An Assessment on Grain Yield vs. Some Agronomic Characteristics in Bread Wheat (Triticum aestivum L.)

Öz

This study was carried out to determine grain yield, some agricultural and physiological characteristics of the some bread wheat varieties in 2009-2010 and 2010-2011 growing seasons in Edirne. Experiment was set up with 22 cultivars employing completely randomized blocks design with four replications. The characteritics such as grain yield, flag leaf area, canopy temperature, chlorophyll content of flag leaf, water content and dry matter of flag leaf, plant height, days to heading and maturating were scored.

Except grain yield all other characteristics were statistically significant. The two year average grain yield of all varieties was 721.8 kg/da. The highest grain yield (762.3 kg/da) was obtained from Trakya BVD7 . Tina variety gave the widest flag leaf area (32.96 cm2), while the lowest leaf area was measured in Kate A-1 variety with 18.54 cm2. Measurements of canopy temperature and chlorophyll content in flag leaf were performed at heading stage. Canopy temperature varied between 22.66 oC and 25.75 oC, the highest canopy temperature was measured for Tina and, the lowest was for Milena cultivar. The highest and lowest chlorophyll contents (53.41 and 46.89) were measured in Tekirdağ and Golia cultivars respectively. Bereket and Tekirdağ varieties gave the highest leaf water content and dry matter values, respectively. Although canopy temperature positively correlated with flag leaf area, it turned out to be negative with plant height (r=-0,459) and leaf water content r=-0,355). Coeffiicinet of correlation between plant height vs.chlorophyll content and leaf water content were positive but insignificant. Trakya BVD7, and Nina were prominent genotypes with their highest yielding capacities based on the result of the study. Relationship between grain yield versus physiological traits should be further carried out under drought conditions.

Anahtar Kelimeler

• Bread wheat; genotypes; yield; physiological traits

Ekmeklik Buğdayda (Triticum aestivum L.) Tane Verimi ile Bazı Tarımsal Karakterler Arası İlişkiler

Öz

Araştırma, bazı ekmeklik buğday çeşitlerinin verim, bazı tarımsal ve fizyolojik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 2009-2010 ve 2010-2011 yıllarında Edirne’de yürütülmüştür. Deneme 22 çeşit ile tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Tane verimi, bayrak yaprak alanı, bitki örtüsü sıcaklığı, bayrak yaprak klorofil miktarı, yaprak su tutma kapasitesi, kuru madde oranı, bitki boyu, başaklanma ve olgunlaşma gün sayıları gibi özellikler incelenmiştir.

Araştırmada tane verimi dışında diğer karakterlerde çeşitler arasında önemli istatistiksel farklılıklar bulunmuştur. Çeşitlerin genel ortalama tane verimi 721,8 kg/da olurken, en yüksek tane verimi 762,3 kg/da ile Trakya BVD7 hattında belirlenmiştir. En geniş bayrak yaprak 32,96 cm2 ile Tina, en az yaprak alanı ise 18,54 cm2 ile Kate A-1 çeşidinde ölçülmüştür. Araştırmada kanopi sıcaklığı ve bayrak yaprakta klorofil ölçümü başaklanma döneminde yapılmıştır. Kanopi sıcaklığı 22,66 oC ile 25,75 oC arasında değişmiş, en yüksek sıcaklık Tina, en düşük sıcaklık ise Milena çeşidinde ölçülmüştür. En fazla klorofil miktarı 53,41 ile Tekirdağ, en düşük 46,89 ile Golia çeşidinde ölçülmüştür. En fazla yaprak su tutma kapasitesi Bereket, en fazla kuru madde oranı ise Tekirdağ çeşidinde belirlenmiştir. Kanopi sıcaklığı ile bayrak yaprak alanı arasında yüksek oranda pozitif olumlu ilişki saptanırken (r=0,628), bitki boyu ile (r=-0,459) ve yaprak su tutma kapasitesi (r=-0,355) olumsuz ilişki belirlenmiştir. Bitki boyu ile klorofil miktarı (r=0,398) ve yaprak su tutma kapasitesi arasında (r=0,371) düşük oranda olumlu ilişki belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, Trakya BVD7 ve Nina yüksek tane verimi ile öne çıkan genotipler olmuştur. Tane verimi ile fizyolojik karakterler arasında beklenen ilişkiyi görebilmek için fizyolojik çalışmalar kurak koşullarda yürütülmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Ekmeklik buğday; çeşit; verim; fizyolojik karakter

Kaynakça

1. Adamsen F.J., Pinter P.J., Barnes E.M., Lamorte R.L., Wall G.W., Leavitt S.W., Kimball B.A., 1999. Measuring Wheat Senescence with a Digital Camera. Crop Ecology, Production and Management. Crop. Sci., 39: 719-724.
2. Anonim, 2002. Ülkesel Serin İklim Tahılları Araştırma Projesi. 2002 Yılı Araştırma Projeleri Raporu. Edirne. (Basılmamış)
3. Anonim, 2011. Ülkesel Serin İklim Tahılları Araştırma Projesi. 2011 Yılı Araştırma Projeleri Raporu. Edirne. (Basılmamış)
4. Başer İ., Korkut K.Z. ve Bilgin O. 2005. Ekmeklik buğdayda (Triticum aestivum L. ) kurağa dayanıklılıkla ilgili özellikler arasındaki ilişkiler. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 2 (3): 253-259.
5. Blum A., Shpıler L., Golan G., Mayer J., 1989. Yield Stability and Canopy Temperature of Wheat Genotypes under Drought-Stress. Field Crop Research, 22: 289-296.
6. Clarke J.M, 1982. Use of physiological and morphological traits in breeding programmes to improve drought resistance of cereals. Drought Tolerance in Winter Cereals. Proceed Of An Int. Workshop 27-31 October Capri, Italy.
7. Eberhart S.A. and Russel W.A. 1966. Stability Parameters for Comparing Varieties. Crop Science, 6: 36-40.
8. Finlay K.W., Wilkinson G.N. 1963. The Analysis of Adaptation in a Plant Breeding Programme. Aust. J. Agric.Res., 14: 742-754.

9. Jackson R.D Idso S.B., Reginato R.J., Pinter P.J., 1981. Canopy Temperature as a Crop Water Stress Indicator. Water Resources Research, Vol. 17, No. 4 Page: 1133-1138.
10. Kalaycı M., 2005. Örneklerle Jump Kullanımı ve Tarımsal Araştırma için Varyans Analiz Modelleri. Anadolu Tar. Araştırma Enst. Müd. Yayınları, Yayın No: 21, Eskişehir.
11. Öztürk İ ve Korkut Z. K., 2011. Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) Genotiplerinde Kurağa Dayanıklılığın Karakterizasyonu Ve Kalite İle İlişkileri, Doktora Tezi. Namık Kemal Üni., Fen Bilimleri Enst. Tekirdağ
12. Reynolds M.P., Nagarajan S., Razzaque M.A., Ageeb O.A.A., 2001. Heat Tolerance. Application of Physioloji in Wheat Breeding, Chapter 10, p.124-135. International Maize and Wheat Imp. Center, CIMMYT. Mexico.
13. Soylu S. ve Sade B., 2000. Makarnalık buğdaylarda (Triticum durum L.) başaklanma süresi ve kışa dayanıklılığın kombinasyon yeteneği, melez gücü ve kalıtımı. Konya, S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, cilt 14; sayı 23, sayfa:120-130
14. Van Ginkel M., Reynolds M., Trethowan R., Hernandez E., 2004. Can canopy temperature depression measurements help breeders in selecting for yield in wheat under irrigated production conditions? http://www.cropscience.org.au