Identity, Discourse and Threat Perception: Israel-Iran Relations from a Constructivist Perspective

Year 2026, Issue: 59 , 114 - 131 , 30.04.2026

Muhammet Cemal Şahinoğlu

https://doi.org/10.52642/susbed.1776572

https://izlik.org/JA97AP87SH

Abstract

This study examines, from a constructivist perspective, how threat perception in Israel-Iran relations is constructed not through fixed calculations of interest but through identity, discourse, and practices. Moving beyond the realist and historical-diplomatic approaches that stand out in the literature, it places the mutual construction of identity, discourse, and norms at the center of the analysis. The main research problem concerns how the two states position each other as “the other” and how this positioning shapes their foreign policies. In this context, the study aims to reveal through which discourses and ritual practices Israel and Iran define one another and how these processes transform threat perception. The study is significant both because it fills an important gap in the literature and because it demonstrates the continuity of an identity-based security culture. The research was conducted through a qualitative method within the framework of constructivist theory. Data were collected through library and online archival research, classified chronologically, and analyzed through discourse-practice alignment. The findings show that the pragmatic rapprochement that existed between 1948 and 1979 was transformed into identity-based hostility after 1979. They also demonstrate that discourse and rituals institutionalized this hostility during the period from 1990 to 2005, and that, after 2005, nuclear crises, proxy wars, and direct confrontations further reinforced a Hobbesian security culture. In conclusion, Israel-Iran tensions cannot be explained solely through strategic interests. Unless identity-based and discursive dynamics are transformed, a lasting security spiral is likely to persist.

Keywords

Constructivism , Discourse , Identity , Israel-Iran Relations , Threat Perception

Kimlik, Söylem ve Tehdit Algısı: Konstrüktivist Perspektiften İsrail-İran İlişkileri

https://izlik.org/JA97AP87SH

Abstract

Bu çalışma, İsrail-İran ilişkilerinde tehdit algısının sabit çıkar hesaplarından değil, kimlik, söylem ve pratikler aracılığıyla nasıl inşa edildiğini konstrüktivist bir perspektifle incelemektedir. Literatürde öne çıkan realist ve tarihsel-diplomatik yaklaşımların ötesine geçerek, kimlik, söylem ve normların karşılıklı inşa süreçlerini merkeze almaktadır. Araştırmanın temel problemi, iki devletin birbirlerini nasıl “öteki” olarak konumlandırdığı ve bu konumlandırmanın dış politikalarını nasıl biçimlendirdiğidir. Bu doğrultuda çalışma, İsrail ve İran’ın hangi söylemler ve ritüel pratikler üzerinden birbirlerini tanımladığını ve bu süreçlerin tehdit algısını nasıl dönüştürdüğünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, hem akademik literatürdeki önemli bir boşluğu doldurması hem de kimlik temelli güvenlik kültürünün sürekliliğini göstermesi bakımından önem taşımaktadır. Araştırma, konstrüktivist kuram çerçevesinde nitel yöntemle yürütülmüştür. Veriler kütüphane ve çevrim içi arşiv taraması yoluyla toplanmış, dönemsel olarak sınıflandırılmış ve söylem-pratik eşleşmesi üzerinden analiz edilmiştir. Bulgular, 1948-1979 arasında var olan pragmatik yakınlığın, 1979 sonrasında kimlik temelli düşmanlığa dönüştüğünü göstermektedir. Ayrıca 1990-2005 döneminde söylem ve ritüellerin bu düşmanlığı kurumsallaştırdığı, 2005 sonrasında ise nükleer krizler, vekâlet savaşları ve doğrudan çatışmaların Hobbesçu güvenlik kültürünü daha da pekiştirdiği ortaya konulmaktadır. Sonuç olarak, İsrail-İran geriliminin yalnızca stratejik çıkarlarla açıklanamayacağı anlaşılmaktadır. Kimliksel ve söylemsel dinamikler dönüştürülmedikçe, kalıcı bir güvenlik sarmalının varlığını sürdürmesi muhtemel görünmektedir.

