.org/10.15337/suhfd.1404184.
JAMA
1.Erbaş R. İSKOÇ SAVCISININ CEZAİ UYUŞMAZLIĞI SORUŞTURMA EVRESİNDE SONLANDIRMA YETKİLERİ. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2024;32:267–318.
MLA
Erbaş, Rahime. “İSKOÇ SAVCISININ CEZAİ UYUŞMAZLIĞI SORUŞTURMA EVRESİNDE SONLANDIRMA YETKİLERİ”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 32, no. 1, Mar. 2024, pp. 267-18, doi:10.15337/suhfd.1404184.
Vancouver
1.Rahime Erbaş. İSKOÇ SAVCISININ CEZAİ UYUŞMAZLIĞI SORUŞTURMA EVRESİNDE SONLANDIRMA YETKİLERİ. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2024 Mar. 1;32(1):267-318. doi:10.15337/suhfd.1404184

Cited By

Our journal's publisher website address: https://yayinevi.selcuk.edu.tr/index.php/su

Our journal's publisher: 

Address and e-mail

Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü, Alaeddin Keykubat Yerleşkesi, Akademi Mah. Yeni İstanbul Cad. No:369 Posta Kodu:42130 Selçuklu-Konya / TÜRKİYE
press@selcuk.edu.tr

Coordinator
Prof. Dr. Tuncer ACAR
tuncer.acar@selcuk.edu.tr

Support Contact
Dr. Selahattin Alan
salan@selcuk.edu.tr

Phone
0332 223 14 12