Keşan’da Edirne Hava Kirliliği

Number: 36 August 1, 2016
Emre Özşahin , İlker Eroğlu , Halid Pektezel
TR EN

Keşan’da Edirne Hava Kirliliği

Abstract

Atmosferde çeşitli şekillerde bulunan kirleticilerin, insan ve diğer canlılara zarar verecek düzeye erişmesi biçiminde tanımlanan hava kirliliğinin temel sorumlusu insandır. İnsanın yaptığı beşeri faaliyetler kirleticilerin temel kaynağını trafik, sanayi ve ısınma sistemleri vs. oluştururken, doğal çevre faktörleri de kirliliğin etkisini olumlu veya olumsuz biçimde etkilemektedirler. Hava kirliliği, dünya genelinde sağlığa yönelik ilk on risk faktörlerinden olup, önemli bir sorun teşkil etmektedir. Türkiye’deki hava kalitesi de endişe verici boyutlara ulaşmıştır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ölçümlerine göre, Türkiye’de en kirli hava, Keşan şehir merkezinde saptanmıştır. İlgili tespite dayalı olarak gerçekleştirilmiş bu çalışmada, Keşan şehrinde hava kirliliğinin coğrafi açıdan incelenmesi amaçlanmıştır. Böylece Keşan şehrindeki hava kirliliğinin doğal ve beşeri coğrafya faktörleri ile ilişkisi araştırılmış, kirliliğin sebep ve sonuçları tartışılmıştır. Keşan şehrindeki hava kirliliğinin kaynakları, kirliliğin azaltılması ve kontrol edilmesine yönelik bulguların tartışılmasını hedefleyen bu araştırmanın sonuçları, ilgili konularda çalışan kişi, kurum ve kuruluşlara yönelik coğrafi tespitler sunması bakımından önem taşımaktadır. Edirne İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından yapılmış hava kirliliği ölçüm verilerinin 2013-2015 kullanıldığı çalışma, 1:25.000 ölçekli topoğrafya haritaları detayında gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda SO₂ kükürt dioksit oranının 2746 ug/m³ standart sınır değerin çok üzerinde olduğu Keşan şehrinde, havanın temel kirleticisinin de kalitesiz yakıt kullanılan ısınma sistemlerinden kaynaklanan aynı gaz olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca şehrin klimatik bilhassa da topoğrafik özellikler açısından hava kirlenmesine elverişli ortam koşulları sunduğu saptanmıştır. Bu durumun ortaya çıkmasındaki temel faktör ise Keşan şehrinin hâkim rüzgâr yönüne kapalı, çanak şeklindeki bir depresyonda bulunmasıdır. Bilhassa ısınma döneminin ekim ve mayıs ayı gibi uzun bir süreyi kapsaması yüzünden hava kirliliğinin yılın hemen hemen önemli bir bölümünde etkili olduğu tespit edilmiştir. Bu yüzden Keşan şehrinde bir an önce doğal gaz kullanılmaya başlanmalıdır. Ayrıca kalitesiz kömür kullanımı yasaklanmalı ve şehre girecek bütün kömürler denetlenmelidir. Öte yandan hava kirliliğinin önlenmesi amacıyla Keşan Belediyesi tarafından yapılan uygulamalara devam edilmelidir. Keşan’daki hava kirliliğini yönlendiren veya arttıran bütün faktörlerin ortadan kaldırılması için acilen uygun hava kirliliği yönetim planları ve eylem stratejileri geliştirilmelidir. Aynı zamanda toplumun bilinçlendirilmesine yönelik çalışmalara da hız verilmelidir.

