Research Article

Türkiye'de Tarihi Coğrafya Literatürü

Volume: 17 Number: 33 May 3, 2020
  • Osman Gümüşçü

Türkiye'de Tarihi Coğrafya Literatürü

Abstract

Kısaca geçmişin coğrafyası olarak tanımlanan tarihi coğrafya, modern coğrafya ilke ve yöntemleri ile bir mekanın geçmişte araştırılması anlamına gelmektedir. Dünya’da XVIII. yüzyılın başlarında ortaya çıkmasına rağmen ülkemize biraz gecikmeyle XIX. yüzyılın ikinci yarısında, Batılı eserlerden çeviriler yaparak kitap hazırlayan müellifler sayesinde Türk coğrafya literatürüne girmiştir. Şu halde Tanzimat sonrasında başlayan bu araştırmalar, Cumhuriyet’in ilanından sonra bir süre tamamen unutulmuş gibidir. 1960 yılında W. M. Ramsay’in “Anadolu’nun Tarihi Coğrafyası” isimli eserinin dilimize kazandırılmasıyla yeniden kullanıma giren tarihi coğrafya, coğrafyacılarımızın batıyı yakından takip edememesi ve diğer faktörler nedeniyle ne yazık ki sağlam bilimsel temeller üzerine oturamamıştır. 1990’lara doğru yeniden bu isimle bazı eserler hazırlanmasına rağmen, ancak 2001 yılından itibaren O. Gümüşçü’nün yaptığı çalışmalar ile modern tarihi coğrafya örneklerine kavuşulmuştur. Bu yazıda, başlangıcından itibaren Türkiye’de bu sahada yazılan, tarihi coğrafya isimli çalışmalar ile ismi farklı olsa da bu kapsamda değerlendirilen eserlerden yapılan seçkiler incelemeye tabi tutulmuştur. Yapılan değerlendirme ve mümkün olduğunca kapsamlı bir analiz sonucunda, ülkemizdeki tarihi coğrafya çalışmaları, iki şekilde gruplandırılmıştır. İlki, nitelikleri ve kronolojik gelişimleri dikkate alınarak üç bölüm halinde; ikincisi kaynaklar, metotlar ve yapısal özellikleri dikkate alınarak da altı bölüm halinde incelenmiştir. Bu sayede tarihi coğrafyanın ülkemizdeki geçmişi analitik bir şekilde incelendiği gibi, tarihi coğrafya araştırmalarının bugünkü durumu için bazı bilgiler verilerek, geleceği hakkında da bazı öngörülerde bulunulmuştur. Yapılan bütün çalışmalar değerlendirildiğinde görülecektir ki, Türkiye tarihi coğrafya araştırmalarının bugün geldiği nokta, ne yazık ki Batı’ya göre geridedir. Bu durumu değiştirmek ise, ancak modern tarihi coğrafya metotları çerçevesinde daha fazla araştırma yapmak ile mümkündür. Türkiye’nin sahip olduğu tarihi çeşitlilik ve kültürel miras zenginliği dikkate alındığında, bu sahada yapılacak araştırmaların önü fazlasıyla açık olup geride olan seviyemizi ileriye taşımak için çok çalışacak genç araştırmacılarını beklemektedir.

Keywords

References

  1. Osman Gümüşçü-Ç. Şenkul-H. H. Yılmaz. 2014. Temelleri, Yapısı ve Gelişimiyle Tarihi Coğrafya, Yeditepe Yayınevi, İstanbul. N. Teymur. 2013. “Disiplinlerin Aralığında(ki) Mekan”

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Osman Gümüşçü This is me
Türkiye

Publication Date

May 3, 2020

Submission Date

December 3, 2017

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2019 Volume: 17 Number: 33

APA
Gümüşçü, O. (2020). Türkiye’de Tarihi Coğrafya Literatürü. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 17(33), 105-156. https://izlik.org/JA98XT38AZ
AMA
1.Gümüşçü O. Türkiye’de Tarihi Coğrafya Literatürü. TALID. 2020;17(33):105-156. https://izlik.org/JA98XT38AZ
Chicago
Gümüşçü, Osman. 2020. “Türkiye’de Tarihi Coğrafya Literatürü”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 17 (33): 105-56. https://izlik.org/JA98XT38AZ.
EndNote
Gümüşçü O (May 1, 2020) Türkiye’de Tarihi Coğrafya Literatürü. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 17 33 105–156.
IEEE
[1]O. Gümüşçü, “Türkiye’de Tarihi Coğrafya Literatürü”, TALID, vol. 17, no. 33, pp. 105–156, May 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA98XT38AZ
ISNAD
Gümüşçü, Osman. “Türkiye’de Tarihi Coğrafya Literatürü”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 17/33 (May 1, 2020): 105-156. https://izlik.org/JA98XT38AZ.
JAMA
1.Gümüşçü O. Türkiye’de Tarihi Coğrafya Literatürü. TALID. 2020;17:105–156.
MLA
Gümüşçü, Osman. “Türkiye’de Tarihi Coğrafya Literatürü”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, vol. 17, no. 33, May 2020, pp. 105-56, https://izlik.org/JA98XT38AZ.
Vancouver
1.Osman Gümüşçü. Türkiye’de Tarihi Coğrafya Literatürü. TALID [Internet]. 2020 May 1;17(33):105-56. Available from: https://izlik.org/JA98XT38AZ