AİLE MAHKEMELERİNDE GÖRÜLMEKTE OLAN DAVALARDA NAFAKANIN ISLAH YOLUYLA ARTIRILMASI SORUNU: GÜNCEL YARGI KARARLARI IŞIĞINDA BİR İNCELEME

Öz

Aile mahkemelerinde görülen nafaka davalarında talebin ıslah yoluyla artırılıp artırılamayacağı hususu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.11.2019 tarihli, 2018/3-564 E. ve 2019/1150 K. sayılı kararı ile belirli ölçüde çözüme kavuşturulmuş görünmekle birlikte, sonrasında Yargıtay’ın farklı dairelerince verilen ve bu içtihattan ayrılan kararlar, söz konusu yaklaşımın güncelliği ve bağlayıcılığı noktasında tereddütler doğurmuştur. Bu bağlamda, aile mahkemelerinde görülmekte olan davalarda nafaka talebinin ıslah yoluyla artırılabilmesi olasılığı, öğretide ve uygulamada yeniden tartışılmaya başlanmıştır. Çalışmada, nafakanın hukuki mahiyeti, kamu düzeniyle olan ilişkisi, usul ekonomisi ilkesi bağlamındaki işlevi ile ıslah ve kısmi dava kurumları kapsamlı şekilde incelenmiş; nihayetinde nafaka taleplerinin ıslah yoluyla artırılmasının mümkün olup olmadığı hususunda bütüncül bir değerlendirme ve kanaat ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Nafaka
• ıslah
• kısmi dava
• yargı kararları
• arttırım

The Problem of Increasing Alimony Through Improvement in Cases Held in Family Courts: An Examination in Light of Current Judicial Decisions

Öz

The issue of whether requests for alimony in cases seen in family courts can be increased through amendments has been somewhat resolved by the decision of the General Assembly of the Court of Cassation dated November 7, 2019, with the number 2018/3-564 E. and 2019/1150 K. However, subsequent decisions given by different chambers of the Court of Cassation that diverged from this precedent have raised doubts about the relevance and binding nature of this approach. In this context, the possibility of increasing requests for alimony through amendments in cases currently being heard in family courts has begun to be reevaluated in both theory and practice. The study comprehensively examines the legal nature of alimony, its relationship with public order, its function in the context of the principle of procedural economy, as well as the institutions of amendments and partial lawsuits; ultimately aiming to present a holistic assessment and opinion on whether it is possible to increase alimony requests through amendments.

Anahtar Kelimeler

• Alimony
• amendment
• partial lawsuit
• court decisions
• increase

Kaynakça

1. Akıntürk T ve Ateş D, Medeni Hukuk (Beta Yayıncılık 2024).
2. Akil C, Kısmi Dava (Yetkin Yayıncılık 2013).
3. Alangoya Y, Yıldırım K, Yıldırım N. D, Medeni Usul Hukuku Esasları (Beta Yayıncılık 2009).
4. Arkan Serim A, ‘Yoksulluk Nafakası’, (2007) 65 (1) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 287-302.
5. Arslan R, Yılmaz E, Taşpınar Ayvaz S ve Hanağası E, Medeni Usul Hukuku (Yetkin Yayınları 2020).
6. Atalı M, Ermenek İ, Erdoğan E, Medeni Usul Hukuku (Yetkin Yayınları 2020).
7. Bayram A E, ‘Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun Tedbir Nafakasına Dair 25.10.2018 Tarihli ve 2017/2-1891 Esas, 2018/1577 Karar Sayılı Kararının Değerlendirilmesi’ (2019) 144 (1) Türkiye Barolar Birliği Dergisi 213-248.
8. Bilgen M, Hukuk Muhakemeleri Kanununda Islah ve Belirsiz Alacak Davası (Adalet Yayınevi 2021).