Keywords

İsrail-İran ilişkileri , Kimlik , Konstrüktivizm , Söylem , Tehdit Algısı

References

• Acharya, A. (2014). Global international relations (IR) and regional worlds: A new agenda for international studies. International Studies Quarterly, 58(4), 647-659. https://doi.org/10.1111/isqu.12171
• Adler, E. (2013). Constructivism in international relations: Sources, contributions, and debates. In W. Carlsnaes, T. Risse, & B. A. Simmons (Eds.), Handbook of international relations (2nd ed., pp. 112–145). Sage.
• Adler, E., & Pouliot, V. (2011). International practices. International Theory, 3(1), 1-36. https://doi.org/10.1017/S175297191000031X
• Allan, B. B., Vucetic, S., & Hopf, T. (2018). The distribution of identity and the future of international order: China’s hegemonic prospects. International Organization, 72(4), 839-869. https://doi.org/10.1017/S0020818318000267
• Arı, T. (2017). Geçmişten günümüze Orta Doğu: Cilt 2 – Irak, İran, ABD, petrol, barış süreci ve Arap Baharı. Alfa Yayınları.
• Bahgat, G. (2005). The Islamic Republic and the Jewish State. Israel Affairs, 11(3), 517-534. https://doi.org/10.1080/13537120500122628
• Beres, L. R. (2009). Israel, Iran and Project Daniel: A Six-Year retrospective. IDC Herzliya, Institute for Policy and Strategy. https://www.runi.ac.il/media/wxintpx2/louisreneberes2009.pdf
• Bialer, U. (2007). Fuel Bridge across the Middle East: Israel, Iran, and the Eilat-Ashkelon oil pipeline. Israel Studies, 12(3), 29-67. http://www.jstor.org/stable/30245672
• Boekle, H., Rittberger, V., & Wagner, W. (1999). Norms and foreign policy: Constructivist foreign policy theory (Report No. 34a). Center for International Relations /Peace and Conflict Studies.
• Bozdağlıoğlu, Y. (2007). Yapılandırmacı yaklaşım (konstrüktivizm). In H. Çakmak (Ed.), Uluslararası ilişkiler: Giriş, kavram ve teoriler (ss. 149–154). Platin.
• Bozkurt, A. (2014). Hizbullah’ın Lübnan’da kuruluşu ve popülaritesinin sebepleri. Tarih Okulu Dergisi (TOD), 7(XVII), 599-627. http://dx.doi.org/10.14225/Joh387
• Boroumand, L. (2024). Why America became the great satan. Persuasion. https://www.persuasion.community/p/why-america-became-the-great-satan
• Buzan, B., Wæver, O., & de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Lynne Rienner Publishers.
• Campbell, D. (1992). Writing security: United States foreign policy and the politics of identity. University of Minnesota Press.
• Checkel, J. T. (1998). The constructivist turn in international relations theory. World Politics, 50(2), 324–348. https://doi.org/10.1017/S0043887100008133
• Choukeir, J. (2024 October 4). Iran leader Khamenei says Iran will not delay nor rush to confront Israel. Reuters. https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-leader-khamenei-says-iran-will-not-delay-nor-rush-confront-israel-2024-10-04/
• Cooper, R. (2015 March 3). Netanyahu has been warning that Iran is close to a nuke since 1992. The Week. https://theweek.com/speedreads/542019/netanyahu-been-warning-iran-isclose-nuke-since-1992
• Coşkun, B. B. (2012). Uluslararası ilişkilerde “kimlik” ve Türk dış politikası. İçinde E. Efegil & R. Kalaycı (Ed.), Dış politika teorileri bağlamında Türk dış politikasının analizi Cilt 1 (ss. 603-621). Nobel.
• Çatı, M. O., & Çamlıdağ, S. (2023). Realizm ve uluslararası hukuk bağlamında İran–İsrail nükleer güç rekabeti. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 45, 306-336.
