Mastoid Ağırlıkların Kronolojisi, Metrolojisi ve İşlevi Üzerine Değerlendirmeler

Öz

Bu makalede tarihsel metroloji literatüründe az çalışılmış mastoid ağırlıklar incelenecektir. Öncelikle on dokuzuncu yüzyıldan itibaren süregelen araştırmalar ve bu araştırmaların literatüre katkıları irdelenecektir. Ardından araştırmalarda karşılaşılan üç önemli tartışma konusu olan mastoid ağırlıkların tarihlenmesi (kronoloji), dâhil olduğu ağırlık sistemi (metroloji) ve işlevi yayımlanmış örnekler üzerinden değerlendirilecektir. Son olarak Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi Anadolu Ağırlık ve Ölçüleri Koleksiyonu’nda bulunan daha önce yayımlanmamış iki mastoid ağırlık, kronolojisi ve metrolojisi açısından incelenecektir. Bu makale ile Türkiye’deki müzelerde yapılacak envanter çalışmalarında ve arkeolojik kazılarda ortaya çıkacak mastoid ağırlıkların tanımlanmasına ve Doğu Akdeniz tarihsel metrolojisindeki yerinin anlaşılmasına katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mastoid
• Roma İmparatorluk Dönemi
• Terazi Ağırlığı
• Libra
• Metroloji

Assessments on Chronology, Metrology, and Function of Mastoid-Shaped Weights

Abstract

In this article, we will examine mastoid-shaped weights, a somewhat underrepresented topic in the study of historical metrology. Initially, we will review the research that has been ongoing since the nineteenth century, assessing its contributions to the field. Following this, we will address three central debates encountered in this research area, revolving around the chronology of mastoid-shaped weights, their metrological system, and their function, offering insights through examples that have been previously published. Then, we will investigate two previously unpublished mastoid-shaped weights found in the Suna and İnan Kıraç Foundation Pera Museum Anatolian Weights and Measures Collection, looking at them through the lenses of both chronology and metrology. Through this work, we hope to facilitate a deeper understanding of mastoid-shaped weights, supporting future identifications in Turkish museums and archaeological excavations and shedding light on their place in the historical metrology of the Eastern Mediterranean.

Keywords

• Mastoid-shaped
• Roman Imperial period
• Weights
• Libra
• Metrology

Kaynakça

1. Davidson, Gladys R. The Minor Objects. Corinth 12. Princeton: American School of Classical Studies at Athens, 1952.
2. Deonna, Waldemar. Le mobilier Délien. Exploration archéologique de Délos 18. Paris: E. de Boccard, 1938.
3. Ersoy, Akın. “Smyrna / İzmir Kazıları Mermer Ağırlıkları.” TÜBA-KED: Turkish Academy of Sciences Journal of Cultural Inventory 18 (2018): 11–19. https://doi.org/10.22520/tubaked.2018.18.001.
4. Gersht, Rivka and Peter Gendelman. “Marble Cubid Weight Carved with Eros from Khirbet Ibtin.” Scripta Classica Israelica 40 (2021): 151–68.
5. Gwiazda, Mariusz. “Economy of Hellenistic, Roman and Early Byzantine Settlement in Jiyeh (Porphyreon), Lebanon.” Archeologia 62–63 (2014): 31–44.
6. Kroll, John H. and Vassiliki E. Stefanaki. “Women’s Weights for Weighing Wool: ‘Mastoid’ Weights from Knidos, Rhodes, and Elsewhere.” In Pondera Antiqua et Mediaevalia I, edited by Charles Doyen and Louise Willocx, 79–93. Numismatica Lovaniensia 22. Louvain: Presses universitaires de Louvain, 2020.
7. Lang, Mabel. “Part I. Weights and Measures.” In Weights, Measures and Tokens, edited by Mabel Lang and Margaret Crosby, 1–68. The Athenian Agora 10. Princeton: The American School of Classical Studies at Athens, 1964.
8. Perdrizet, Paul. Monuments figurés: Petits bronzes, Terres-cuites, Antiquités diverses. Fouilles de Delphes 5. Paris: A. Fontemoing, 1908.

9. Pernice, Erich. Griechische Gewichte. Berlin: Weidmann, 1894.
10. Pugliese, Alessandra. “Mapping Italian Collections of Roman Weights: The Museo Archeologico Nazionale di Napoli and the Museo Civico Archaeologico di Bologna.” In Pondera Antiqua et Mediaevalia I, edited by Charles Doyen and Louise Willocx, 163–97. Numismatica Lovaniensia 22. Louvain: Presses Universitaires de Louvain, 2020.
11. Newton, Charles Thomas. A History of Discoveries at Halicarnassus, Cnidus and Branchidae. Vol. 2. London: Day & Son, 1863.
12. Tekin, Oğuz. Balance Weights in the Ancient World: Classical and Hellenistic Periods. Istanbul: Turkish Institute of Archaeology, 2016.
13. Tekin, Oğuz. Pazarın Cazibesi: Tarih Boyunca Akdeniz Dünyasında Alışveriş / The Charm of the Market: Shopping in the Mediterranean World throughout History. Istanbul: Suna ve İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Merkezi (AKMED), 2019.
14. Quatember, Ursula. “Marmorinventar.” In Hanghaus 2 in Ephesos: Die Wohneinheiten 1 und 2; Baubefund, Ausstattung, Funde, edited by Friedrich Krinzinger, 649–55. Forschungen in Ephesos 8,8. Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, 2010.