9. Bozdağ G G, Türk Hukukunda ve Uluslararası Hukukta Nafaka (Yetkin Yayıncılık 2015).
10. Budak A C ve Karaaslan V, Medeni Usul Hukuku (Filiz Kitabevi 2024).
11. Çil Ş ve Kar B, 6100 Sayılı HMK’ya Göre İş Yargısında Belirsiz Alacak Davası ve Kısmi Dava (Yetkin Yayıncılık 2012).
12. Çitak B, ‘Yoksulluk Nafakası’ (2016) 74 (1) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 241-257.
13. Demir M, Türk Medeni Hukuk Öğreti ve Uygulamasında Yoksulluk Nafakası (Seçkin Yayıncılık 2018).
14. Doğan İ, ‘Türk Medeni Kanunu Düzenlemelerine Göre Tedbir, Yoksulluk ve İştirak Nafakası’ (2015) 35 (1) Marmara Üniversitesi Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Hukuk Bülteni 59-95.
15. Dural M/Öğüz T/ Gümüş M A, Türk Özel Hukuku C. III Aile Hukuku (Filiz Kitabevi 2025).
16. Erdem M, Aile Hukuku (Seçkin Yayıncılık 2018).
17. Eren F, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (Yetkin Yayıncılık 2020).
18. Ersöz O, ‘Yoksulluk Nafakasının Sona Ermesi’ (2018) 12 Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 463-509.
19. Eroğlu O, Islah (Seçkin Yayıncılık 2025).
20. Ertürk E, 4721 Sayılı Yeni Medeni Kanuna Göre Uygulamada Nafaka Davaları (Kazancı Kitap 2005).
21. Gençcan Ö U, Nafaka Hukuku (Yetkin Yayıncılık 2018).
22. Gezder Ü, Türk Medeni Hukuku- Başlangıç, Kişiler, Aile Hukuku (Beta Yayıncılık 2014).
23. Görgün L Ş, Börü L, Kodakoğlu M: Medeni Usul Hukuku (Yetkin Yayınları 2025).
24. Hamzaçebi M, ‘Türk Medeni Kanuna Göre Boşanma ve Ayrılık Hallerinde Tedbir, Yoksulluk ve İştirak Nafakası (Düzenleniş Biçimi, Mukayesesi, Uygulamadaki Yeri ve Değeri’ (2022) 10 (3-4) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23-48.
25. Hatemi H, Aile Hukuku Ders Kitabı (On İki Levha Yayıncılık 2020).
26. İyimaya A, ‘Kısmi Tazminat Davasına İlişkin Bazı Sorunlar’ (1985) 11 (3) Yargıtay Dergisi 193-205.
27. Kar B, ‘Islah Kısmi ve Ek Dava Kavramları ile Dava Konusunun Islah Yoluyla Arttırılmasının Getirdiği Sorunlar’ (2002) 28 (3)Yargıtay Dergisi 416-450.
28. Karslı A, Medeni Muhakeme Hukuku (Filiz Kitabevi 2020).
29. Kılıçoğlu A M, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (Turhan Kitabevi 2020).
30. Kılıçoğlu A M, Aile Hukuku (Turhan Kitabevi 2019).
31. Kırmızı, M, İçtihatlı Aile Hukuku (Bilge Yayınevi 2018).
32. Kulaksız C, Die Teilklage im deutschen und türkischen Zivilprozessrecht (Peter Lang 2004).
33. Kuru B, Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı (Yetkin Yayıncılık 2015).
34. Öcal M, Yoksulluk Nafakasının Süresi (On İki Levha Yayıncılık 2019).
35. Özdemir H, ‘Yargıtay Kararları Işığında Türk Medeni Hukukunda Yardım Nafakası’, (2014) 9 (100) Terazi Hukuk Dergisi 65-78.
36. Öztan B, Aile Hukuku (Turhan Kitabevi 2015).
37. Özuğur A İ, Nafaka Hukuku (Seçkin Yayıncılık 2015).
38. Pekcanıtez H./Atalay O./ Özekes M, Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı (On İki Levha Yayıncılık 2024).
39. Ruhi A C, Türk Hukukunda Nafaka ve Nafaka Alacaklılarının Yabancı Ülkelerde Tahsili, (Seçkin Yayıncılık 2003).
40. Ruhi A C, Yargıtay İçtihatlarıyla Nafaka Hukuku (Seçkin Yayıncılık 2010).
41. Sırma Ö, Yoksulluk ve İştirak Nafakası (Platon Hukuk 2022).
42. Simil C, Belirsiz Alacak Davası (On İki Levha Yayıncılık 2013).
43. Somkan Fırat A, Yoksulluk Nafakası, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi (2010).
44. Tanrıver S, ‘Kısmi Dava Kurumu Üzerine Bazı Düşünceler’, Makalelerim II 2006-2010 (Adalet Yayınevi 2011) 851-866.
45. Tanrıver S, Medeni Usul Hukuku (Yetkin Yayıncılık 2024).
46. Tuncer Kazancı İ, “Yargıtay Uygulaması Işığında Kısmi Davaya İlişkin Bazı Sorunlar” (2020) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 28 (3) 1507-1543.
47. Tutar E, Mukayeseli Hukuktaki Gelişmeler Işığında Yoksulluk Nafakası (Seçkin Yayıncılık 2025).
48. Uzun M, Türk Medeni̇ Kanunu ve Yargıtay Kararları Kapsamında Yoksulluk Nafakası (Vedat Kitapçılık 2013).
49. Uzunpınar Tüfek A, ‘Kısmi Davada Islah’ (2021) 9 (2) Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 523-555.
50. Üstündağ S, Medeni Yargılama Hukukunun Esasları (Sulhi Garan Matbaası 1973).
51. Yıldırım A, ‘Yoksulluk Nafakası ve Yoksulluk Nafakasında Süre Sorunu’ (2016) 14 (157) Legal Hukuk Dergisi 59-88.
52. Yılmaz E, Islah (Yetkin Yayıncılık 2021).
53. Zevkliler A, Acabey M B, Gökyayla K. E, Medeni Hukuk (Seçkin Yayıncılık 2000).