Vâiz-i Kazvînî ve Türkçe Siirleri

Abstract

Tarih boyunca geniş coğrafyalara yayılan Türk şiirinin en münbit olduğu sahalardan biride İran’dır. Bu sahada Türkçe ürünler çok eski bir geçmişe dayanmasına rağmen, en köklüeserlerini on altıncı asırda Safevîlerin İran’da yeni bir Türk devleti kurmasıyla verir. Çünkübu devletin kurucusu Şâh İsmâil, şiirlerini Türkçe yazıp, Türkçeyi mezhebî propaganda aracıve saray dili olarak kullanmıştır. Şâh İsmâil’den sonra Türkçe’ye bu derece önem verilmese de,söz konusu sahada birçok Türkçe yazan şâir yetişmiştir. Bunlar arasında en dikkat çekici olanlardanbiri, az sayıda ancak etkili Türkçe şiiriyle kendisinden söz ettiren Vâiz-i Kazvînî’dir.Farsça şiirleriyle, İran sahası Sebk-i Hindî şiirinin son büyük temsilcilerinden sayılan bu şâir,aynı üslûbu Türkçe şiirlerine de yansıtmıştır. Bu sebepten onun şiirleri, Osmanlı sahası Sebk-iHindî araştırmaları için de önemli bir kaynaktır.

Keywords

• Vâiz-i Kazvînî, İran, Azerî Şiiri, Safevîler, Sebk-i Hindî, Klasik Türk Şiiri, Hikemî Üslûp

Vâiz-i Kazvînî And His Turkish Poems

Abstract

Turkish poem which speads among along geography during the history, is commenly effective in Iran. In this area, unless Turkish Poems do not based on a long past, , the radical works started within the establishment of a new Turkish State on sixteenth century by Safavids, in Iran. Because, the founder of this state, Shah Ismail, was writing his poems in Turkish and used Turkish language as a sect propaganda mean and as palace language. After Shah Ismail, no more importance was given to Turkish language, but many poets had came up at the mentioned area. Vaiz-i Kazvini who is one of these poets, had not given much work in Turkih poems but his poems were effective. He is one of the biggest representative of Sebk-i Hindî poem in Iran area with his Farsî poems and he also had reflected the same style in his Turkish poems. Because of this reason, his poems are very important resources for Ottoman area Sekb- i Hindî researchers.

Keywords

• Vâiz-i Kazvînî, Iran, Azerbeijani Poem, Safavids, Sebk – i Hindi, Classical Turkish Poem, Hikemi Style (Style which gives advice)