Emek Piyasasında Kadın Çalışanlara Yönelik Cinsiyet Ayrımcılığı: Kahramanmaraş Tekstil Sektörü Örneği

Cinsiyet ayrımcılığı, bireylere cinsiyetlerinden dolayı farklı davranılmasıdır. Ayrımcı uygulamalara aile ilişkilerinde, eğitim hayatında, siyasal yaşamda, sosyal ilişkilerde ve çalışma yaşamında sıklıkla karşılaşılmaktadır. Daha çok negatif ayrımcılık şeklinde ortaya çıkan bu tür uygulamalara daha çok kadınlar maruz kalmaktadır. Kadın ve erkek arasında eşitsizliği yol açan söz konusu uygulamaların temelinde ise toplumun sahip olduğu geleneksel değer yargıları yatmaktadır. Söz konusu değer yargılarına göre erkeğin ilk ve asli görevi iş yaşamında yer alarak evinin geçimini sağlamak iken, kadından ilk olarak beklenen şey ise iyi bir eş ve anne olmasıdır. Bu düşünceler sonucunda kadın sosyal, ekonomik ve siyaset alanında erkeklerden temsil hakkı elde edememiştir. Kadınların cinsiyet temelli ayrımcı uygulamalara en çok maruz kaldığı alan çalışma yaşamıdır. İşe yönlendirme sürecinden itibaren başlayan ayrımcı uygulamalar, işe alım süreci ve iş yaşamı içerisinde de devam etmektedir. Böylece kadın, zorlukla iş yaşamına kendini kabul ettirmekle kalmayıp çalışma yaşamında da çeşitli güçlükle karşılaşmaktadır. Üstelik maddi olanaksızlıklar yüzünden çalışmak zorunda olan kadın, gerek işini kaybetmemek gerekse çevresinden çekindiği için uğramış olduğu ayrımcı uygulamaları çok fazla dile getirememektedir. Diğer yandan çalışma yaşamında yer alan kadının karşılaşmış olduğu bir diğer durum ise ev işlerindeki sorumluluklarını da yerine getirmek zorunda olmasıdır. Kadın çalışanlardan hem evdeki hem de iş yaşamındaki sorumluluklarını eksiksiz bir şekilde yerine getirmesi beklenmekte olup, böyle bir durumda kadın ev ve iş yaşamı arasında sıkışıp kalmakta ve psikolojik olarak ciddi sorunlar yaşamaktadır. Bu yüzden kadınları yaşamış olduğu ayrımcı uygulamaları azaltmak ve hatta ortadan kaldırmak amacıyla ulusal ve uluslararası platformda konuya gereken önem verilmekte ve konuyla ilgili pek çok düzenleme hayata geçirilmektedir. Bu çalışmanın amacı Kahramanmaraş Tekstil sektörü örneğinden hareketle emek piyasasında kadınların cinsiyet ayrımcılığına maruz kalıp kalmadıklarının ortaya konulmasıdır. Analizlerde kullanılan veri seti anket yöntemiyle elde edilmiştir. Bu kapsamda Kahramanmaraş tekstil sektöründe faaliyet gösteren büyük ölçekli 5, orta ölçekli 4 ve küçük ölçekli 3 olmak üzere toplam 12 işletmede çalışan 480 kadın işçiden alınan cevaplar, SPSS 15 istatistik analiz programında değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, emek piyasasında cinsiyet ayrımcılığının her geçen gün azaldığını göstermektedir.

Gender discrimination is to distinctly behave to individuals. The discriminative applications are often met in familial relationships, educational life, political life, social relationships, and business life. This kind of applications, which mostly emerge in the form of negative discrimination, are generally exposed to women. What is underlying the applications of interest, which lead to inequality between woman and man, is the traditional value judgment society has. According to value judgments of interest, while the primary duty of man is to bring home the bacon, taking place in business life, what firstly expected from the woman is that she becomes a good partner and mother. As a result of these thoughts, woman could not acquire right of representation from men in the social, economic, and political area. The area where women are mostly exposed to the gender based discriminative applications is working life. The discriminative applications beginning from the process of orientation to job are also continuing in recruitment process and business life. Thus, woman not only establishes herself in business life with difficulty but also faces the difficulties in business life. Moreover, woman, who is obliged to work in view of physical impossibilities, cannot voice much more the discriminations she underwent, because she is either afraid of losing her job or refrains from her circle. On the other hand, another case woman in business life encounters is that she is also obliged to undertake her responsibilities in housework. It is expected that the female employees perfectly carry out her responsibilities in both housework and business life and, in such a case, woman gets stuck in between housework and business life and experiences the serious problems from psychological points of view. In this view, in order to reduce the discriminative applications woman experiences and even eliminate, the necessary importance is given to the issue in national and international platforms and many arrangements related to the issue are implemented The aim of this study is to reveal whether women expose to gender discrimination in labor market, with moving from the sample of Kahramanmaraş Textile Sector. The dataset used in the analyses was obtained by means of survey method. In this scope, the responses received from 480 female workers working in total 12 businesses, whose 5 are large scale, 4 medium scale, and 3 small scale, being in active in Kahramanmaraş Textile Sector, were assessed on SPSS 15 statistical analysis software. The results of analysis show that gender discrimination in labor market decreases every passing days