Televizyonda Çeviri Olgusu

Number: 25 February 1, 2011
Faruk Yücel
TR EN

Televizyonda Çeviri Olgusu

Abstract

Medya çağıolarak nitelendirilen yirmi birinci yüzyılda en etkili kitle iletişim araçlarından biri olan televizyonda çeviri olgusuna yönelik irdelemeler çok sınırlıdır. Oysa günümüzde televizyonlarıçeviri edimi olmadan düşünmek neredeyse olanaksızdır. Bu çalışmada, televizyonda her gün karşılaştığımız çeviri olgusunun erek kitleyi küreselleşme bağlamında nasıl etkileyebileceği irdelenmektedir. Bu bağlamda, çeviriyi dar anlamda ele alan dilsel aktarım ve dil eşlerinin karşılaştırılmasıyapılacak, bunun ötesinde çevirinin kültürel bir niteliğe sahip olduğu gösterilecektir. Genişbir hedef kitleye seslenen televizyonlardaki çeviriler, salt dilimizi değiştirmekte kalmamakta aynızamanda düşünce ve kültürümüzü de biçimlendirmektedir. Bu biçimlendirmede ülkeler arasındaki ekonomik ve siyasal dengelerin yaratmışolduğu asimetrik ilişkinin ne kadar belirleyici olabileceği üzerinde durulacaktır. Kültür ve bilgi aktarımın tek taraflıolmasına yol açan bu ilişkinin, erek dil ve kültür üzerinde ne gibi sonuçlar yaratabileceği ortaya konulacaktır. Burada özellikle çeviri dili olarak nitelendirilen karma/yapay bir dilin hangi nitelikleriyle dilsel ve kültürel yabancılaşmaya neden olduğu tartışılacaktır. Çevirinin daha çok olumsuz sonuçlarının vurgulandığıbu irdelemede, anadili ve kültürümüzü korumak için devletin üzerine düşen sorumluluklarıve buna bağlıolarak çevirmenlerin yetiştirilmesi, kitle iletişim araçlarının denetlenmesinde televizyonlara ne gibi yaptırımlar uygulanabileceği konusunda önerilerde bulunulacaktır.

Keywords

Televizyon,çeviri,kültürel aktarım,asimetrik ilişki,anadil,çeviri dili

References

  1. Alemdar, K. ve Erdoğan, İ. (1994). Popüler Kültür ve İletişim. Ankara, Ümit Yayıncılık.
  2. Anamur, H. (1994). “Kitle İletişim Araçlarında ‘Türkçe Kirliliği’ Üzerine”. VIII. Dilbilim Kurultayı, İstanbul Üniversitesi, İstanbul, 1994, s. 5-13.
  3. Aziz, A. (1999). “İletişim Araçlarında Dilin Kullanımı”. Radyo ve Televizyon Yayınlarında Türk Dilinin Kullanımı, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, Ankara, 25-26 Kasım 1998, s. 179-188.
  4. Bengi-Öner, I. (1999). “TV-Film Çevirileri. Dil Değişiminde Kaçıncı Kuvvet?” (Dizi Editörü: Işın Bengi- Öner) Çeviri Bir Süreçtir…Ya Çeviribilim? İstanbul, Sel Yayıncılık, s. 95-108.
  5. Bengi-Öner, I. (1999b). “TV-Film Çevirileri. Çağdaş Çeviri Kuramı Çerçevesinde Bir İnceleme” (Editör: Işın Bengi-Öner) Çeviri Bir Süreçtir…Ya Çeviribilim? İstanbul, Sel Yayıncılık, s. 79-94.
  6. Çongur, R. (1999). “TRT ve ‘Yayın Dili’. Radyo ve Televizyon Yayınlarında Türk Dilinin Kullanımı”, Radyo ve Televizyon Yayınlarında Türk Dilinin Kullanımı, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, Ankara, 25- 26 Kasım 1998, s. 205-209.
  7. Ergenç, İ. (1999). “Radyo Televizyon Yayınlarında Türk Dilinin (Türkçenin) Kullanımı Konusunda Dilbilimin Verilerinden Nasıl Yararlanılabilir?” Radyo ve Televizyon Yayınlarında Türk Dilinin Kullanımı, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, Ankara, 25-26 Kasım 1998, s. 115-119.
  8. Even-Zohar, I. (2004). “Yazınsal Çoğuldizge İçinde Çeviri Yazının Durumu”. (Çeviren: Saliha Paker). (Editör: Mehmet Rifat). Çeviri(bilim) Nedir? Başkasının Bakışı. İstanbul, Dünya Yayıncılık, s. 191-200.
  9. Güneş, S. (2001). Medya ve Kültür. Sessiz Yığınların Kültürel İntiharı. Ankara, Vadi Yayınları.
  10. Işık, M. (2004). “Küreselleşme ve Medya Sistemleri Üzerine Etkileri”. (Editör: Metin Işık). Medyada Yeni Yaklaşımlar, Konya, Eğitim Kitapevi Yayınları, s. 1-16.
APA
Yücel, F. (2011). Televizyonda Çeviri Olgusu. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25, 307-315. https://izlik.org/JA93LF27EW
AMA
1.Yücel F. Televizyonda Çeviri Olgusu. SUSBED. 2011;(25):307-315. https://izlik.org/JA93LF27EW
Chicago
Yücel, Faruk. 2011. “Televizyonda Çeviri Olgusu”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 25: 307-15. https://izlik.org/JA93LF27EW.
EndNote
Yücel F (February 1, 2011) Televizyonda Çeviri Olgusu. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 25 307–315.
IEEE
[1]F. Yücel, “Televizyonda Çeviri Olgusu”, SUSBED, no. 25, pp. 307–315, Feb. 2011, [Online]. Available: https://izlik.org/JA93LF27EW
ISNAD
Yücel, Faruk. “Televizyonda Çeviri Olgusu”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 25 (February 1, 2011): 307-315. https://izlik.org/JA93LF27EW.
JAMA
1.Yücel F. Televizyonda Çeviri Olgusu. SUSBED. 2011;:307–315.
MLA
Yücel, Faruk. “Televizyonda Çeviri Olgusu”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 25, Feb. 2011, pp. 307-15, https://izlik.org/JA93LF27EW.
Vancouver
1.Faruk Yücel. Televizyonda Çeviri Olgusu. SUSBED [Internet]. 2011 Feb. 1;(25):307-15. Available from: https://izlik.org/JA93LF27EW