Research Article

Uluslararası Hukukta Meşru Müdafaa Hakkına Yeni Bir Yaklaşım: İsteksiz veya Aciz Devlet Doktrini

Volume: 29 Number: 3 September 15, 2021
TR EN

Uluslararası Hukukta Meşru Müdafaa Hakkına Yeni Bir Yaklaşım: İsteksiz veya Aciz Devlet Doktrini

Abstract

1945 tarihli Birleşmiş Milletler Şartı ile üye devletlerin kuvvet kullanması yasaklanmıştır. Bu yasağın bir istisnası olarak ise, meşru müdafaa hakkı dü-zenlenmiştir. Başlarda bu hakkın, sadece bir devletten başka bir devlete karşı gerçekleşen silahlı saldırılar bakımından ele alındığı görülmektedir. Sonraları, bu hak eylemleri bir devlete atfedilebilir olan devlet dışı aktörler bakımından da uygulanmaya başlamıştır. Günümüzde bazı devlet dışı aktörlerin, devlet-lerden bağımsız faaliyetler gerçekleştirdiği görülmektedir. Bu aktörlerin saldı-rılarına maruz kalan devletin, meşru müdafaa hakkına başvurup başvurama-yacağı hususu tartışılmaktadır. Burada devlet dışı aktörlere karşı meşru mü-dafaa hakkının kullanabilmesinin temeli, isteksiz veya aciz devlet doktrinine dayanmaktadır. Bu doktrini destekleyen devletlerin sayısı gün geçtikçe art-maktadır. Ancak doktrine ilişkin, henüz genel bir kabul bulunmamaktadır. Genel bir kabulün oluşabilmesi için, doktrinin sağlam bir zemine oturtulması önem arz etmektedir. Bunu sağlamak için ise, doktrinde bazı koşulların ele alındığı görülmektedir. Bu çalışmanın birinci bölümünde meşru müdafaa hakkı detaylandırılmıştır. İkinci bölümünde, isteksiz veya aciz devlet doktri-nine ilişkin süreç, devlet uygulamaları ve Uluslararası Adalet Divanı Kararla-rı bakımından ele alınmıştır. Son bölümde ise, doktrine ilişkin açıklamalar ve koşullara yer verilmiştir.

Keywords

References

  1. AYDIN OKUR, Derya, “IŞİD’e Karşı Suriye’de Yapılan Operasyonların Meşruiyeti Bakımından İsteksiz ya da Aciz Devlet Teorisi”, İKÜHFD, C. 14, S. 2, 2015, ss. 39-65.
  2. BETHLEHEM, Daniel, “Notes and Comments: Principles Relevant to the Scope of a State’s Right of Self-Defense against an Imminent or Actual Armed Attack by Nonstate Actors”, The American Journal of International Law, Vol. 106, 2012, ss. 1-8.
  3. BODE, Ingvild, “Manifestly Failing and Unwilling or Unable as Intervention Formulas: A Critical Assessment”, Rethinking Humanitarian Intervention in the 21st Century, Ed. Aiden Warren, Damian Grenfell, Edinburgh, Edinburgh University Press, 2017, ss. 164-191.
  4. CHACKO, Elena/DEEKS, Ashley, “Which States Support the Unwilling and Unable Test?”, 10 October 2016, https://www.lawfareblog.com/which-states-support-unwilling-and-unable-test.
  5. CHRISTAKIS, Theodore, “Challenging the Unwilling or Unable Test”, ZaöRV, Vol. 77, 2017, ss.19-22.
  6. CRAIG, Martin, “Challenging and Refining the Unwilling or Unable Doctrine”, Vanderbilt Journal of Transnational Law, Vol. 52, 2019, ss. 387-461.
  7. DEEKS, Ashley S., “Unwilling or Unable: Toward a Normative Framework for Extraterritorial Self-Defense”, Virginia Journal of International Law, Vol. 52, 2012, ss. 483-550.
  8. DINSTEIN, Yoram, War, Aggression and Self-Defence, 5th edn, Canbridge, Cambridge University Press, 2011.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 15, 2021

Submission Date

May 13, 2021

Acceptance Date

September 9, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 29 Number: 3

APA
Singil, N. (2021). Uluslararası Hukukta Meşru Müdafaa Hakkına Yeni Bir Yaklaşım: İsteksiz veya Aciz Devlet Doktrini. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 29(3), 2387-2414. https://doi.org/10.15337/suhfd.937045
AMA
1.Singil N. Uluslararası Hukukta Meşru Müdafaa Hakkına Yeni Bir Yaklaşım: İsteksiz veya Aciz Devlet Doktrini. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2021;29(3):2387-2414. doi:10.15337/suhfd.937045
Chicago
Singil, Nesrin. 2021. “Uluslararası Hukukta Meşru Müdafaa Hakkına Yeni Bir Yaklaşım: İsteksiz Veya Aciz Devlet Doktrini”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29 (3): 2387-2414. https://doi.org/10.15337/suhfd.937045.
EndNote
Singil N (September 1, 2021) Uluslararası Hukukta Meşru Müdafaa Hakkına Yeni Bir Yaklaşım: İsteksiz veya Aciz Devlet Doktrini. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29 3 2387–2414.
IEEE
[1]N. Singil, “Uluslararası Hukukta Meşru Müdafaa Hakkına Yeni Bir Yaklaşım: İsteksiz veya Aciz Devlet Doktrini”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 29, no. 3, pp. 2387–2414, Sept. 2021, doi: 10.15337/suhfd.937045.
ISNAD
Singil, Nesrin. “Uluslararası Hukukta Meşru Müdafaa Hakkına Yeni Bir Yaklaşım: İsteksiz Veya Aciz Devlet Doktrini”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29/3 (September 1, 2021): 2387-2414. https://doi.org/10.15337/suhfd.937045.
JAMA
1.Singil N. Uluslararası Hukukta Meşru Müdafaa Hakkına Yeni Bir Yaklaşım: İsteksiz veya Aciz Devlet Doktrini. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2021;29:2387–2414.
MLA
Singil, Nesrin. “Uluslararası Hukukta Meşru Müdafaa Hakkına Yeni Bir Yaklaşım: İsteksiz Veya Aciz Devlet Doktrini”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 29, no. 3, Sept. 2021, pp. 2387-14, doi:10.15337/suhfd.937045.
Vancouver
1.Nesrin Singil. Uluslararası Hukukta Meşru Müdafaa Hakkına Yeni Bir Yaklaşım: İsteksiz veya Aciz Devlet Doktrini. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2021 Sep. 1;29(3):2387-414. doi:10.15337/suhfd.937045

Cited By

Our journal's publisher website address: https://yayinevi.selcuk.edu.tr/index.php/su

Our journal's publisher: 

Address and e-mail

Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü, Alaeddin Keykubat Yerleşkesi, Akademi Mah. Yeni İstanbul Cad. No:369 Posta Kodu:42130 Selçuklu-Konya / TÜRKİYE
press@selcuk.edu.tr

Coordinator
Prof. Dr. Tuncer ACAR
tuncer.acar@selcuk.edu.tr

Support Contact
Dr. Selahattin Alan
salan@selcuk.edu.tr

Phone
0332 223 14 12