Review

Travmatik Doğum Deneyimi: Risk Faktörleri, Sonuçları ve Hemşirelik Yaklaşımları

Volume: 1 Number: 1 July 31, 2026
EN TR

Travmatik Doğum Deneyimi: Risk Faktörleri, Sonuçları ve Hemşirelik Yaklaşımları

Abstract

Travmatik doğum deneyimi, doğumun fiziksel boyutlarının ötesinde, kadının doğum sürecini yaşamına veya bebeğinin yaşamına yönelik bir tehdit, kontrol kaybı, yoğun korku, çaresizlik ya da güçsüzlük duygularıyla ilişkilendirdiği öznel ve çok boyutlu bir psikolojik deneyimdir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, travmatik doğum deneyiminin yalnızca doğum anını değil, annenin ruh sağlığını, anne-bebek bağlanmasını, ebeveynlik sürecini ve sonraki gebelik kararlarını etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir. Araştırmalar, travmatik doğum deneyiminin doğuma bağlı travma sonrası stres bozukluğu (CB-PTSB), depresyon, anksiyete, emzirme güçlükleri ve anne-bebek etkileşiminde bozulma gibi olumsuz sonuçlarla ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Travmatik doğum deneyiminin gelişiminde kadına ait bireysel özellikler, obstetrik komplikasyonlar, doğum sürecinin yönetimi ve sağlık profesyonelleri tarafından sunulan bakımın niteliği birlikte etkili olmaktadır. Özellikle yetersiz iletişim, kadının karar verme sürecine katılımının desteklenmemesi, saygılı bakım ilkelerinin göz ardı edilmesi ve emosyonel desteğin yetersizliği değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer almaktadır. Buna karşın kadın merkezli, travma bilgili ve kanıta dayalı bakım yaklaşımlarının travmatik doğum deneyiminin önlenmesi ve olumsuz sonuçlarının azaltılmasında önemli katkılar sağlayabileceği bildirilmektedir. Bu derlemede, travmatik doğum deneyiminin risk faktörleri, sonuçları ve kadın sağlığı hemşireliğinde uygulanabilecek güncel bakım yaklaşımları güncel literatür doğrultusunda değerlendirilmiştir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma, etik kurul izni gerektirmeyen nitelikte olup kullanılan veriler literatür taraması/yayınlanmış kaynaklar üzerinden elde edilmiştir. Çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

References

  1. AlKhunaizi, A. N., Al-Otaibi, A. G., Al-Abdullah, A., Bahri, H. A., AlAbdalhai, S. A., Alhaji, K., Alharthi, M. A., & Al Zayer, M. J. (2026). When birth turns from a happy event into trauma: An interpretative phenomenological analysis of women's perceptions of living a traumatic childbirth experience. SAGE Open Nursing, 12. https://doi.org/10.1177/23779608261417795
  2. Ayers, S., Bond, R., Bertullies, S., & Wijma, K. (2016). The aetiology of post-traumatic stress following childbirth: A meta-analysis and theoretical framework. Psychological Medicine, 46(6), 1121–1134. https://doi.org/10.1017/S0033291715002706
  3. Ayers, S., Horsch, A., Garthus-Niegel, S., Nieuwenhuijze, M., Bogaerts, A., Hartmann, K., Karlsdóttir, S. I., Oosterman, M., Tecirli, G., Turner, J. D., & Lalor, J. G. (2024). Traumatic birth and childbirth-related post-traumatic stress disorder: International expert consensus recommendations for practice, policy, and research. Women and Birth, 37(2), 362–367. https://doi.org/10.1016/j.wombi.2023.11.006
  4. Benyamini, Y., Delicate, A., Ayers, S., Dikmen-Yildiz, P., Gouni, O., Jónsdóttir, S. S., Karlsdóttir, S. I., Kömürcü Akik, B., Leinweber, J., Murphy-Tighe, S., Pajalic, Z., Riklikiene, O., & Limmer, C. M. (2024). Key dimensions of women's and their partners' experiences of childbirth: A systematic review of reviews of qualitative studies. PLOS ONE, 19(3), e0299151. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0299151
  5. Bingham, J., Kalu, F. A., & Healy, M. (2023). The impact on midwives and their practice after caring for women who have a traumatic childbirth: A systematic review. Birth, 50(4), 711–734. https://doi.org/10.1111/birt.12759
  6. Çankaya, S., & Ocaktan, C. (2022). Postpartum erken dönemde primipar annelerin travmatik doğum deneyimlerinin ve algısının emzirme tutumu ile ilişkisi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(2), 227–234.
  7. Chabbert, M., Panagiotou, D., & Wendland, J. (2021). Predictive factors of women's subjective perception of childbirth experience: A systematic review of the literature. Journal of Reproductive and Infant Psychology, 39(1), 43–66. https://doi.org/10.1080/02646838.2020.1748582
  8. Döner, Ş. İ., & Kul Uçtu, A. (2024). Travmatik doğum algısına neden olan faktörlerin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), 203–215.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Obstetrics and Gynocology Nursing

Journal Section

Review

Publication Date

July 31, 2026

Submission Date

July 14, 2026

Acceptance Date

July 18, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 1 Number: 1

APA
Narin Balsak, H. (2026). Travmatik Doğum Deneyimi: Risk Faktörleri, Sonuçları ve Hemşirelik Yaklaşımları. Şırnak Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 36-43. https://izlik.org/JA58LG73EX
AMA
1.Narin Balsak H. Travmatik Doğum Deneyimi: Risk Faktörleri, Sonuçları ve Hemşirelik Yaklaşımları. SUJHS. 2026;1(1):36-43. https://izlik.org/JA58LG73EX
Chicago
Narin Balsak, Hasret. 2026. “Travmatik Doğum Deneyimi: Risk Faktörleri, Sonuçları Ve Hemşirelik Yaklaşımları”. Şırnak Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 1 (1): 36-43. https://izlik.org/JA58LG73EX.
EndNote
Narin Balsak H (July 1, 2026) Travmatik Doğum Deneyimi: Risk Faktörleri, Sonuçları ve Hemşirelik Yaklaşımları. Şırnak Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 1 1 36–43.
IEEE
[1]H. Narin Balsak, “Travmatik Doğum Deneyimi: Risk Faktörleri, Sonuçları ve Hemşirelik Yaklaşımları”, SUJHS, vol. 1, no. 1, pp. 36–43, July 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA58LG73EX
ISNAD
Narin Balsak, Hasret. “Travmatik Doğum Deneyimi: Risk Faktörleri, Sonuçları Ve Hemşirelik Yaklaşımları”. Şırnak Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 1/1 (July 1, 2026): 36-43. https://izlik.org/JA58LG73EX.
JAMA
1.Narin Balsak H. Travmatik Doğum Deneyimi: Risk Faktörleri, Sonuçları ve Hemşirelik Yaklaşımları. SUJHS. 2026;1:36–43.
MLA
Narin Balsak, Hasret. “Travmatik Doğum Deneyimi: Risk Faktörleri, Sonuçları Ve Hemşirelik Yaklaşımları”. Şırnak Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 1, no. 1, July 2026, pp. 36-43, https://izlik.org/JA58LG73EX.
Vancouver
1.Hasret Narin Balsak. Travmatik Doğum Deneyimi: Risk Faktörleri, Sonuçları ve Hemşirelik Yaklaşımları. SUJHS [Internet]. 2026 Jul. 1;1(1):36-43. Available from: https://izlik.org/JA58LG73EX