Erzurumlu Mustafa Darîr, Yüz Hadis Yüz Hikâye'si ve Yeni Nüshaları

Abstract

Tarihî Oğuz Türkçesinin önemli müelliflerinden Erzurumlu Mustafa Darîr, yaşadığıdönem olan 14. yüzyılda ünü Anadolu dışına taşarak Memlûk coğrafyasına ulaşmışsıra dışı bir şahsiyettir. Onun dili, klasik beylikler dönemi dili olan Eski AnadoluTürkçesidir. Ancak söyleyişinde, yetiştiği Doğu Anadolu bölgesinin etkisiyle yer yerAzeri ağzının; olgunluk döneminde gittiği Mısır-Suriye bölgesinin etkisiyle deMemlûk Türkçesinin izleri vardır. Aynı zamanda Darîr, yazdığı eserleriyle Memlûk-Kıpçak Türkçesinin Oğuzcalaşmasını sağlayan ilk ediplerimizdendir. Onun YüzHadis Yüz Hikâye adlı eseri ise yaşlılık döneminde kaleme aldığı son kitabıdır. Eser,yüz hadis derlemesi olarak Türkçe yazılmış ilk kitaptır. Yüz Hadis Yüz Hikâye,Osmanlı coğrafyasında yüzyıllarca sevilerek okunmuş; kendinden sonra bu alandayazılmış kitaplara kaynaklık etmiştir. Eserin şu ana kadar 12 nüshası bilinmekteydi.Biz gerek yurt içinde gerek yurt dışında tespit ettiğimiz yeni nüshalarıyla bu sayıyı20’ye çıkarmış bulunuyoruz.

Keywords

• Erzurumlu Darîr, Yüz Hadis Yüz Hikâye, Eski Anadolu Türkçesi

Mustafa Darir from Erzurum, His One Hundreds Hadith One Hundreds Story and New Copies of It

Abstract

Mustafa Darir from Erzurum is one of the great authors of Historical Oghuz Turkish and his reputation reached from Anatolia to Memluk geography at the fourteenth century. His language is old Anatolian Turkish known as language of the period of classical rank of a ruler. However, there is the effect of Azerbaijani and Memluk Turkish at his pronunciation. Also, in respect to his written works, in which Memluk-Kipchak Turkish is resembled Oghuz Turkish, Darir is the one of the first scholars of our literature. His works as called” Yüz Hadis Yüz Hikâye” is his last book written at his old age. This book had been read for centuries at the Ottoman geography and become a perfect source for the books written after it. Until now, twelve copy of this book were known. In this study, we discovered new copies of this book available either in Turkey or in foreign countries and the number of the copies reached twenty.

Keywords

• Darir from Erzurum, One Hundreds Hadith One Hundreds Story, Old Anatolian Turkish