Traumatic Birth Experience: Risk Factors, Consequences, and Nursing Approaches

Öz

Traumatic birth experience is a subjective and multidimensional psychological experience in which a woman perceives the childbirth process beyond its physical aspects and associates it with threats to her own life or the life of her baby, loss of control, intense fear, helplessness, or powerlessness. Recent studies have demonstrated that traumatic birth experience is not limited to the moment of childbirth but represents an important public health concern affecting maternal mental health, mother–infant bonding, the parenting process, and decisions regarding future pregnancies. Research indicates that traumatic birth experience is associated with adverse outcomes such as childbirth-related post-traumatic stress disorder (CB-PTSD), depression, anxiety, breastfeeding difficulties, and impaired mother–infant interaction. The development of traumatic birth experience is influenced by the interaction of individual maternal characteristics, obstetric complications, management of the childbirth process, and the quality of care provided by healthcare professionals. In particular, inadequate communication, limited involvement of women in decision-making processes, disregard for respectful care principles, and insufficient emotional support are among the modifiable risk factors. Conversely, woman-centered, trauma-informed, and evidence-based care approaches have been reported to contribute significantly to the prevention of traumatic birth experiences and the reduction of their negative consequences. This review evaluates the risk factors, consequences, and current care approaches that can be implemented in women’s health nursing regarding traumatic birth experience based on current literature.

Anahtar Kelimeler

• Traumatic Birth Experience
• Childbirth-Related Post-Traumatic Stress Disorder
• Women’s Health Nursing
• Trauma-İnformed Bare
• Childbirth Experience.

Etik Beyan

This study did not require ethics committee approval, as the data used were obtained through a review of the literature and published sources. It is hereby declared that all scientific and ethical principles were adhered to throughout the preparation of this study, and that all sources utilized have been appropriately acknowledged in the reference list.

Travmatik Doğum Deneyimi: Risk Faktörleri, Sonuçları ve Hemşirelik Yaklaşımları

Öz

Travmatik doğum deneyimi, doğumun fiziksel boyutlarının ötesinde, kadının doğum sürecini yaşamına veya bebeğinin yaşamına yönelik bir tehdit, kontrol kaybı, yoğun korku, çaresizlik ya da güçsüzlük duygularıyla ilişkilendirdiği öznel ve çok boyutlu bir psikolojik deneyimdir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, travmatik doğum deneyiminin yalnızca doğum anını değil, annenin ruh sağlığını, anne-bebek bağlanmasını, ebeveynlik sürecini ve sonraki gebelik kararlarını etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir. Araştırmalar, travmatik doğum deneyiminin doğuma bağlı travma sonrası stres bozukluğu (CB-PTSB), depresyon, anksiyete, emzirme güçlükleri ve anne-bebek etkileşiminde bozulma gibi olumsuz sonuçlarla ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Travmatik doğum deneyiminin gelişiminde kadına ait bireysel özellikler, obstetrik komplikasyonlar, doğum sürecinin yönetimi ve sağlık profesyonelleri tarafından sunulan bakımın niteliği birlikte etkili olmaktadır. Özellikle yetersiz iletişim, kadının karar verme sürecine katılımının desteklenmemesi, saygılı bakım ilkelerinin göz ardı edilmesi ve emosyonel desteğin yetersizliği değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer almaktadır. Buna karşın kadın merkezli, travma bilgili ve kanıta dayalı bakım yaklaşımlarının travmatik doğum deneyiminin önlenmesi ve olumsuz sonuçlarının azaltılmasında önemli katkılar sağlayabileceği bildirilmektedir. Bu derlemede, travmatik doğum deneyiminin risk faktörleri, sonuçları ve kadın sağlığı hemşireliğinde uygulanabilecek güncel bakım yaklaşımları güncel literatür doğrultusunda değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Travmatik Doğum Deneyimi
• Doğuma Bağlı Travma Sonrası Stres Bozukluğu
• Kadın Sağlığı Hemşireliği
• Travma Odaklı Bakım
• Doğum Deneyimi.

Etik Beyan

Bu çalışma, etik kurul izni gerektirmeyen nitelikte olup kullanılan veriler literatür taraması/yayınlanmış kaynaklar üzerinden elde edilmiştir. Çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Kaynakça

