Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi
Abstract
Tarım kesiminde çalışan işçilerin durağan veya hareketli çalışma şekillerinin incelenmesi, analiz edilmesi, bedensel rahatsızlıklarına yol açan çalışma pozisyonlarının düzeltilmesi için değişik alternatifler sunulması çok önemlidir. Çalışanların duruş bozuklukları, sağlığını doğrudan etkilerken, dolaylı olarak da işletmenin çalışma verimliliğini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada, elma tarımının yapıldığı bir işletmede makine yardımıyla elma toplamada çalışan tarım işçilerinin, çalışma esnasındaki vücut duruş pozisyonları, izinleri alınarak, kamera ile kayıt altına alınmış ve bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. Analizlerde, ergonomik risk değerlendirmesi yöntemlerinden REBA (Rapid Entire Body Assessment) yöntemi kullanılmıştır. REBA, çalışma esnasında çalışanların vücut kısımlarına gelen yüklere göre, farklı skorlar belirleyerek, bedenin tüm kısımlarının analiz edilmesine imkân veren bir yöntemdir. Çalışmada işçilerin; makine üst ve alt seviyesi ile makine yanında olmak üzere 3 farklı konumda elma topladıkları belirlenmiştir. Her işçinin değişik konumlarda ve değişik vücut yüklenmelerine maruz kaldığı, makine yanında çalışan kişilerin ise, diğer konumda çalışanlara göre daha fazla bedensel yüklemelerin etkisinde kaldığı görülmüştür. Bu çalışmada çalışanlardan tesadüfî olarak seçilen birinin risk analizi yapılmıştır. Bu kişinin her konumdaki duruşu ayrı ayrı ele alınmış ve REBA skoru hesaplanmıştır. Böylece; çalışanın, çalışma durumuna göre bulunan REBA skoru, risk seviyesi ve aralığı değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, makine yardımı ile elma hasat işçiliği için REBA skoru 3 (düşük risk seviyesi) olarak belirlenmiştir. Risklerin azaltılması için; molaların arttırılması, ıslah çalışmaları ile tam bodur elma tarımına geçilmesi ve şekilsel budama ile ağaç boylarının kısaltılması önerilebilir.
Keywords
References
- Akalp, H.G., Saklangıç, U. ve Çırakoğlu, S. 2021. Zeytin Tarımında Çalışan İşçilerin Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi İle Analizi. Ergonomi Dergisi, 4(2), 88-96. DOI: https://doi.org/10.33439/ergonomi.961369.
- Aygün, İ., Çakmak, B., & Alayunt, F. N. (2018). Narenciye Hasadının Ergonomik Açıdan İncelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 6:312- 318.
- Atıcı, H., Gönen, D., & Ali, O. (2015). Çalışanlarda Zorlanmaya Neden Olan Duruşların REBA Yöntemi İle Ergonomik Analizi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 3(3), 239-244.
- Baş, H., Sönmez, H.A., Öztürk, H. ve Yapıcı, F. 2018. Çalışma Duruşunun Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıklarına Etkileri ve Örnek Uygulama. Ergonomi Dergisi, 1(2), 103-107. DOI: https://doi.org/10.33439/ergonomi.481341.
- Erdemir, F. ve Eldem, C. 2020. Bir Döküm Atölyesindeki Çalışma Duruşlarının Dijital İnsan Modelleme Tabanlı REBA Yöntemi ile Ergonomik Analizi. Politeknik Dergisi, 23(2), 435-443. DOI: https://doi.org/10.2339/politeknik.534877.
- Hignett, S. and McAtamney L., 2000. Rapid Entire Body Assessment (REBA). Applied Ergonomics. 31:201- 205. DOI: https://doi.org/10.1016/S0003-6870(99)00039-3.
- Kara, Y., Atasagun, Y., & Peker, A. (2014). Montaj hatlarında çalışma duruşlarının reba yöntemi ile analizi ve ergonomik risk değerlendirmesi, 7. Uluslararası İş Sağlığı Ve Güvenliği Konferansı, İstanbul-Türkiye, 5(7).
- McAtamney, L. and Corlett, E. N., 1993. RULA: A Survey Method for the Investigation of Work-Related Upper Limb Disorders. Applied Ergonomics. (2), 91-99.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
April 30, 2023
Publication Date
April 30, 2023
Submission Date
August 19, 2022
Acceptance Date
November 27, 2022
Published in Issue
Year 2023 Volume: 19 Number: 1
APA
Dılay, Y., & Özkan, A. (2023). Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 19(1), 75-92. https://izlik.org/JA72UH46GE
AMA
1.Dılay Y, Özkan A. Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi. 2023;19(1):75-92. https://izlik.org/JA72UH46GE
Chicago
Dılay, Yusuf, and Adem Özkan. 2023. “Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi Ile Analizi Ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi”. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi 19 (1): 75-92. https://izlik.org/JA72UH46GE.
EndNote
Dılay Y, Özkan A (April 1, 2023) Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi 19 1 75–92.
IEEE
[1]Y. Dılay and A. Özkan, “Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi”, Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, vol. 19, no. 1, pp. 75–92, Apr. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA72UH46GE
ISNAD
Dılay, Yusuf - Özkan, Adem. “Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi Ile Analizi Ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi”. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi 19/1 (April 1, 2023): 75-92. https://izlik.org/JA72UH46GE.
JAMA
1.Dılay Y, Özkan A. Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi. 2023;19:75–92.
MLA
Dılay, Yusuf, and Adem Özkan. “Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi Ile Analizi Ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi”. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, vol. 19, no. 1, Apr. 2023, pp. 75-92, https://izlik.org/JA72UH46GE.
Vancouver
1.Yusuf Dılay, Adem Özkan. Makine Yardımıyla Elma Toplamada Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi ve Ergonomik Risk Değerlendirmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi [Internet]. 2023 Apr. 1;19(1):75-92. Available from: https://izlik.org/JA72UH46GE