Yabani Çilek Genotiplerinde Külleme Hastalık Etmenine Dayanıklılığın Karakterizasyonu

Abstract

Kültür çilekleri Türkiye’de deniz seviyesinden 1500 metre yüksekliğe kadar ticari olarak her yerde üretilmektedir. Tokat Erbaa Gökal yaylasında kültür çilekleri yanında doğal olarak gelişen yabani çilek bitkileri toplanarak morfolojik özellikleri çalışılmaya başlanmıştır. Morfolojik özellikleri farklı olan yabani çilekler üzerinde külleme hastalığı gelişerek, yabani çilek genotiplerinin külleme hastalığına farklı reaksiyonlar gösterdiği bulunmuştur. Külleme hastalık etmeni izole edilerek sağlıklı olarak yetiştirilen yabani çilek genotiplerine yeniden inokule edilerek patojenisite testleri gerçekleştirilmiştir. Klasik mikroskop teknikleri ve moleküler yöntemlerle yapılan çalışmalarda yabani çilek bitkilerinde gelişen külleme hastalık etmenin Podosphaera aphanis var. Aphanis Braun & Takamatsu olduğu belirlenmiştir. Patojenisite testleri sonucunda dişi kısır 2 yabani çilek genotipinin sırasıyla çok hassas ve orta hassas olduğu bulunurken, diğer 2 genotip küllemeye çok dayanıklı bulunmuştur. Küllemeye çok hassas bitkiler polen donor olarak dayanıklı yabani genotiplerle melezlemeler yapılmış fakat melezlemelerden tohumlar elde edilememiştir. Buradan steril yabani çilek genotipleri ile hassaslık arasında direkt bir ilişki olduğu orta çıkmaktadır. Dayanıklı olan yabani çileklerdeki genetik dayanıklılık ıslah ve moleküler yöntemlerle başta kültür çilekleri olmak üzere, diğer üzümsü meyvelere aktarılabilecektir

Keywords

• Yabani çilek, külleme, Podosphaera aphanis var. aphanis

Characterization of Resistance to Powdery Mildew in Woodland Strawberry Genotypes

Abstract

Strawberry cultivars grow economical purposes from sea level to 1500 meter altitude all over Turkey. Economically important strawberry cultivars have been produced in highland places of Gökal, at Erbaa, Tokat where naturally growing wild strawberries were obtained and collected to understand their morphological features. The morphologically different wild strawberries have had powdery mildew and the wild strawberries gave different phenotypic reactions to the fungal pathogen. The isolated powdery mildew was described as Podosphaera aphanis. varaphanis Braun & Takamatsu with using classic microscopy techniques and molecular methods. Pathogenicity tests revealed that the susceptible 2 strawberry genotypes were female sterile and other 2 wild strawberry genotypes were resistant to the powdery mildew pathogen. Crosses have been constructed using female sterile wild strawberries as polen donors to resistant genotypes. Hybridizations did not produce any seeds. The results encourage that there is a close interactions between sterility and powdery mildew resistance in the wild strawberries. Further genetics studies will enable to transfer resistance for susceptible strawberry cultivars and other berries using resistance breeding and molecular techniques

Keywords

• Wild strawberry, powdery mildew disease, Podosphaera aphanis var. aphanis