Nitelikli Bir Hafızlık Eğitimi İçin Öneriler
Öz
Kur’an-ı Kerim ayetlerinin bir kısmı ya da tamamının ezberlenmesini amaçlayan hafızlık eğitimi, Hz. Peygamber zamanından günümüze devam edegelen bir pratiktir. Türkiye’de resmî olarak Diyanet İşleri Başkanlığı uhdesinde verilen bu eğitim, özel gayretler ya da sivil toplum aracılığıyla da sunulabilmektedir. Genellikle yatılı Kur’an kurslarında verilen söz konusu eğitimin niteliğini farklı bağımsız değişkenler etkilemektedir. Bu makalede, hafızlık eğitim sürecinin nitelikli bir şekilde devam ettirilmesi adına öğrenci, öğretici ve kurs ortamı üzerine değerlendirmeler yapılmıştır. Bu kapsamda söz konusu süreci etkileyen yaş, cinsiyet, aile ikameti, aile gelir düzeyi, gerekçe ve tutum, yöntem, hazır olma ve farkındalık, hayata yansıma, sosyal yaşantılardan yoksun olma düşüncesi, arkadaş, aile, kurs hocası ile iletişim, kurs ortamı, bireyin psiko-sosyal durumu ve alınan eğitimin kalıcılığı değişkenleri, literatürde yer alan farklı çalışmalar üzerinden incelenerek nitelikli bir hafızlık eğitiminin temini için bazı önerilerde bulunulmuştur. Yapılan değerlendirmeler, yüksek düzeyde kararlılık, gayret ve motivasyon isteyen hafızlık eğitiminde niteliğin arttırılması için, bu eğitimi alan bireylerin psikososyal durumları ve motivasyon düzeylerinin dikkate alınmasının gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Akdemir, M. A. (2010). Kur’an ezberinde kalite ihtiyacı ve donanımlı hafızlık. Usûl İslam Araştırmaları Dergisi, 13, 21–40.
- Akyürek, S. (2005). Kur’an kursu öğreticisinin mesleki yeterlikleri. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18, 175–192.
- Alemdar, Y. (2008). Teknik ve estetik açıdan Kur’an öğretme ve okumaya dair bazı gözlem ve görüşler. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 12(1). 213–252.
- Algur, H. (2018). Hafızlık eğitimi alan bireylerin motivasyon ve psiko–sosyal durumlarının din eğitimi açısından değerlendirilmesi (Doktora tezi, Hitit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çorum). https://tez.yok.gov.tr/ adresinden edinilmiştir.
- Ay, M. E. (2005). Problemleri ve beklentileriyle Türkiye’de Kur’an kursları (2. basım). İstanbul: Düşünce Kitabevi.
- Aynur, H. (2015). Kur’an hıfzı geleneği ve günümüzdeki uygulama biçimleri. Ankara: DİB Yay.
- Aynur, H. (2016). İslam ülkeleri ve Trabzon’da uygulanan geleneksel hafızlık sistemlerinin karşılaştırılması. I. Uluslararası Geçmişten Günümüze Trabzon’da Dini Hayat Sempozyumu Bildiriler Kitabı içinde (C. 1. s. 609–611). İstanbul: Değişim Yay.
- Bayraktar, M. F. (1992). Eğitim kurumu olarak Kur’an kursları üzerine bir araştırma. İstanbul: Yıldızlar Matbaası.
- Bayraktar, M. F. (2003). Öğretmen, veli ve öğrenci ilişkileri. Evin Okula Yakınlaşması ve Değişen Anne–Baba Rolleri içinde (C. 2, s. 115–123). Ankara: MEB.
- Bayraktar, M. F. (2008). Hafızlık eğitiminin geleneksel yöntemleri ve Kur’an kursları. X. Kur’an Sempozyumu Kur’an ve Eğitim içinde (s. 117–138). Ankara: Fecr Yay.