İNNE HARFİNİN NAHVÎ TAHLİLİ VE KULLANIM BİÇİMLERİ

İnne kelimesi, lafzen ve manen mutasarrıf olan aynı zamanda muteaddi ve tam olan fiile benzeyen bir harftir. Bu benzerliğin, daha sonraki süreçte açıklanacağı gibi birkaç nedeni olmasına karşın en güçlü olanı her ikisinin de üç harften müteşekkil olmalarıdır. İnnenin fiile benzemesinden dolayı, fiil gibi iki isim üzerine gelerek ref‘ ve nasb amelini yapacaktır. Fiil, söz konusu iki isimden merfu‘ olanı fail, mansub olanı da mef‘ul olarak alırkan, inne harfi ise merfu‘ olanı isim, mansub olanı da haber olarak almaktadır. Ancak fiilin asıl bir amil, innenin ise onun fer‘i olması nedeniyle, fiilin mamulu önce merfu‘/fail sonra mansub/mef‘ul gelirken, innede tam bunun tersi bir durum söz konusudur. Yani innede önce mansub/isim sonra merfu/haber gelmiştir. Genel intibaa göre her ne kadar inne, harf olarak bilinirse de aynı zamanda farklı yapı ve anlamlarda olmak üzere fiil olarak da gelmiştir. Ele alınan bu kısa çalışmada innenin farklı yapısına dikkat çekilmiş ve ne gibi anlamlara gelebileceğini izah edip, nahiv ilmindeki tahlili yapılmıştır. Böylece nahiv ilminde önemli bir yeri olan ve Ḳur’ân-ı kerimin birçok yerinde geçen inne harfi, hem daha detaylı bir şekilde görülmüş olacaktır hem de Arap diliyle nazil olan Ḳur’ân-ı kerimin iyi anlaşılmasına ve istifade edilmesine katkı sağlanmış olacaktır. Zira Ḳur’ân-ı kerimi hayatta kaim kılmak ve her iki cihanda saadet rehberi edinmek için, onun nazil olduğu dili detaylı bir şekilde bilmekle mümkün olacaktır.