Tarımda Su Kullanımının Taban Suyu Niteliğine ve Drenaja Etkisinin Saptanması

Öz

Bu araştırma, 9 495 ha genişliğindeki Akarsu Sulama Birliği (ASB) sahasında yürütülmüştür. Sulama suyu yönetimindeki eksiklikler, düşük sulama randımanı, ağır toprak bünyesi ve tarla içi drenaj sistemlerinin yetersizliği vb. nedenlerle sulu tarım alanlarında drenaj ve taban suyu (TS) tuzluluğu sorunları ortaya çıkmıştır. Bu sorunlar, bitkisel üretimi olumsuz yönde etkilemektedir. Bu araştırmada, ASB sahasındaki TS düzeyi ve tuzluluğundaki değişimlerin izlenmesi ve sulama uygulamalarıyla ilişkilerinin, mevcut drenaj gözlem kuyularından yararlanılarak, ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışma alanına tesis edilen ek drenaj gözlem kuyuları ile birlikte toplam 107 adet drenaj gözlem kuyusu 2006 yılında takibe alınmıştır. Mayıs ve temmuz aylarında, TS derinlikleriyle (m) aynı zamanda alınan taban suyu örneklerinin elektriksel iletkenlikleri (EC, dS m-1) ölçülmüştür. TS derinlik haritası, sulama sezonunun başlangıcı olan mayıs ayında drenaj sorununun olmadığını göstermiştir. Ancak sulamanın en yoğun olduğu temmuz ayında ise çalışma alanının önemli bir bölümünde drenaj sorununun ortaya çıktığı (TS derinliği < 1 m) saptanmıştır. Çalışma alanının ortalama TS tuzluluğu mayısta 4.3±10.1 ve temmuzda 2.8±4.3 dS m-1 bulunmuştur. Özellikle sulama uygulamalarının en yoğun olduğu temmuz ayındaki TS düzeyinin yüksekliği; aşırı sulamalar ve bunun sonucundaki düşük sulama ve sulama suyu kullanım randımanına atfedilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Elektriksel iletkenlik, sulama yönetimi, tuzluluk haritası

Determining Effect of Irrigation Water Use on Groundwater Quality and Drainage

Abstract

This work was carried out in Akarsu Irrigation District (AID) of 9 495 hectares. Drainage and groundwater salinity problems developed due to mismanaged irrigation systems, low irrigation efficiency, heavy soil texture, inadequate drainage systems and other likely problems which all cause reduced agricultural production. The undertaken work investigates interrelations between the existing irrigation practice with groundwater depths and salinity, using groundwater observation wells. With additionally installed drainage observation wells, a total of 107 wells were under survey in 2006. The groundwater depths were measured in May and July and samples were collected concurrently for measuring electrical conductivity (EC, dS m-1). The groundwater depths in May showed that there was no drainage problem in the area. However, drainage problem (ground water depth < 1 m) was evident during high irrigation season in July. Mean groundwater salinity in May and July were respectively 4.3±10.1 and 2.8±4.3 dS m-1. The high groundwater salinity observed during the peak irrigation season in July was attributed to wide spread practice of excess irrigation resulting both low field irrigation efficiency and low irrigation water use efficiency

Keywords

• Electrical conductivity, irrigation management, salinity map