1. AlKhunaizi, A. N., Al-Otaibi, A. G., Al-Abdullah, A., Bahri, H. A., AlAbdalhai, S. A., Alhaji, K., Alharthi, M. A., & Al Zayer, M. J. (2026). When birth turns from a happy event into trauma: An interpretative phenomenological analysis of women's perceptions of living a traumatic childbirth experience. SAGE Open Nursing, 12. https://doi.org/10.1177/23779608261417795
2. Ayers, S., Bond, R., Bertullies, S., & Wijma, K. (2016). The aetiology of post-traumatic stress following childbirth: A meta-analysis and theoretical framework. Psychological Medicine, 46(6), 1121–1134. https://doi.org/10.1017/S0033291715002706
3. Ayers, S., Horsch, A., Garthus-Niegel, S., Nieuwenhuijze, M., Bogaerts, A., Hartmann, K., Karlsdóttir, S. I., Oosterman, M., Tecirli, G., Turner, J. D., & Lalor, J. G. (2024). Traumatic birth and childbirth-related post-traumatic stress disorder: International expert consensus recommendations for practice, policy, and research. Women and Birth, 37(2), 362–367. https://doi.org/10.1016/j.wombi.2023.11.006
4. Benyamini, Y., Delicate, A., Ayers, S., Dikmen-Yildiz, P., Gouni, O., Jónsdóttir, S. S., Karlsdóttir, S. I., Kömürcü Akik, B., Leinweber, J., Murphy-Tighe, S., Pajalic, Z., Riklikiene, O., & Limmer, C. M. (2024). Key dimensions of women's and their partners' experiences of childbirth: A systematic review of reviews of qualitative studies. PLOS ONE, 19(3), e0299151. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0299151
5. Bingham, J., Kalu, F. A., & Healy, M. (2023). The impact on midwives and their practice after caring for women who have a traumatic childbirth: A systematic review. Birth, 50(4), 711–734. https://doi.org/10.1111/birt.12759
6. Çankaya, S., & Ocaktan, C. (2022). Postpartum erken dönemde primipar annelerin travmatik doğum deneyimlerinin ve algısının emzirme tutumu ile ilişkisi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(2), 227–234.
7. Chabbert, M., Panagiotou, D., & Wendland, J. (2021). Predictive factors of women's subjective perception of childbirth experience: A systematic review of the literature. Journal of Reproductive and Infant Psychology, 39(1), 43–66. https://doi.org/10.1080/02646838.2020.1748582
8. Döner, Ş. İ., & Kul Uçtu, A. (2024). Travmatik doğum algısına neden olan faktörlerin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), 203–215.

9. Handelzalts, J. E., Ayers, S., Webb, R., Constantinou, G., Lucas, G., Grollman, C., Ohayon, S., Awad Sirhan, N., Baird, K., Baldisserotto, M., Batool, R., Batool, S., Caparros-Gonzalez, R. A., Chorwe-Sungani, G., Christoforou, A., Coo, S., Costa, R., Dikmen-Yildiz, P., Ďuríčeková, B., ... INTERSECT Consortium. (2025). Cross-national risk factors for childbirth-related PTSD: Findings from the INTERSECT study. Psychological Medicine, 55, e349. https://doi.org/10.1017/S0033291725102298
10. Heyne, C.-S., Kazmierczak, M., Souday, R., Horesh, D., Lambregtse-van den Berg, M., Weigl, T., Horsch, A., Oosterman, M., Dikmen-Yildiz, P., & Garthus-Niegel, S. (2022). Prevalence and risk factors of birth-related posttraumatic stress among parents: A comparative systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 94, 102157. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2022.102157
11. Horsch, A., Garthus-Niegel, S., Ayers, S., Chandra, P. S., Hartmann, K., Vaisbuch, E., & Lalor, J. G. (2024). Childbirth-related posttraumatic stress disorder: Definition, risk factors, pathophysiology, diagnosis, prevention, and treatment. American Journal of Obstetrics & Gynecology, 230(5), 1116–1127. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2023.09.089
12. MacMillan, K. K., Greenhalgh, C. F., Cleary, D. B., Cahill, J., Dedman, K., Bright, C., & Watson, S. J. (2026). Childbirth-related post-traumatic stress disorder and childbirth trauma: A systematic review of available primary antenatal intervention. Birth. Advance online publication. https://doi.org/10.1111/birt.70053
13. Mucuk, Ö., & Özkan, H. (2021). Travmatik doğum eylemi ve ebelik bakımı. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 30(4), 218–225.
14. Olza, I., Uvnäs-Moberg, K., Ekström-Bergström, A., Leahy-Warren, P., Karlsdóttir, S. I., Nieuwenhuijze, M., Villarmea, S., Hadjigeorgiou, E., Kazmierczak, M., & Spyridou, A. (2020). Birth as a neuro-psycho-social event: An integrative model of maternal experiences and their relation to neurohormonal events during childbirth. PLOS ONE, 15(7), e0230992. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0230992
15. Pidd, D., Newton, M., Wilson, I. M., & East, C. (2023). Optimising maternity care for a subsequent pregnancy after a psychologically traumatic birth: A scoping review. Women and Birth, 36(5), e471–e480. https://doi.org/10.1016/j.wombi.2023.03.006
16. Uddin, N., Ayers, S., Khine, R., & Webb, R. (2022). The perceived impact of birth trauma witnessed by maternity health professionals: A systematic review. Midwifery, 114, 103460. https://doi.org/10.1016/j.midw.2022.103460
17. Wang, Y., Liu, C., Sun, Y., Yuan, Y., & Chen, L. (2025). The mediating role of coping style in the relationship between fear of childbirth and psychological birth trauma among natural childbirth women in China: A structural equation model analysis. BMC Pregnancy and Childbirth, 25(1), 18. https://doi.org/10.1186/s12884-024-07063-2
18. Watson, K., White, C., Hall, H. G., & Hewitt, A. (2021). Women's experiences of birth trauma: A scoping review. Women and Birth, 34(5), 417–424. https://doi.org/10.1016/j.wombi.2020.09.016
19. Zedan, H. S. (2025). A systematic review of birth trauma in the Middle East. BMC Women's Health, 25(1), 468. https://doi.org/10.1186/s12905-025-04034-1