Tricksters to Delegate the Shadow: Analysing Goethe’s Erlkönig and Keats’s La Belle Dame sans Merci through a Jungian Framework

Bu makale, Johann Wolfgang von Goethe’nin Der Erlkönig (1782) adlı şiiri ile John Keats’in La Belle Dame sans Merci (1819) başlıklı baladını, Jungçu psikanaliz çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemekte; özellikle gölge ve hilebaz (trickster) arketiplerinin şiirsel temsiline odaklanmaktadır. Çalışma, her iki eserin de benliğin psişenin bastırılmış yönüyle yaşadığı başarısız karşılaşmayı çarpıcı biçimde sahnelediğini ileri sürmektedir. Jung’un kolektif bilinçdışı, bireyleşme ve arketipsel yansıtma kavramlarından hareketle, şiirlerde yer alan ve kadim bir çekiciliğe sahip ölümcül figürler—öldürücü Elf Kralı ile merhametsiz peri kadın—yalnızca “öteki” varlıklar değil, aynı zamanda egoyu sarsan ve radikal bir dönüşümü zorunlu kılan bilinçdışı fail(ler) olarak değerlendirilir. Metnin yakından okunması, imgelem, anlatı yapısı ve atmosferin ayrıntılı biçimde analiz edilmesine olanak tanır. Bu bağlamda, algıyı çarpıtmak ve ölümcül bir baştan çıkarmaya yol açmak amacıyla aldatıcı bir cazibe kullanan hilebaz figürle kahramanların kurduğu ilişki izlenebilir. Bu süreç, her iki anlatının başkahramanı için de psişik bir çöküşe, bilinçlerinin bütünüyle dağılmasına yol açar. Söz konusu psikolojik çözülme, hazcı bir dürtüye, görev duygusu karşısında teslim olmanın doğurduğu başarısızlığın görsel bir tezahürüdür. Başka bir ifadeyle, Goethe’nin babasının kollarında can veren çocuk imgesi ile Keats’in ıssız diyarlarda dolaşan umutsuz şövalyesi, hazlarla süslenmiş bir gölge alanla yüzleşme sürecinde görev ve sorumluluk duygularını yitiren personanın dışavurumcu imgelerine dönüşür. Bulgular, romantik şairlerin tekinsize yönelik ilgisinin, gölgeyle yüzleşme deneyimini şiirsel dil aracılığıyla dışsallaştırdığını ve edebî metnin bireysel ve kültürel bilinçdışını aydınlatan bir alan sunduğunu ortaya koymaktadır.

This article examines Johann Wolfgang von Goethe's Der Erlkönig (1782) and John Keats's ballad La Belle Dame sans Merci (1819) within the framework of Jungian psychoanalysis, focusing particularly on the poetic representation of the shadow and trickster archetypes. The study argues that both works vividly dramatise the self's unsuccessful encounter with the repressed side of the psyche. Drawing on Jung's concepts of the collective unconscious, individuation, and archetypal projection, the poems' captivating ancient figures—the deadly Elven King and the merciless fairy woman—are not merely others but also unconscious agents who disrupt the ego and compel a radical transformation. By employing a close reading of the text both poems’ imagery, narrative structure, and mood are analysed. Thus, the protagonists’ involvement with a trickster, a figure that uses a deceptive allure in order to distort perception and yield a fatal seduction, is meticulously observed. This process leads to both protagonists’ psychic collapse, a complete disintegration of their consciousness. This psychological breakdown is a visual manifestation of the failure that results from succumbing to a hedonistic impulse in the face of a sense of duty. In other words, Goethe's image of a child dying in his father's arms and Keats's desolate, wandering knight morph into expressionist images of personas who lose their sense of duty and responsibility during the process of confronting a shadow realm adorned with the allure of pleasures. The findings demonstrate how the poets’ romantic preoccupation with the uncanny externalised the experience of confronting the shadow through poetic language, suggesting that the literary text offers a space that illuminates the individual and cultural unconscious.