Keywords

Hava kirliliği,Coğrafi faktörler,Keşan şehri,Edirne

References

  1. Atalay, İbrahim. Uygulamalı Klimatoloji (2.Baskı), İzmir, Meta Basım Matbaacılık Hizmetleri, 2013.
  2. Atayeter, Y. (2007). “Burdur Şehrinde Hava Kirliliği Üzerine Bir Deneme”, I. Burdur Sempozyumu, Burdur, 16-19 Kasım 2005.
  3. Ayberk, S., & Çetin, Ş. (2007). “Azot Oksit Emisyonları ve Çevresel Açıdan Değerlendirilmesi”, Endüstri Otomasyon Dergisi, sayı: 118, s.22-26.
  4. Bayram, H. (2005). “Türkiye’de Hava Kirliliği Sorunu: Nedenleri, Alınan Önlemler ve Mevcut Durum”, Toraks Dergisi, sayı: 6 (2), s.159-165.
  5. Bayram, H., & Dikensoy, Ö. (2006). Hava Kirliliği ve Solunum Sağlığına Etkileri”, Tüberküloz ve Toraks Dergisi, sayı: 54 (1), s.80-89.
  6. Bozyiğit, R. (1996-1997). “Konya’da Hava Kirliliği”, Marmara Coğrafya Dergisi, sayı: 1, s. 335-346.
  7. Bozyiğit, Recep & Karaaslan, Tufan. Çevre Bilgisi, Ankara, Nobel Yayın Dağıtım, 1998.
  8. Brohi, A., & Karaman, M. R. (1995). “Azotlu Gazların (N2, N2O, NO2, NO, NH3) Atmosferik Dönüşüm Olayları ve Çevrede Yol Açtığı Olumsuz Etkiler”, Ekoloji Çevre Dergisi, sayı: 16, s.28-30.
  9. Cavkaytar, Ö., Soyer, Ö. U., Şekerel, E. (2013). “Türkiye’de Hava Kirliliğinden Kaynaklanan Sağlık Sorunları”, Hava Kirliliği Araştırmaları Dergisi, sayı: 2 (4), s.105-111.
  10. Cuci, Y., & Ergün Polat, E. (2015). “Gaziantep’in Trafik Kaynaklı Hava Kirliliğinin Belirlenmesi”, KSU Mühendislik Bilimleri Dergisi, sayı:18 (2), s.1-11.
APA
Özşahin, E., Eroğlu, İ., & Pektezel, H. (2016). Keşan’da Edirne Hava Kirliliği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 36, 83-100. https://izlik.org/JA48JS56SB
AMA
1.Özşahin E, Eroğlu İ, Pektezel H. Keşan’da Edirne Hava Kirliliği. SUSBED. 2016;(36):83-100. https://izlik.org/JA48JS56SB
Chicago
Özşahin, Emre, İlker Eroğlu, and Halid Pektezel. 2016. “Keşan’da Edirne Hava Kirliliği”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 36: 83-100. https://izlik.org/JA48JS56SB.
EndNote
Özşahin E, Eroğlu İ, Pektezel H (August 1, 2016) Keşan’da Edirne Hava Kirliliği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 36 83–100.
IEEE
[1]E. Özşahin, İ. Eroğlu, and H. Pektezel, “Keşan’da Edirne Hava Kirliliği”, SUSBED, no. 36, pp. 83–100, Aug. 2016, [Online]. Available: https://izlik.org/JA48JS56SB
ISNAD
Özşahin, Emre - Eroğlu, İlker - Pektezel, Halid. “Keşan’da Edirne Hava Kirliliği”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 36 (August 1, 2016): 83-100. https://izlik.org/JA48JS56SB.
JAMA
1.Özşahin E, Eroğlu İ, Pektezel H. Keşan’da Edirne Hava Kirliliği. SUSBED. 2016;:83–100.
MLA
Özşahin, Emre, et al. “Keşan’da Edirne Hava Kirliliği”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 36, Aug. 2016, pp. 83-100, https://izlik.org/JA48JS56SB.
Vancouver
1.Emre Özşahin, İlker Eroğlu, Halid Pektezel. Keşan’da Edirne Hava Kirliliği. SUSBED [Internet]. 2016 Aug. 1;(36):83-100. Available from: https://izlik.org/JA48JS56SB