Teaching Scientific Research Methods and Ethics through Thought Experiments: An Evaluation of Graduate Students’ Views.

Öz

Abstract This study aims to evaluate the pedagogical function of thought experiments in the graduate-level course “Scientific Research Methods and Ethics” based on students’ views. Thought experiments, used as an important method in the history of philosophy and science, are accepted as cognitive tools that support conceptual analysis, critical and creative thinking, and ethical reasoning processes. However, scientific research methods and ethics education are often limited to the transfer of theoretical knowledge; students’ ability to evaluate these principles in the context of concrete scientific practices and ethical dilemmas is not sufficiently developed. This study aims to examine the effect of integrating thought experiments into the course process on students’ scientific thinking, ethical evaluation, and multidimensional reasoning skills. The research was planned within the framework of a qualitative research approach using a survey model. The study group consists of 12 graduate students taking the “Scientific Research Methods and Ethics” course at the Philosophy Department of Ondokuz Mayıs University. The courses were conducted over twelve weeks, linking different thought experiments and historical scientific cases; data was collected from students through weekly written feedback with structured interview forms.. The data obtained were evaluated using content analysis methods. The findings show that thought experiments increased students’ interest in the course, contributed to their more comprehensive understanding of the historical and ethical dimensions of scientific methods, and encouraged them to develop alternative perspectives. Furthermore, it was observed that the conceptual uncertainty that emerged in some students created a productive cognitive tension that triggered critical thinking processes. In conclusion, the study demonstrates that thought experiments are an effective method for developing conceptual depth, critical reasoning, and ethical sensitivity in the teaching of scientific research methods and ethics.

Anahtar Kelimeler

• Thought Experiment
• Teaching Method
• Scientific Research Methods
• Moral Dilemmas
• Ethical Values

Proje Numarası

223K346

BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ VE ETİK DERSİNİN DÜŞÜNCE DENEYLERİYLE ÖĞRETİMİ: LİSANSÜSTÜ ÖĞRENCİ GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Özet Bu çalışma, düşünce deneylerinin lisansüstü düzeyde yürütülen “Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Etik” dersindeki pedagojik işlevini öğrencilerin görüşleri temelinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Felsefe ve bilim tarihinde önemli bir yöntem olarak kullanılan düşünce deneyleri, kavramsal analiz, eleştirel ve yaratıcı düşünme ve etik muhakeme süreçlerini destekleyen bilişsel araçlar olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte, bilimsel araştırma yöntemleri ve etik eğitimi çoğu zaman kuramsal bilgi aktarımıyla sınırlı kalmakta ve öğrencilerin bu ilkeleri somut bilimsel pratikler ve etik ikilemler bağlamında değerlendirme becerileri yeterince gelişmemektedir. Bu çalışma, düşünce deneylerinin ders sürecine entegre edilmesinin öğrencilerin bilimsel düşünme, etik değerlendirme ve çok boyutlu muhakeme becerileri üzerindeki etkisini incelemeyi hedeflemektedir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tarama modelinde planlanmıştır. Çalışma grubunu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde “Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Etik” dersini alan 12 lisansüstü öğrenci oluşturmaktadır. Dersler on iki hafta boyunca farklı düşünce deneyleri ve tarihsel bilimsel vakalarla ilişkilendirilerek yürütülmüş; öğrencilerden haftalık yazılı geri bildirimler yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla veri toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, düşünce deneylerinin öğrencilerin derse olan ilgisini artırdığını, bilimsel yöntemlerin tarihsel ve etik boyutlarını daha bütüncül biçimde kavramalarına katkı sağladığını ve alternatif bakış açıları geliştirmelerini teşvik ettiğini göstermektedir. Ayrıca bazı öğrencilerde ortaya çıkan kavramsal belirsizliğin eleştirel düşünme süreçlerini tetikleyen üretken bir bilişsel gerilim yarattığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, düşünce deneylerinin bilimsel araştırma yöntemleri ve etik öğretiminde kavramsal derinlik, eleştirel muhakeme ve etik duyarlılık geliştiren etkili bir yöntem olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Düşünce Deneyi
• Öğretim Yöntemi
• Bilimsel Araştırma Yöntemleri
• Ahlaki İkilemler
• Etik Değerler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

223K346

Teşekkür

Bu çalışma, TÜBİTAK 3005- Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında TÜBİTAK tarafından desteklenmiştir. Katkılarından dolayı teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. Ateş, M. E. (2015). Bilimlerde düşünce deneyleri. Mediterranean Journal of Humanities, 5(1), 125–138.
2. Brown, J. R. (1986). Thought experiments since the scientific revolution. International Studies in the Philosophy of Science, 1(1), 1–15.
3. Brown, J. R. (1991). The laboratory of the mind: Thought experiments in the natural sciences. Routledge. Brown, J. R. (2011). Thought experiments: A Platonic account. Oxford University Press.
4. Çilingir, L. (2023). Düşünce deneylerinin doğası ve işlevi. Felsefe Dünyası, 78, 5–29.
5. Çilingir, L., & Aydın, H. (2023). Etik derslerinde düşünce deneyleri. International Social Sciences Studies Journal, 9(114), 8099–8111. https://doi.org/10.29228/sssj.716
6. Dennett, D. C. (1984). Elbow room: The varieties of free will worth wanting. MIT Press.
7. Fehige, Y. (2018). Theology and thought experiments. In M. Stuart, Y. Fehige, & J. R. Brown (Eds.), The Routledge companion to thought experiments. Routledge.
8. Gettier, E. L. (1963). Is justified true belief knowledge? Analysis, 23(6), 121–123. https://doi.org/10.1093/analys/23.6.121

9. Glesne, C. (2014). Ön hazırlıklar: Sizin için iyi olanı yapmak (P. Yalçınoğlu, Çev.). In A. Ersoy & P. Yalçınoğlu (Ed.), Nitel araştırmaya giriş (4. baskı). Anı Yayıncılık.
10. Horowitz, T., & Massey, G. J. (Eds.). (1991). Thought experiments in science and philosophy. Rowman & Littlefield. Jackson, F. (1982). Epiphenomenal qualia. The Philosophical Quarterly, 32(127), 127–136. https://doi.org/10.2307/2960077
11. Karasar, N. (2002). Bilimsel araştırma yöntemi (11. baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
12. Mach, E. (1905). Über Gedankenexperimente. In Erkenntnis und Irrtum (pp. 180–197). Verlag von Johann Ambrosius Barth.
13. Norton, J. D. (2004). On thought experiments: Is there more to the argument? Philosophy of Science, 71(5), 1139–1151. https://doi.org/10.1086/425063
14. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırmada çeşitlilik: Kurumsal yönelimler (E. Bukova Güzel & H. Demircioğlu, Çev.). In M. Bütün & S. B. Demir (Ed.), Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. Pegem Akademi.
15. Sorensen, R. A. (1992). Thought experiments. Oxford University Press.
16. Şimşek, H., & Yıldırım, A. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. baskı). Seçkin Yayınları.
17. Thomson, J. J. (1971). A defense of abortion. Philosophy & Public Affairs, 1(1), 47–66.
18. Weinberg, J. M., Nichols, S., & Stich, S. (2001). Normativity and epistemic intuitions. Philosophical Topics, 29(1–2), 429–460.