• Demirtaş, B. (2020). İnşacılık. İçinde Ş. Kardaş & A. Balcı (Ed.), Uluslararası ilişkilere giriş: Tarih, teori, kavram ve konular (10. Baskı, ss. 167-187). Küre Yayınları.
• Djalili, M.-R., & Kellner, T. (2013). “Arap Baharı” karşısında İran ve Türkiye (H. Güreli, Çev.). Bilge Sanat Kültür.
• Djalili, M.-R., & Kellner, T. (2017). 100 soruda İran (R. Uzmen, Çev.). Bilge Sanat Kültür.
• Fierke, K. M. (2016). Is there life beyond language? Discourses of security. In G. Schlag, J. Junk, & C. Daase (Eds.), Transformations of security Studies: Dialogues, diversity and discipline (pp. 70-82). Routledge.
• Finnemore, M., & Sikkink, K. (2001). Taking stock: The constructivist research program in international relations and comparative politics. Annual Review of Political Science, 4, 391–416. https://doi.org/10.1146/annurev.polisci.4.1.391
• Flockhart, T. (2016). İnşacılık ve dış politika. In A. H. Smith & T. D. S. Smith (Eds.), Dış politika: Teoriler, aktörler, örnek olaylar (Nasuh Uslu [Çev.], ss. 78–92). Uluslararası İlişkiler Kütüphanesi.
• Griffiths, M., O’Callaghan, T., & Roach, S. C. (2008). International relations: The key concepts (2nd ed.). Routledge.
• Guzzini, S. (2000). A reconstruction of constructivism in international relations. European Journal of International Relations, 6(2), 147–182.
• Gül, M., & Karapınar, E. (2019). İran dış politikasında nükleer program, nükleer kriz ve nükleer müzakereler. The Journal of Academic Social Science Studies, 76, 75-92. http://dx.doi.org/10.29228/JASSS.29145
• Hobson, J. M. (2000). The state and international relations. Cambridge University Press.
• Houghton, D. P. (2007). Reinvigorating the study of foreign policy decision making: Toward a constructivist approach. Foreign Policy Analysis, 3(1), 24–45. https://doi.org/10.1111/j.1743-8594.2007.00040.x
• Iran Focus. (2005). Transcript of speech by Iranian President Mahmoud Ahmadinejad at “World Without Zionism” conference in Tehran. https://iranfocus.com/terrorism/4164-transcript-iran-presidents-speech-threatening-israel/
• Islamic Republic of Iran. (1979). Constitution of the Islamic Republic of Iran. Islamic Consultative Assembly. https://www.constituteproject.org/constitution/Iran_1989.pdf?lang=en
• Itzchakov, D. (2018). Iran’s Quds Day: Ideology or interests? Begin-Sadat Center for Strategic Studies. https://besacenter.org/iran-quds-day/
• İRAM. (2025). İran–İsrail çatışması: Bölgesel ve küresel boyutlar. İran Araştırmaları Merkezi. https://www.iramcenter.org/iran-israil-catismasi-bolgesel-ve-kuresel-boyutlar-2645
• Kahraman, Ö. (2009). Suriye Krizi’nde Lübnan Hizbullahı’nın rolü [Yayımlanmamış doktora tezi]. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Karnap, A., & Çağla, C. (2022). İran ve güvenlikleştirme politikaları: Ayetullah Humeyni dönemi (1979–1989). Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 77(3), 629–650. https://doi.org/10.33630/ausbf.1128917
• Kaye, D. D., Nader, A., & Roshan, P. (2011). Israel and Iran: A dangerous rivalry. RAND Corporation.
• Keddie, N. R. (2006). Modern Iran: Roots and results of revolution (Updated ed.). Yale University Press.
• Khosravi, S. (2013). Graffiti in Tehran. Anthropology Now, 5(1), 1–17. https://doi.org/10.5816/anthropologynow.5.1.0001
