Araştırma Makalesi

ECOWAS MÜDAHALELERİNİN BM ŞARTI MADDE 53 KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Sayı: 59 12 Temmuz 2024
PDF İndir
TR EN

ECOWAS MÜDAHALELERİNİN BM ŞARTI MADDE 53 KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Birleşmiş Milletler’in (BM) esas amaçlarından olan uluslararası barış ve güvenliğin korunması görevi, BM Şartı’nın 24. maddesi uyarınca öncelikli olarak Güvenlik Konseyi’ne verilmiştir. Ancak, Şart›ın 52. ve 53. maddeleri, bölgesel anlaşma ve örgütlere kendi bölgelerinde barış ve güvenliğin korunması konusunda birtakım yetkiler tanımaktadır. BM’nin barışı koruma operasyonlarının karmaşıklığı ve devletlerin içinde bulunduğu durumların farklılığı, operasyonların yürütülmesini zorlaştırmaktadır. Ruanda, Somali ve Yugoslavya’daki başarısız operasyonlar BM’ye duyulan güvenin sarsılmasına neden olmuş, bu da uluslararası barış ve güvenliğin sağlanmasında BM’nin kapasite eksikliğini ortaya çıkarmış ve bölgesel örgütlerin önemini artırmıştır. ECOWAS (Economic Community of West African States), bölgesinde gerçekleştirdiği hiçbir müdahalede önceden BM Güvenlik Konseyi’nin onayını almamasına rağmen, BM birçok kararı ile ECOWAS’ın faaliyetlerine olumlu tepkiler göstermiştir. Konsey, ECOWAS’ın müdahalede bulunduğu bölgelerde operasyonları daha sonra kendi kurduğu misyon ile güçlendirerek bölgesel örgüt ile BM›nin iş birliğini öngörmüştür. Bu şekilde Konsey, ECOWAS’ın ilgili bölgelerde yürüttüğü operasyonlara sonradan dâhil olup uluslararası barışı ve güvenliği koruma misyonunu gözlemci sıfatıyla sürdürmüştür. ECOWAS’ın gerçekleştirdiği müdahalelerin uluslararası hukuka uygun olup olmadığının cevabı açık değildir. BM’nin, müdahalelere ilişkin aldığı kararlarda yetki meselesine açıklık getirmesi ve gerekirse yorum yoluyla BM Şartı’nın ilgili maddesinin uygulamadaki birlik sebebiyle değiştiğini ifade etmesi gerekmektedir. Bu, BM’nin bölgesel örgütlerle iş birliğinde rolünü netleştirecektir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu makale Etik Kurul iznine tabi değildir.

Kaynakça

  1. Abass A, Regional Organisations and the Development of Collective Security: Beyond Chapter VIII of the UN Charter (Hart Pub 2004) accessed 22 April 2024
  2. Africa Watch Report: Liberia Waging War to Keep the Peace: The ECOMOG Intervention and Human Rights, June 1993, Vol.5 Issue 6.
  3. Ataç KK and Özcan BS, ‘1962 Küba Krizi: Amerikan Arşivleri Üzerinden Bir Okuma’ (2021) 17 Güvenlik Stratejileri Dergisi 521
  4. Brown-John CL, ‘Economic Sanctions: The Case of the O.A.S. and the Dominican Republic, 1960-1962’ (1975) 15 Caribbean Studies 73
  5. Buchan R and Tsagourias N, ‘Intervention by Invitation and the Scope of State Consent’ (2023) 10 Journal on the Use of Force and International Law 252
  6. Chukwuka Ofodile A, ‘The Legality of ECOWAS Intervention in Liberia’
  7. Claude IL, The OAS, the UN, and the United States (Carnegie Endowment for International Peace 1964)
  8. Delbrück J and Heinz UE (eds), Allocation of Law Enforcement Authority in the International System: Proceedings of an International Symposium of the Kiel Institute of International Law March 23 to 25, 1994 (1st edn, Duncker & Humblot 1995) accessed 24 April 2024

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

12 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

6 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

2 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 59

Kaynak Göster

APA
Demirel, N. (2024). ECOWAS MÜDAHALELERİNİN BM ŞARTI MADDE 53 KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 59, 1-20. https://doi.org/10.54049/taad.1514101
AMA
1.Demirel N. ECOWAS MÜDAHALELERİNİN BM ŞARTI MADDE 53 KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ. TAAD. 2024;(59):1-20. doi:10.54049/taad.1514101
Chicago
Demirel, Naim. 2024. “ECOWAS MÜDAHALELERİNİN BM ŞARTI MADDE 53 KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, sy 59: 1-20. https://doi.org/10.54049/taad.1514101.
EndNote
Demirel N (01 Temmuz 2024) ECOWAS MÜDAHALELERİNİN BM ŞARTI MADDE 53 KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 59 1–20.
IEEE
[1]N. Demirel, “ECOWAS MÜDAHALELERİNİN BM ŞARTI MADDE 53 KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ”, TAAD, sy 59, ss. 1–20, Tem. 2024, doi: 10.54049/taad.1514101.
ISNAD
Demirel, Naim. “ECOWAS MÜDAHALELERİNİN BM ŞARTI MADDE 53 KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 59 (01 Temmuz 2024): 1-20. https://doi.org/10.54049/taad.1514101.
JAMA
1.Demirel N. ECOWAS MÜDAHALELERİNİN BM ŞARTI MADDE 53 KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ. TAAD. 2024;:1–20.
MLA
Demirel, Naim. “ECOWAS MÜDAHALELERİNİN BM ŞARTI MADDE 53 KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, sy 59, Temmuz 2024, ss. 1-20, doi:10.54049/taad.1514101.
Vancouver
1.Naim Demirel. ECOWAS MÜDAHALELERİNİN BM ŞARTI MADDE 53 KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ. TAAD. 01 Temmuz 2024;(59):1-20. doi:10.54049/taad.1514101