Translations of the Quran from the Second Constitutional Era to the Present

Abstract

Since the Second Constitutional Era, which was the last period before the end of the Ottoman Empire, about two-hundred translations of the Qur’an were produced, the quality of which did not correspond to their quantity. Taking scholarly precision and semantic correlation as criteria, one can even say that the translations by Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (d. 1942) and Hasan Basri Çantay (d. 1964) are still unsurpassed. Although there have been other good translations in the recent past, these were orientated towards the earlier ones, mainly those by Elmalılı and Çantay by copying them directly or being inspired by them.

Keywords

• Ottoman empire, the second costitutional era, Turkey, republic, The Turkish Presidency of Religious Affairs, Turkish translation of the Qur’an.

II. Meşrutiyet’ten Günümüze Kur’an Mealleri

Abstract

Osmanlı’nın son döneminde anayasal saltanat rejimi olarak tarihe geçen II. Meşrutiyet tecrübesinden günümüze iki yüz kadar meal hazırlanmıştır. Bir asırlık zaman aralığında bu kadar fazla sayıda mealin okuyucuyla buluşmasının çok boyutlu ve dramatik bir hikâyesi vardır. Dahası, meal Kur’an’ın Türkçe çevirilerini ifade eden teknik bir terim olmanın ötesinde dinî, fikrî, siyasî anlamlar ve imalar içeren bir kavramdır. Daha açık ifade etmek gerekirse, bu kavram Türkiye Cumhuriyeti’nin erken dönemlerine damgasını vuran Garpçı, seküler modernleşme projesinin dinî boyutuyla ilgili kısmında olup bitenlerin garip hikâyesini bünyesinde barındırır. Bilhassa II. Meşrutiyet döneminde fikrî zemini oluşan ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında Hıristiyan Batı dünyasındaki Protestanlık tecrübesine benzer şekilde uygulamaya konulan Türkçe Kur’an ve ana dilde ibadet projesine muhafazakâr ulemanın karşı çıkışıyla kavramlaşan meal kelimesi ne gariptir ki yakın geçmişte ve günümüzde Protestanlığın “Sola Scriptura” (Sadece kutsal kitap) prensibini hatırlatan “Kur’an İslam’ı” söylemini tanımlamak üzere Mealcilik şeklinde bir kullanıma medar olmuştur. Böylece kelimenin ıstılâhî manadaki ilk kullanımında (mevrid) gözetilen maksat ile Mealcilik şeklindeki kullanımında (madrib) kastedilen mana arasında çok garip bir mübayenet oluşmuştur.

Keywords

• Osmanlı İmparatorluğu, İkinci Meşrutiyet dönemi, Türkiye, Cumhuriyet, Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an’ın Türkçe tercümesi.