Research Article

Ticari Açıklık, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme: Yeni Kırılgan Beşli Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme

Number: 57 August 30, 2025
TR EN

Ticari Açıklık, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme: Yeni Kırılgan Beşli Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Bu çalışmanın amacı, 1994-2021 yılları arasında Arjantin, Mısır, Katar, Pakistan ve Türkiye’den oluşan “Yeni Kırılgan Beşli” ülkelerinde ticari açıklık ve finansal gelişmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini panel Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (ARDL) yöntemi ile incelemektir. Ayrıca, Kónya Bootstrap nedensellik testi de uygulanmıştır. Panel ARDL uzun dönem sonuçlarına göre, ticaret açıklık ve finansal gelişmenin ekonomik büyümeyi pozitif ve anlamlı şekilde etkilediği bulunmuştur. Kónya Bootstrap Nedensellik Yaklaşımı sonuçlarına göre ise, Arjantin, Mısır, Katar ve Pakistan’da ticari açıklıktan ekonomik büyümeye tek yönlü nedensellik tespit edilmiştir. Katar’da finansal gelişmeden ekonomik büyümeye ve Pakistan’da ekonomik büyümeden finansal gelişmeye tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Ayrıca, Arjantin’de finansal gelişmeden ticari açıklığa ve Katar’da ticaret açıklıktan finansal gelişmeye doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu belirlenmiştir. Türkiye’de ise herhangi bir nedensellik ilişkisi bulunmamıştır. Yeni Kırılgan Beşli ülkeleri için, ticari açıklık ve finansal gelişmeyi eş zamanlı olarak geliştiren politikalar hayati önem taşımaktadır. Bu politikalar, uluslararası pazarlara erişimi artırarak ihracat ve yatırımları teşvik ederken, güçlü bir finansal altyapı ile bu faydaların tam anlamıyla gerçekleşmesini sağlayacaktır. Bu stratejiler, ekonomik istikrarı güçlendirmek ve sürdürülebilir büyümeyi sağlamak açısından kritiktir.

Keywords

Ticari Açıklık, Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme, Panel ARDL, Bootstrap Nedensellik

References

  1. Ağır, H., & Özbek, S. (2021). Eski ve Yeni Kırılgan Beşli Ülkelerinde Dış Borçlar Sürdürülebilir Mi? Dinamik Panel Veri Analizi. Research Journal of Politics, Economics & Management, 9(2), 49-68.
  2. Agarwal, R., & Mazarei, A. (2024). 24-6 Egypt’s 2023–24 Economic Crisis: Will This Time Be Different? Peterson Institute for International Economics.
  3. Aghion, P., Bacchetta, P., Rancière, R., & Rogoff, K. (2009). Exchange Rate Volatility and Productivity Growth: The Role of Financial Development. Journal of Monetary Economics, 56(4), 494-513.
  4. Ahmed, K. (2022). Pakistan witnessed 65 % decline in forex reserves in 2022 — data. Arab News.
  5. Akin, G. G., Aysan, A. F., & Yildiran, L. (2009). Transformation of the Turkish financial sector in the aftermath of the 2001 crisis. In Z. Onis & F. Senses (Eds.), Turkey and the global economy: Neoliberal restructuring and integration in the post-crisis era (pp. 73–100). Routledge.
  6. Al-Yousif, Y. K. (2002). Financial Development and Economic Growth: Another Look at the Evidence from Developing Countries. Review of Financial Economics, 11(2), 131-150.
  7. Andersen, L., & Babula, R. (2008). The Link Between Openness and Long-Run Economic Growth. Journal of International Commerce and Economics, 1(1), 31-50.
  8. Arouri, M., Uddin, G. S., Nawaz, K., Shahbaz, M., & Teulon, F. (2013). Causal Linkages Between Financial Development, Trade Openness and Economic Growth: Fresh Evidence From Innovative Accounting Approach in Case of Bangladesh. Ipag Business School Working Paper, 2013-037.
  9. Ashraf, B. N. (2018). Do Trade and Financial Openness Matter for Financial Development? Bank-Level Evidence From Emerging Market Economies. Research in International Business and Finance, 44, 434-458.
  10. Atif, R. M., Jadoon, A., Zaman, K., Ismail, A., & Seemab, R. (2010). Trade Liberalization, Financial Development and Economic Growth: Evidence From Pakistan (1980–2009). Journal of International Academic Research, 10(2), 30-37.
APA
Akın, F. (2025). Ticari Açıklık, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme: Yeni Kırılgan Beşli Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 57, 186-203. https://doi.org/10.52642/susbed.1621157
AMA
1.Akın F. Ticari Açıklık, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme: Yeni Kırılgan Beşli Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme. SUSBED. 2025;(57):186-203. doi:10.52642/susbed.1621157
Chicago
Akın, Fatih. 2025. “Ticari Açıklık, Finansal Gelişme Ve Ekonomik Büyüme: Yeni Kırılgan Beşli Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 57: 186-203. https://doi.org/10.52642/susbed.1621157.
EndNote
Akın F (August 1, 2025) Ticari Açıklık, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme: Yeni Kırılgan Beşli Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 57 186–203.
IEEE
[1]F. Akın, “Ticari Açıklık, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme: Yeni Kırılgan Beşli Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme”, SUSBED, no. 57, pp. 186–203, Aug. 2025, doi: 10.52642/susbed.1621157.
ISNAD
Akın, Fatih. “Ticari Açıklık, Finansal Gelişme Ve Ekonomik Büyüme: Yeni Kırılgan Beşli Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 57 (August 1, 2025): 186-203. https://doi.org/10.52642/susbed.1621157.
JAMA
1.Akın F. Ticari Açıklık, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme: Yeni Kırılgan Beşli Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme. SUSBED. 2025;:186–203.
MLA
Akın, Fatih. “Ticari Açıklık, Finansal Gelişme Ve Ekonomik Büyüme: Yeni Kırılgan Beşli Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 57, Aug. 2025, pp. 186-03, doi:10.52642/susbed.1621157.
Vancouver
1.Fatih Akın. Ticari Açıklık, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme: Yeni Kırılgan Beşli Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme. SUSBED. 2025 Aug. 1;(57):186-203. doi:10.52642/susbed.1621157