Research Article

Birleşik Krallık Dış Yardım Politikalarında Değişim ve Süreklilik: Ulusal Çıkar Odaklı Yardım

Number: 58 December 30, 2025
EN TR

Birleşik Krallık Dış Yardım Politikalarında Değişim ve Süreklilik: Ulusal Çıkar Odaklı Yardım

Abstract

Birleşik Krallık hükümeti, 2015 yılında açıkladığı yeni dış yardım stratejisiyle, yoksul ülkelere yönelik yardımlarını yalnızca yoksullukla mücadele ve kalkınma hedefleri doğrultusunda değil, aynı zamanda ülkenin ulusal çıkarlarına hizmet edecek şekilde yeniden yapılandırdığını ilan etmiştir. “Birleşik Krallık Yardımı: Küresel Zorluklarla Ulusal Çıkarlar Doğrultusunda Mücadele” başlıklı politika belgesi, bu stratejik dönüşümün açık bir göstergesi olarak, dış yardımın yalnızca insani kalkınma amacıyla değil, aynı zamanda ulusal güvenlik, ekonomik çıkarlar ve küresel etkinin artırılması doğrultusunda da kullanılacağını vurgulamaktadır. Bu çalışma, “ulusal çıkar” kavramının Birleşik Krallık’ın dış yardım söylem ve uygulamalarında tarihsel süreç içinde nasıl şekillendiğini ve zamanla nasıl yeniden tanımlandığını inceleyerek, bu “yeni” dış yardım stratejisinin ne ölçüde gerçek bir dönüşümü yansıttığını sorgulamaktadır. Bu çerçevede, yardım politikalarının hem uygulama düzeyinde (fonlama öncelikleri, coğrafi yönelimler, kurumlar arası ilişkiler) hem de söylem düzeyinde (politika belgeleri, resmi açıklamalar) ulusal çıkarlarla nasıl ilişkilendirildiği tarihsel bir perspektifle ele alınmaktadır. Bu çalışma, yardımın zaman içinde insani kalkınma hedeflerine mi yoksa ticari, diplomatik ve güvenlik temelli stratejilere mi yönlendirildiği sorusu etrafında şekillenmekte, dış yardımın Birleşik Krallık dış politikasındaki yerini ve geçirdiği dönüşümü anlamaya yönelik nitel bir analiz sunmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, Birleşik Krallık’ın ulusal çıkar odaklı dış yardım anlayışını irdeleyerek, günümüzde diğer önde gelen donör ülkelerin yardım politikalarında gözlemlenen benzer eğilimlerin analizine katkı sunacak bir analitik çerçeve ortaya koymayı hedeflemektedir.

Keywords

Birleşik Krallık, Dış Yardım, Ulusal Çıkar, Yardım ve Ticaret Fonu

References

  1. Abbott, G. C. (1971). A re-examination of the 1929 Colonial Development Act. The Economic History Review, 24(1), 68–81. doi:10.2307/2593641
  2. Anders, M. (2018). Mordaunt cranks up national interest rhetoric in keynote speech. Devex. Erişim adresi: https://www.devex.com/news/mordaunt-cranks-up-national-interest-rhetoric-in-keynote-speech-92981
  3. Anders, M. (2019). UK aid brand at risk from cross-government funds, says IDC report. Devex. Erişim adresi: https://www.devex.com/news/uk-aid-brand-at-risk-from-cross-government-funds-says-idc-report-92877
  4. Barder, O. (2005). Reforming development assistance: Lessons from the UK experience. Washington, DC: Center for Global Development.
  5. Beaumont, P. (2020). DFID scheme accused of putting UK aid in pockets of wealthy companies. The Guardian. Erişim adresi: https://www.theguardian.com/global-development/2020/aug/14/dfid-scheme-accused-of-putting-uk-aid-in-pockets-of-wealthy-companies
  6. Constantine, S. (1984). The making of British colonial development policy, 1914–1940. London: Frank Cass.
  7. Cumming, G. (2001). Aid to Africa: French and British policies from the Cold War to the new millennium. Farnham, UK: Ashgate.
  8. Department for International Development (DFID). (1997). Eliminating world poverty: A challenge for the 21st century. London: The Stationery Office.
  9. Department for International Development (DFID). (2000). Eliminating world poverty: Making globalisation work for the poor. London: The Stationery Office.
  10. Department for International Development (DFID). (2005). Fighting poverty to build a safer world: A strategy for security and development. London: The Stationery Office.
APA
Gülseven, Y. (2025). Birleşik Krallık Dış Yardım Politikalarında Değişim ve Süreklilik: Ulusal Çıkar Odaklı Yardım. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 58, 167-182. https://doi.org/10.52642/susbed.1775487
AMA
1.Gülseven Y. Birleşik Krallık Dış Yardım Politikalarında Değişim ve Süreklilik: Ulusal Çıkar Odaklı Yardım. SUSBED. 2025;(58):167-182. doi:10.52642/susbed.1775487
Chicago
Gülseven, Yahya. 2025. “Birleşik Krallık Dış Yardım Politikalarında Değişim Ve Süreklilik: Ulusal Çıkar Odaklı Yardım”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 58: 167-82. https://doi.org/10.52642/susbed.1775487.
EndNote
Gülseven Y (December 1, 2025) Birleşik Krallık Dış Yardım Politikalarında Değişim ve Süreklilik: Ulusal Çıkar Odaklı Yardım. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 58 167–182.
IEEE
[1]Y. Gülseven, “Birleşik Krallık Dış Yardım Politikalarında Değişim ve Süreklilik: Ulusal Çıkar Odaklı Yardım”, SUSBED, no. 58, pp. 167–182, Dec. 2025, doi: 10.52642/susbed.1775487.
ISNAD
Gülseven, Yahya. “Birleşik Krallık Dış Yardım Politikalarında Değişim Ve Süreklilik: Ulusal Çıkar Odaklı Yardım”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 58 (December 1, 2025): 167-182. https://doi.org/10.52642/susbed.1775487.
JAMA
1.Gülseven Y. Birleşik Krallık Dış Yardım Politikalarında Değişim ve Süreklilik: Ulusal Çıkar Odaklı Yardım. SUSBED. 2025;:167–182.
MLA
Gülseven, Yahya. “Birleşik Krallık Dış Yardım Politikalarında Değişim Ve Süreklilik: Ulusal Çıkar Odaklı Yardım”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 58, Dec. 2025, pp. 167-82, doi:10.52642/susbed.1775487.
Vancouver
1.Yahya Gülseven. Birleşik Krallık Dış Yardım Politikalarında Değişim ve Süreklilik: Ulusal Çıkar Odaklı Yardım. SUSBED. 2025 Dec. 1;(58):167-82. doi:10.52642/susbed.1775487