• Kıran, A. (2008). Iran–Israel relationship. Journal of International Affairs, 12(1–2), 81–96.
• Kolsuz, K. (2017). Mezhep ve kimlik bağlamında Ortadoğu’da İran’ın güç ve güvenlik politikaları. Bölgesel Araştırmalar Dergisi, 1(2), 11–45.
• Kratochwil, F. V. (1989). Rules, norms and decisions: On the conditions of practical and legal reasoning in international relations and domestic affairs. Cambridge University Press.
• Küçük, M. (2014). Uluslararası ilişkilerde sosyal inşacılık. İçinde D. R. Gözen (Ed.), Uluslararası ilişkiler teorileri (ss. 325–379). İletişim.
• Lindsay, J. R. (2013). Stuxnet and the limits of cyber warfare. Security Studies, 22(3), 365–404. https://doi.org/10.1080/09636412.2013.816122
• Lipin, M. (2019, June 4). Iran recommits to Khomeini’s “resistance” on death anniversary, but at what cost? VOA News. https://www.voanews.com/a/iran-khomeini-death-anniversary/4946328.html
• Makovsky, D., & White, J. (2006). Lessons and implications of the Israel–Hizballah war: A preliminary assessment (No. 60). The Washington Institute for Near East Policy.
• McCourt, D. M. (2022). The new constructivism in international relations theory. Bristol University Press.
• Menashri, D. (2001). Post-revolutionary politics in Iran: Religion, society and power. Routledge.
• Menashri, D. (2006). Iran, Israel and the Middle East conflict. Israel Affairs, 12(1), 107–122. https://doi.org/10.1080/13537120500381901
• Nia, M. M. (2012). Discourse and identity in Iran’s foreign policy. Iranian Review of Foreign Affairs, 3(3), 29–64.
• Onuf, N. (2015). Constructivism: A user’s manual. In V. Kobalkova, N. Onuf, & P. Kowert (Eds.), International relations in a constructed world (pp. 58–79). Routledge.
• Onuf, N. G. (1989). World of our making: Rules and rule in social theory and international relations. University of South Carolina Press.
• Onuf, N. G. (2013). World of our making: Rules and rule in social theory and international relations. Routledge.
• Oruç, H. (2016). Stratejik ortaklıktan radikal söyleme evrilen ilişkiler örneği: 1979 sonrası İsrail–İran ilişkileri. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), 3–34.
• Oruç, H. (2017). Sekülerlikten radikalleşmeye: İsrail’in kurucu felsefesinde konstrüktivist dönüşüm. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, 4(1), 156–186. https://doi.org/10.26513/tocd.303174
• Önel, O. (2025). İran–İsrail çatışmaları ve tarihsel seyir. Kapdem. https://kapdem.org/iran-israil-catismalari-ve-tarihsel-seyir/
• Pardo, E. J. (2016). Iranian education: The continuous revolution. IMPACT-se (Institute for Monitoring Peace and Tolerance in School Education). https://www.impact-se.org/wp-content/uploads/Iranian-Education_The-Continuous-Revolution-2016.pdf
• Parsi, T. (2007). Treacherous alliance: The secret dealings of Israel, Iran, and the United States. Yale University Press.
• Reese, S. D., & Lewis, S. C. (2009). Framing the war on terror: The internalization of policy in the US press. Journalism, 10(6), 777–797. https://doi.org/10.1177/1464884909344480
• Risse, T. (2007). Social constructivism meets globalization. In D. Held & A. McGrew (Eds.), Globalization theory: Approaches and controversies (pp. 126–148). Polity.
• Ruggie, J. G. (1998). What makes the world hang together? Neo-utilitarianism and the social constructivist challenge. International Organization, 52(4), 855–885. https://doi.org/10.1162/002081898550770
