Research Article

Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1969 Genel Seçim Çalışmaları

Number: 60 August 30, 2026
EN TR

Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1969 Genel Seçim Çalışmaları

Abstract

Türkiye, 1946 yılında çok partili siyasal hayata geçmiştir. Bu tarihten sonra yapılan genel seçimlere birden fazla siyasi parti katılmıştır. 27 Mayıs 1960 Darbesi, Türkiye’de demokrasiyi kesintiye uğratmıştır. Ancak 1961 genel seçimleri Türkiye’nin demokrasi yolunda ilerlemesini sağlamıştır. Adalet Partisi, 27 Mayıs 1960 Darbesi’nden sonra kurulmuş ve 1961, 1965 1969, 1973, 1977 genel seçimlerine katılmıştır. AP, 1969 genel seçimlerinde; müreffeh bir Türkiye, liberal ekonomi modeli, özgürlük, eşitlik, hürriyet vaat etmiştir. Süleyman Demirel’in 1965 ve 1969 genel seçimlerinde yürüttüğü seçim kampanyaları, AP’nin tek başına iktidara gelmesini sağlamıştır. Cumhuriyet Halk Partisi, 1923 yılından bu yana siyasi faaliyette bulunmuş ve bütün genel seçimlere katılmıştır. CHP, Atatürk tarafından kurulan bir siyasi parti olarak Cumhuriyetin değerlerinden, Atatürk İlke ve İnkılaplarından hiçbir zaman taviz vermemiş, bunu seçim kampanyalarında vurgulamıştır. 1938 yılında partinin genel başkanlığını devralan İsmet İnönü, her seçim döneminde olduğu gibi 1969 genel seçimlerinde de partinin seçim kampanyasına katılmıştır. CHP, 1969 genel seçimlerinde düzen değişikliği ve yenileşme vaadinde bulunmuştur. Bu çalışmada 1969 genel seçimlerinde AP ve CHP’nin seçim çalışmaları incelenmiştir. Bu makale AP ve CHP’nin 1969 genel seçim çalışmalarını ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma kapsamında AP adına Demirel’in, CHP adına İnönü ve Bülent Ecevit’in yürüttükleri seçim kampanyaları kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Makale nitel araştırma yöntemi kullanılarak hazırlanmıştır. Bu bağlamda arşiv belgeleri, araştırma eserler ve süreli yayınlar incelenmiş ve değerlendirilmiştir. AP ve CHP’nin 1969 genel seçim çalışmaları konu bütünlüğüne uygun bir şekilde kronolojik olarak sunulmuştur.

Keywords

Atatürk, Adalet Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Süleyman Demirel, 1969 Genel Seçimleri

Supporting Institution

Bu makale bireysel bir araştırma neticesinde hazırlanmış olup, makalenin hazırlanma sürecinde herhangi bir araştırmacı ve kurumdan destek alınmamıştır.

Project Number

Bu makale bir projeye dayalı olarak hazırlanmamıştır. Bu çalışma bireysel araştırma neticesinde hazırlanmıştır.

Ethical Statement

Bu makale hazırlanırken araştırma ve yayın etiği kurallarına riayet edilmiş, makalede kullanılan kaynaklarda herhangi bir tahrifat yapılmamıştır. Bu makale için etik kurul izni alınması gerekmemektedir.

Thanks

Bu makale bireysel bir araştırma neticesinde hazırlandığı için araştırmacı ve kurumlar adına teşekkür yazısı yer verilmemiştir.

References

  1. Adalet Partisi. (1969). Adalet Partisi Seçim Beyannamesi, Ankara: TBMM Basımevi.
  2. Ahmad, F. (1992). Demokrasi Sürecinde Türkiye (1945-1980), İstanbul: Hil Yayınevi.
  3. Ahmad, F. ve Ahmad, B. T. (1976). Türkiye’de Çok Partili Politikanın Açıklamalı Kronolojisi, Ankara: Bilgi Yayınevi.
  4. Akgümüş, M. (2024). Adalet Gazetesi, Cumhuriyet Gazetesi ve Milliyet Gazetesi Ekseninde 1965 Genel Seçimleri, Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 15, (2), 32-35.
  5. Akkaş, S. (1984). “Adalet Partisi ve İdeolojisi”, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi.
  6. Akyıldız, A. (2016). Demokrasinin Sayılarla Sınavı: Seçim Sistemleri, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, (7), 134.
  7. Araslı, O. (1977). Türkiye’de Seçim Sisteminin Getirdikleri, AÜHF Yayınları.
  8. Artar, Ö. F. (2022). “Adalet Partisi Dönemi Sosyal Politika Uygulamaları (1965-1971)”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kırklareli Üniversitesi.
  9. Atayakul, F. A. (2007). “Türkiye’de Demokrat Parti Döneminde Genel Seçimler (1950-1954-1957)”, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi.
  10. Ayata, G. A. (1992). CHP Örgüt ve İdeolojisi, İstanbul: Gündoğan Yayınları.
APA
Akgümüş, M. (2026). Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1969 Genel Seçim Çalışmaları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 60, 18-39. https://doi.org/10.52642/susbed.1716002
AMA
1.Akgümüş M. Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1969 Genel Seçim Çalışmaları. SUSBED. 2026;(60):18-39. doi:10.52642/susbed.1716002
Chicago
Akgümüş, Murat. 2026. “Adalet Partisi Ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1969 Genel Seçim Çalışmaları”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 60: 18-39. https://doi.org/10.52642/susbed.1716002.
EndNote
Akgümüş M (August 1, 2026) Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1969 Genel Seçim Çalışmaları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 60 18–39.
IEEE
[1]M. Akgümüş, “Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1969 Genel Seçim Çalışmaları”, SUSBED, no. 60, pp. 18–39, Aug. 2026, doi: 10.52642/susbed.1716002.
ISNAD
Akgümüş, Murat. “Adalet Partisi Ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1969 Genel Seçim Çalışmaları”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 60 (August 1, 2026): 18-39. https://doi.org/10.52642/susbed.1716002.
JAMA
1.Akgümüş M. Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1969 Genel Seçim Çalışmaları. SUSBED. 2026;:18–39.
MLA
Akgümüş, Murat. “Adalet Partisi Ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1969 Genel Seçim Çalışmaları”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 60, Aug. 2026, pp. 18-39, doi:10.52642/susbed.1716002.
Vancouver
1.Murat Akgümüş. Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1969 Genel Seçim Çalışmaları. SUSBED. 2026 Aug. 1;(60):18-39. doi:10.52642/susbed.1716002