Vergilerin Makroekonomik Etkilerinin Değerlendirilmesine Yönelik Bir Literatür İncelemesi

İnsanların bir arada yaşaması ile birlikte toplumlar oluşmuş ve bunun sonucunda bireyler arası ile toplumsal ilişkileri düzenleyen devlet örgütüne ihtiyaç duyulmuştur. Toplumların bir arada yaşaması ile birlikte de devletler toplumların ortak ihtiyaçlarını karşılamakta, bunun içinde çeşitli kaynaklara ihtiyaç duymaktadır. Devletler, bu ihtiyaçları karşılarken çeşitli gelirlere sahip olmaktadırlar. Vergi, resim, harç, şerefiye, özelleştirme gelirleri, devlet işletmeciliğinden doğan gelirler, parafiskal gelirler vb. gelirler devletin gelir kaynaklarını oluşturmaktadır. Sayılan kaynakların bir kısmı vergi, resim, harç gibi devletlerin sürekli gelir kaynağını oluştururken bir kısmı da devletlerin geçici gelir kaynaklarını oluşturmaktadır özelleştirme gelirleri, devlet işletmeciliğinden doğan gelirler gibi . Bu kaynaklar içinde en büyük paya sahip olan şüphesiz vergi gelirleridir. Vergiler öncelikli olarak mali amacı gereği kamu harcamalarının finansmanını sağlamak için toplanmaktaydı. Devletin ekonomideki rolünün değişime uğraması ile birlikte vergiler mali amacı dışında mali olmayan amaç içinde kullanılmaya başlanmıştır. Vergiler mali amacı ile mali olmayan amaç içinde kullanılmaya başlanması ile birlikte devletlere, ekonomide ve sosyal alanda bazı düzenlemelerin yapılmasına imkan sağlamaktadır. Müdahaleci devlet anlayışı gelişmeden önce vergilerin sadece kamu harcamalarını finanse etmek olan mali amacı için alınması savunulmaktaydı. Müdahaleci devlet anlayışı ile birlikte vergilere, ekonomik ve sosyal amaçlarda eklenmiştir. Ayrıca günümüzde çevre politikaları belirlenirken vergiler kullanılmak istenmektedir. Vergilerin müdahaleci devlet anlayışı ile birlikte yeni bir görünüm kazanması sonucunda; ülkeler çeşitli mali, ekonomik ve sosyal amaçları gerçekleştirmek için vergileri kullanmaktadırlar. Vergilerin çeşitli amaçlar için kullanılması sonucunda; vergilerin mali alanda ve mali alan dışında ekonomik, sosyal, çevresel amaçlar içinde kullanılması ile birlikte çeşitli ekonomik değişkenler üzerinde etkiler oluşturdukları söylenebilir. Vergiler bir ekonomide tasarruflar kanalıyla sermaye birikimi yoluyla yatırım hacmini etkileyebilmektedirler. Yatırımların etkilenmesi ile birlikte ülkelerin ekonomik büyüme ve kalkınması üzerinde çeşitli etkiler meydana gelebilmektedir. Diğer yandan tüm bu gelişmelere bağlı olarak istihdam ile gelir dağılımı faktörleri de bu durumlardan etkilenebilmektedirler. Buradan hareketle vergilerin makroekonomik etkilerinin değerlendirilmesi önemli olmaktadır. Bu çalışmada vergilerin makroekonomik etkileri tasarruflar, yatırımlar, ekonomik büyüme, ekonomik kalkınma, istihdam ve gelir dağılımı üzerindeki teorik açıdan değerlendirilmiş ve vergilerin makroekonomik etkilerinin incelendiği ampirik çalışmalara yer verilerek genel bir yargıya ulaşılmıştır.

With the coexistence of people, societies have emerged and as a result, there is a need for a state organization that organizes interpersonal and social relations. Together with the coexistence of societies, states meet the common needs of societies and they need various resources. States have various incomes while meeting these needs. Taxes, duties, fees, goodwill, privatization proceeds, revenues from state management, parafiscal revenues etc. revenues constitute the state's income sources. Some of the sources such as taxes, duties, fees, etc. constitute the permanent source of income of the states while others constitute the temporary sources of income such as privatization revenues, revenues from state management . Of course, the largest share of these resources is tax revenues. Taxes were collected primarily to finance public expenditures due to their financial purpose. With the change in the role of the state in the economy, taxes are used for non-financial purposes except for the financial purpose. With the beginning of the use of taxes for non-financial purposes, taxation allows the state, the economy and social arrangements to be made. Prior to the development of an interventionist state approach, it was advocated that taxes should be taken only for the financial purpose of financing public expenditures. It has been added to taxes, economic and social aims with the understanding of interventionist state.In addition, countries use taxes when determining environmental policies. As a result of taxes with a new view of the interventionist state; countries use taxes to achieve a variety of financial, economic and social goals. As a result of the use of taxes for various purposes; It can be said that taxes have an impact on various economic variables as well as financial, social and environmental purposes. Taxes can affect investment volume through capital accumulation through savings in an economy. With the impact of the investments, various effects may occur on the economic growth and development of the countries. On the other hand, employment and income distribution factors can be affected by these developments. Therefore, it is important to evaluate the macroeconomic effects of taxes. In this study, the macroeconomic effects of taxes savings, investments, economic growth, economic development, employment and income distribution were evaluated from a theoretical point of view, and empirical studies on the macroeconomic effects of taxes were included and a general judgment was reached