• Rumelili, B. (2014). İnşacılık/Konstrüktivizm. İçinde E. Balta (Ed.), Küresel siyasete giriş: Uluslararası ilişkilerde kavramlar, teoriler, süreçler (ss. 151-171). İletişim.
• Rumelili, B. (2020). Kimlik. İçinde Ş. Kardaş & A. Balcı (Ed.), Uluslararası ilişkilere giriş: Tarih, teori, kavram ve konular (10. Baskı, ss. 389-397). Küre Yayınları.
• Sachs, N. (2019). Iran’s revolution, 40 years on: Israel’s reverse periphery doctrine. Brookings Institution. https://www.brookings.edu/articles/irans-revolution-40-years-on-israels-reverse-periphery-doctrine/
• Sanyürek, M. B. (2018). Devrim sonrası İran dış politikası. The Journal of Academic Social Science, 6(86), 198–218.
• Schlag, G. (2016). Imaging security: A visual methodology for security studies. In G. Schlag, J. Junk, & C. Daase (Eds.), Transformations of security studies: Dialogues, diversity and discipline (pp. 173–190). Routledge.
• Shlaim, A. (2022). Demir duvar, İsrail ve Arap dünyası (T. Demirci, Çev.; 2. baskı). Küre Yayınları.
• Sobhani, S. (1989). The pragmatic entente: Israeli-Iranian relations, 1948–1988. Praeger Publishers.
• Sönmezoğlu, F. (2014). Uluslararası politika ve dış politika analizi (6. baskı). Der Yayınları.
• Sutch, P., & Elias, J. (2007). International relations: The basics. Routledge.
• Tannenwald, N. (1999). The nuclear taboo: The United States and the normative basis of nuclear non-use. International Organization, 53(3), 433–468. https://doi.org/10.1162/002081899550959
• Teitelbaum, J. (2008). No. What Iranian leaders really say about doing away with Israel: A refutation of the campaign to excuse Ahmadinejad’s incitement to genocide. Jerusalem Center for Public Affairs. https://jcpa.org/wp-content/uploads/2011/11/ahmadinejad2-words.pdf
• The Guardian. (2004, October 27). Ariel Sharon’s address to the Knesset. The Guardian. https://www.theguardian.com/world/2004/oct/27/israel3
• The Times of Israel. (2018, June 8). Rouhani says Israel can never feel safe as thousands in Iran mark Quds Day. The Times of Israel. https://www.timesofisrael.com/rouhani-says-israel-can-never-feel-safe-as-thousands-in-iran-mark-quds-day/
• Viotti, P. R., & Kauppi, M. V. (2012). International relations theory (5th ed.). Pearson.
• Wendt, A. (1992). Anarchy is what states make of it: The social construction of power politics. International Organization, 46(2), 391–425. https://doi.org/10.1017/S0020818300027764
• Wendt, A. (1994). Collective identity formation and the international state. American Political Science Review, 88(2), 384–396. https://doi.org/10.2307/2944711
• Wendt, A. (2021). Uluslararası siyasetin sosyal teorisi (S. G. Ihlamur Öner & H. Sarı Ertem, Çev.; 3. baskı). Küre Yayınları.
• Yitzhak, R. (1995). Yitzhak Rabin’s reasons for signing the 1993 Oslo Accords, explained in 1995. Israel Education. https://israeled.org/yitzhak-rabin-oslo-accords/
• Yongtao, L. (2010). Discourse, meanings and IR studies: Taking the rhetoric of “Axis of Evil” as a case. CONfines de Relaciones Internacionales y Ciencia Política, 6(11), 85–107.
• Zaccara, L. (2024). Iran: Continuity in foreign policy towards Israel after the war in Gaza. European Institute of the Mediterranean (IEMed). https://www.iemed.org/publication/iran-continuity-in-foreign-policy-towards-israel-after-the-war-in-gaza/