Year 2019, Volume , Issue 46, Pages 329 - 356 2019-08-31

EDİRNE ŞEHABEDDİN PAŞA CAMİİ HAZİRESİ MEZAR TAŞLARI

Murat KARADEMİR [1] , İbrahim KUNT [2]


“Edirne Şehabeddin Paşa Camii Haziresi Mezar Taşları” konulu bu çalışmada, hazirede yer alan Osmanlı Dönemine ait toplam 22 adet mezar taşı sanat tarihi açısından belgelenerek değerlendirilmiştir. Katalogda yer alan örneklerin tümü fotoğraflanarak belgelenmiştir. Mezar taşlarının kitabeleri okunmuş, başlık tipleri, formları ve bezeme özellikleri ele alınarak Türk mezar taşı sanatı içindeki yerleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada her bir mezar taşı ayrı ayrı ele alınmış ve bu taşlar üzerinde genel bir değerlendirme yapılmıştır. Mezar taşlarından 18 tanesi toprak mezar taşı, 3 tanesi çerçeveli mezar taşı ve 1 tanesi de sandık (lahit) tipi mezar taşıdır.
İncelemiş olduğumuz mezar taşlarının üzerinde tarih ibaresinin yer aldığı en eski tarihli örnek M. 1648 yılına, en geç tarihli örnek ise M. 1889 yılına aittir. Mezar taşlarında işleme türü olarak zemin oyma tekniği, süsleme kompozisyonu olarak ise selvi ağacı, asma ağacı, lale, gül, yapraklı çiçekler, kıvrık dallar, stilize palmet ve akantus yaprağı motiflerine yer verilmiştir.
Osmanlı Mezar taşları estetik görünümlerinin yanı sıra meslekler, unvanlar ve inanışlarla ilgili önemli bilgiler vermektedir. Bu haziredeki mezar taşları sosyal, ekonomik ve kültürel açıdan mezar taşı yapma geleneğini devam ettiren daha çok sade örnekler olarak dikkat çekmektedir
Camii, Hazire, Mezar Taşı, Kitabe
  • ARSEVEN, C. E. (1983), ‚Baş Giyimi- Baş Giyeceği‛, Sanat Ansiklopedisi, Cilt: I, s.182-185.
  • ARSLAN, A. (2007), Edirne Üç Şerefeli Camii Haziresi Mezar Taşları, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
  • AYVAZOĞLU, Beşir (1999), Güller Kitabı, İstanbul.
  • BACQUE, G. vd., (1992). ‚Tarihsel Kaynak Olarak Osmanlı Mezarlıkları: Uygulanan Yöntemler ve Bilgisayarda Yapılabilecek İşlemler‛, Erdem, Ocak-1990, Cilt: 6, S.16, s.197-214.
  • BAŞ, E. (2009), ‚Edirne Beylerbeyi Câmii Hazîresi’nde Bulunan Mezar Taşları‛, Trakya Üniversitesi Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Edirne.
  • BAYRAKAL, S. (2001), Edirne’deki Tek Kubbeli Camiler, Ankara.
  • ÇAL, H. (2015), ‚Türklerde Mezar-Mezar Taşları‛, Aile Yazıları, S:8, Ankara,303-305.
  • ÇAL, H. (1999), ‚İstanbul Eyüp’teki Erkek Mezar Taşlarında Başlıklar‛, Tarihi, Kültürü ve Sanatıyla Eyüp Sultan Sempozyumu III. Tebliğler, 28-30 Mayıs, İstanbul: s, 206-217
  • ÇAL, H.- ÇAL Ataoğuz, Ö. (2008), Kastamonu Atabey Gazi Camisi ve Türbesi Haziresindeki Mezar Taşları, Ankara.
  • ÇAVUŞ, F. (2018), Osmanlı Mezar Taşlarının Sırları, İstanbul.
  • ÇETİNASLAN, M. (2014), Taşların Dili, İnegöl.
  • DAĞLIOĞLU, H.T. (1936), "Edirne Mezarları", Türk Tarih, Arkeologya ve Etnoğrafya Dergisi, Sayı: 3, İstanbul, s. 164
  • DOĞAN, B. (2009), Edirne Gazi Mihal Camisi Haziresi’ndeki Mezar Taşları, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Edirne.
  • EYİCE S. (1996), ‚Mezarlıklar ve Hazireler‛, İslam Dünyasında Mezarlıklar ve Defin Gelenekleri- Cimetières Et Traditions Funéraires Dans Le Monde Islamique, Cilt: I, Ankara, s.123-134.
  • GÖKBİLGİN, M.T., (1952), XV. ve XVI. Asırlarda Edirne ve Paşa Livası, Vakıflar-Mülkler, Mukataalar, İstanbul.
  • İNALCIK, H. (1965), ‚Edirne’nin Fethi 1361‛, Edirne: Edirne’nin 600. Fetih Yıldönümü Armağan Kitabı, Ankara, s. 159
  • KARACA, F. (1999), ‚Ölümle İlgili Davranış Örüntüleri Açısından Modern Batı ve Türk İslam Kültürü‛, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı:12, Erzurum, s. 65- 76
  • KÖKREK, M. (2012), ‚Edirne'de Taş ile Yazıyı Buluşturan Medeniyet: Osmanlı Mezar Taşları", İsmek El Sanatları Dergisi, Sayı:14, s. 72-77
  • KURTİŞOĞLU, G., (2018) ‚Sadelikten Gösterişe Edirne Osmanlı Dönemi Mezar Taşları‛, Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt:8, Sayı:16, Edirne, s. 32-56
  • LAQUEUR, H. P. (1997), Hüve’l- Baki, İstanbul’da Osmanlı Mezarlıkları ve Mezar Taşları, (Çev. Selahattin Dilidüzgün), İstanbul.
  • ÖKÇESİZ, M. (2013), Kuşadası Adalızade Osmanlı Mezar Taşları, İstanbul.
  • ÖRNEK, S.V. (1988), Yüz Soruda İlkelerde Din, Büyü, Sanat, Efsane, İstanbul.
  • ÖZER, M. (2007), ‚Edirne’deki Osmanlı Dönemi Mezarlıkları-Hazireler, Mezar Taşları ve Türbeler‛ Konya Kitabı, Cilt:10, Konya, s. 507-524
  • ÖZER, M. (2014), "Sitti Şah Sultan'ın Edirne'deki Eserleri ve Mezarına Ait Taşlar", Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 8, s. 175-214
  • PALA, İ. (1999), Divan Şiiri Sözlüğü, İstanbul.
  • PEREMECİ, O.N., (1939), Edirne Tarihi, İstanbul.
Primary Language tr
Subjects Art
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-9776-3789
Author: Murat KARADEMİR
Institution: Selçuk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü,

Orcid: 0000-0002-3419-6860
Author: İbrahim KUNT
Institution: Selçuk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Fars Dili ve Edebiyatı, ,

Dates

Publication Date : August 31, 2019

Bibtex @art and literature { sutad636876, journal = {Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi}, issn = {1300-5766}, eissn = {2458-9071}, address = {Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü Alaeddin Keykubat Yerleşkesi Eski Hukuk Binası Kat:4 Selçuklu/KONYA}, publisher = {Selcuk University}, year = {2019}, volume = {}, pages = {329 - 356}, doi = {10.21563/sutad.636876}, title = {EDİRNE ŞEHABEDDİN PAŞA CAMİİ HAZİRESİ MEZAR TAŞLARI}, key = {cite}, author = {Karademi̇r, Murat and Kunt, İbrahim} }
APA Karademi̇r, M , Kunt, İ . (2019). EDİRNE ŞEHABEDDİN PAŞA CAMİİ HAZİRESİ MEZAR TAŞLARI . Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi , (46) , 329-356 . DOI: 10.21563/sutad.636876
MLA Karademi̇r, M , Kunt, İ . "EDİRNE ŞEHABEDDİN PAŞA CAMİİ HAZİRESİ MEZAR TAŞLARI" . Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (2019 ): 329-356 <https://dergipark.org.tr/en/pub/sutad/issue/49652/636876>
Chicago Karademi̇r, M , Kunt, İ . "EDİRNE ŞEHABEDDİN PAŞA CAMİİ HAZİRESİ MEZAR TAŞLARI". Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (2019 ): 329-356
RIS TY - JOUR T1 - EDİRNE ŞEHABEDDİN PAŞA CAMİİ HAZİRESİ MEZAR TAŞLARI AU - Murat Karademi̇r , İbrahim Kunt Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.21563/sutad.636876 DO - 10.21563/sutad.636876 T2 - Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 329 EP - 356 VL - IS - 46 SN - 1300-5766-2458-9071 M3 - doi: 10.21563/sutad.636876 UR - https://doi.org/10.21563/sutad.636876 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi EDİRNE ŞEHABEDDİN PAŞA CAMİİ HAZİRESİ MEZAR TAŞLARI %A Murat Karademi̇r , İbrahim Kunt %T EDİRNE ŞEHABEDDİN PAŞA CAMİİ HAZİRESİ MEZAR TAŞLARI %D 2019 %J Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi %P 1300-5766-2458-9071 %V %N 46 %R doi: 10.21563/sutad.636876 %U 10.21563/sutad.636876
ISNAD Karademi̇r, Murat , Kunt, İbrahim . "EDİRNE ŞEHABEDDİN PAŞA CAMİİ HAZİRESİ MEZAR TAŞLARI". Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 46 (August 2019): 329-356 . https://doi.org/10.21563/sutad.636876
AMA Karademi̇r M , Kunt İ . EDİRNE ŞEHABEDDİN PAŞA CAMİİ HAZİRESİ MEZAR TAŞLARI. sutad. 2019; (46): 329-356.
Vancouver Karademi̇r M , Kunt İ . EDİRNE ŞEHABEDDİN PAŞA CAMİİ HAZİRESİ MEZAR TAŞLARI. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2019; (46): 329-356.